Juridische risico’s bij het starten van een bedrijf: waar u op let

Gepubliceerd op 22 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

De grootste juridische risico’s bij de start van een bedrijf zitten in de rechtsvorm, ontbrekende schriftelijke afspraken, privacy en personeel. Een BV beperkt uw persoonlijke aansprakelijkheid, maar niet als u als bestuurder ernstig verwijtbaar handelt of tekent voordat de BV is opgericht.

De meeste problemen voorkomt u met een paar stappen in de eerste weken: inschrijving bij de Kamer van Koophandel, heldere contracten en algemene voorwaarden, bescherming van uw naam en werk, en een passende verzekering. Hieronder leest u per onderwerp waar u op let, met de wetsartikelen en de rechtspraak die erbij horen.

Welke rechtsvorm kiest u, en wat betekent dat voor uw aansprakelijkheid?

Bij een eenmanszaak of VOF staat uw privévermogen op het spel; bij een BV in beginsel alleen het vermogen van de BV. De keuze bepaalt ook uw administratie en uw belastingpositie. Laat de fiscale kant vooraf doorrekenen door een fiscalist. Meer leest u in ons artikel over de juiste rechtsvorm.

Bij een VOF legt u winstverdeling, inbreng en uittreding vast in het VOF-contract. Een BV heeft beperkte aansprakelijkheid; één aandeel van € 0,01 is genoeg om op te richten.

Wanneer bent u als BV-bestuurder toch persoonlijk aansprakelijk?

Als u een ernstig verwijt kan worden gemaakt. De Hoge Raad formuleerde de maatstaf op 8 december 2006 (ECLI:NL:HR:2006:AZ0758). Een bestuurder handelt in ieder geval onrechtmatig als hij namens de BV verplichtingen aangaat terwijl hij wist of redelijkerwijs had moeten begrijpen dat de BV die niet zou nakomen en geen verhaal zou bieden (artikel 6:162 BW).

Bij faillissement kunt u daarnaast aansprakelijk zijn voor het tekort als u uw taak kennelijk onbehoorlijk vervulde en dat een belangrijke oorzaak van het faillissement is (artikel 2:248 BW). Een niet op tijd gedeponeerde jaarrekening of een gebrekkige administratie leidt dan tot een wettelijk vermoeden in uw nadeel.

Wat gebeurt er met contracten die u tekent vóór de oprichting?

Wie namens een BV in oprichting een contract sluit, is daarvoor hoofdelijk aansprakelijk totdat de opgerichte BV de rechtshandeling bekrachtigt (artikel 2:203 lid 3 BW). Ook na bekrachtiging blijft u aansprakelijk voor schade als u wist of had moeten weten dat de BV haar verplichtingen niet kon nakomen. Laat de BV daarom zo snel mogelijk na de oprichting alle eerder gesloten contracten uitdrukkelijk bekrachtigen, bij voorkeur in een bestuursbesluit.

Wanneer schrijft u uw bedrijf in bij de KvK?

Uiterlijk een week na de start, en op zijn vroegst een week ervoor (Handelsregisterwet 2007). Wijzigingen, zoals een nieuw adres, andere activiteiten of een nieuwe bestuurder, geeft u binnen een week door. Een BV wordt ingeschreven na de notariële oprichting.

Niet of niet juist inschrijven is een economisch delict waarop een boete staat. Belangrijker in de praktijk: een onjuiste inschrijving kan derden misleiden over wie bevoegd is om te tekenen, en die onduidelijkheid komt voor uw rekening. Controleer daarom uw SBI-code, adres en bevoegdheden direct na de inschrijving.

Via de KvK krijgt u bij een eenmanszaak of VOF ook een btw-nummer van de Belastingdienst. Voor de fiscale kant van uw start, zoals btw, ondernemersaftrek en de keuze tussen inkomsten- en vennootschapsbelasting, schakelt u een fiscalist in.

Mag uw bedrijf op de gekozen locatie?

Controleer vóór u huurt of koopt of het omgevingsplan van de gemeente uw activiteit op die plek toestaat. Sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking trad, staan die regels in het omgevingsplan in plaats van het bestemmingsplan. Huurt u bedrijfsruimte, lees dan ook welke bestemming het huurcontract noemt.

Hoe legt u afspraken met klanten en leveranciers vast?

