Juridisch advies bij alimentatie: wat is een redelijk bedrag?

Gepubliceerd op 25 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026

Wat redelijk is bij alimentatie volgt uit behoefte en draagkracht, berekend volgens de Tremanormen van de Rechtspraak. Kinderalimentatie gaat voor partneralimentatie, en beide worden jaarlijks van rechtswege geïndexeerd.

Juridisch advies bij alimentatie draait in de praktijk om één vraag: wat is in uw situatie een redelijk bedrag, en hoe onderbouwt u dat?

Alimentatie is de wettelijke onderhoudsbijdrage na een scheiding of relatiebreuk. ‘Redelijk’ betekent in het Nederlandse recht: een bedrag dat aansluit bij de behoefte van kind of ex‑partner én bij de draagkracht van degene die betaalt, met het belang van kinderen altijd voorop. U kunt daar samen afspraken