Leg de kern van elke opdracht schriftelijk vast en gebruik algemene voorwaarden voor wat steeds terugkomt. Een mondelinge afspraak is ook bindend, maar bij een geschil moet u haar wel kunnen bewijzen (artikel 150 Rv).

Een goede overeenkomst regelt in elk geval de prestatie, prijs, betaaltermijn, levering, aansprakelijkheid en opzegging. Meer daarover leest u in ons artikel over het opstellen van een contract. Wisselt u vertrouwelijke informatie uit met een mogelijke partner, sluit dan vooraf een geheimhoudingsovereenkomst.

Wanneer gelden uw algemene voorwaarden?

Alleen als de wederpartij ermee heeft ingestemd en u haar vóór of bij het sluiten van de overeenkomst een redelijke mogelijkheid gaf ze te lezen (artikelen 6:232-6:234 BW). Hebt u de voorwaarden niet ter hand gesteld, dan kan de wederpartij een beding vernietigen.

De Hoge Raad oordeelde op 11 februari 2011 (ECLI:NL:HR:2011:BO7108) dat het niet genoeg is dat de wederpartij de voorwaarden zelf op internet had kunnen opzoeken. De gebruiker moet zelf het initiatief nemen en de voorwaarden zo bekendmaken dat de wederpartij weet welke gelden en er eenvoudig kennis van kan nemen. Een verwijzing onderaan een factuur is dus niet genoeg.

• Verwijs in offerte en opdrachtbevestiging naar de voorwaarden en stuur ze mee, ook bij online bestellingen.
• Beperk uw aansprakelijkheid tot een redelijk bedrag, bijvoorbeeld het factuurbedrag of de verzekerde som. Een beding dat onredelijk bezwarend is, is vernietigbaar (artikel 6:233 sub a BW).
• Levert u aan consumenten, houd dan rekening met de zwarte en grijze lijst (artikelen 6:236 en 6:237 BW): bepaalde bedingen zijn daar altijd of vermoedelijk onredelijk.
• Schrijf in gewone taal; onduidelijke bedingen worden bij consumenten uitgelegd in hun voordeel (artikel 6:238 lid 2 BW).

Welke betaaltermijn en rente gelden?

Zakelijk geldt zonder afspraak een termijn van 30 dagen. Een langere termijn dan 60 dagen is alleen geldig als dat niet kennelijk onbillijk is (artikel 6:119a BW). Een grote onderneming moet een mkb-leverancier sinds 1 januari 2021 binnen 30 dagen betalen.

Betaalt een zakelijke klant te laat, dan heeft u recht op de wettelijke handelsrente en ten minste € 40 aan incassokosten (artikel 6:96 lid 4 BW). Voor consumenten geldt de lagere wettelijke rente, en de incassokosten pas na een veertiendagenbrief (artikel 6:96 lid 6 BW).

Bron: rijksoverheid.nl, hoogte wettelijke rente. De percentages worden halfjaarlijks vastgesteld; controleer het actuele percentage voordat u rente vordert.

Hoe beschermt u uw naam, logo en werk?

Auteursrecht ontstaat vanzelf; een merk of model moet u registreren. Controleer daarnaast vóór de start of uw handelsnaam en domeinnaam geen inbreuk maken op een ouder merk of een oudere handelsnaam in dezelfde regio.

• Auteursrecht op teksten, foto’s, software en ontwerpen geldt tot 70 jaar na de dood van de maker. Met een i-DEPOT bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) legt u vast dat u het werk op een bepaalde datum had.
• Een Benelux-merk vraagt u aan bij het BOIP, een EU-merk bij het EUIPO en internationale bescherming via het systeem van Madrid. Een merkregistratie geldt tien jaar en is telkens met tien jaar te verlengen.
• Een Benelux-model beschermt het uiterlijk van een product voor vijf jaar, te verlengen tot maximaal 25 jaar.
• Laat freelancers en ontwerpers de rechten schriftelijk aan u overdragen. Zonder akte blijft het auteursrecht bij de maker (artikel 2 lid 3 Auteurswet).

De inschrijving bij de KvK geeft geen merkrecht. Een handelsnaam beschermt u alleen tegen verwarring in de regio waar u actief bent; een merk registreert u apart. Meer leest u in ons artikel over het beschermen van intellectuele eigendomsrechten.

Wat moet u regelen voor de AVG?

Verwerkt u persoonsgegevens van klanten of personeel, dan heeft u voor elke verwerking een grondslag nodig en moet u kunnen aantonen dat u de AVG naleeft (artikelen 5 en 6 AVG). De Autoriteit Persoonsgegevens houdt toezicht en kan boetes opleggen tot € 20 miljoen of 4% van de wereldwijde jaaromzet, als dat hoger is (artikel 83 AVG).

• Publiceer een begrijpelijke privacyverklaring met doelen, grondslagen, bewaartermijnen en de rechten van betrokkenen (artikel 13 AVG).
• Houd een verwerkingsregister bij; ook voor kleine bedrijven is dat meestal verplicht (artikel 30 AVG).
• Sluit een verwerkersovereenkomst met partijen die gegevens voor u verwerken, zoals uw boekhoudpakket of hostingpartij (artikel 28 AVG).
• Meld een datalek binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens als het een risico vormt voor betrokkenen (artikel 33 AVG).
• Beantwoord een verzoek om inzage of verwijdering binnen een maand (artikel 12 lid 3 AVG).

Waar let u op als u personeel of zzp’ers inschakelt?

Een arbeidsovereenkomst ontstaat ook zonder schriftelijk contract, zodra iemand tegen loon in uw dienst werkt (artikel 7:610 BW). U moet de werknemer wel binnen een week na de start schriftelijk informeren over onder meer loon, functie en werktijden (artikel 7:655 BW). Een proeftijd en een concurrentiebeding moeten wel schriftelijk worden afgesproken.

Werkt u met zzp’ers, let dan op schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst handhaaft de Wet DBA sinds 1 januari 2025 weer actief. Is er feitelijk sprake van een dienstbetrekking, dan kunt u loonheffingen en werknemersrechten verschuldigd zijn.

• Bij een contract van zes maanden of korter is geen proeftijd toegestaan; bij een contract korter dan twee jaar maximaal een maand (artikel 7:652 BW).
• Een concurrentiebeding in een tijdelijk contract is alleen geldig met een schriftelijke motivering van het zwaarwegende bedrijfsbelang (artikel 7:653 lid 2 BW).
• Bij ziekte betaalt u maximaal 104 weken ten minste 70% van het loon door (artikel 7:629 BW); een verzuimverzekering kan dat risico afdekken.

Welke verzekeringen zijn verstandig?

Een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering dekt schade die u bij uw werk aan anderen toebrengt. Geeft u advies, dan dekt een beroepsaansprakelijkheidsverzekering fouten daarin. Stem de verzekerde som af op de aansprakelijkheidsbeperking in uw algemene voorwaarden.

Als zelfstandige valt u niet onder de WIA. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering of een vergelijkbare voorziening is daarom het overwegen waard; let op wachttijd, uitkeringsduur en uitsluitingen voor bestaande klachten. Een rechtsbijstandverzekering kan de kosten van een zakelijk geschil deels opvangen.

Uw eerste weken als ondernemer: een tijdlijn

Wat kunnen wij doen bij de start van uw bedrijf?

• De rechtsvorm met u beoordelen en een VOF-contract of aandeelhoudersovereenkomst opstellen, als advocaat ondernemingsrecht.
• Algemene voorwaarden en klant- of leverancierscontracten opstellen en contracten beoordelen.
• Licentie-, IE- en privacydocumentatie opstellen, als advocaat ICT-recht.
• Arbeidsovereenkomsten en opdrachtovereenkomsten met zzp’ers opstellen en toetsen, als advocaat arbeidsrecht.
• Onderhandelen en procederen bij een geschil met een klant, leverancier of mede-oprichter.

Veelgestelde vragen

Kan ik als VOF-vennoot aansprakelijk zijn voor een fout van mijn compagnon?

Ja. Iedere vennoot is hoofdelijk aansprakelijk voor de verbintenissen van de VOF (artikel 18 Wetboek van Koophandel). Een schuldeiser kan dus het hele bedrag bij u vorderen. Wat u onderling verrekent, regelt u in het VOF-contract.

Wanneer laat ik een mogelijke partner tekenen voor geheimhouding?

Vóórdat u vertrouwelijke informatie deelt, zoals een bedrijfsplan, klantenlijst of broncode. Daarna is geheimhouding moeilijk af te dwingen. Leg vast welke informatie vertrouwelijk is, hoe lang de plicht geldt en wat de gevolgen van schending zijn.

Lees ook: juridische valkuilen voor ondernemers.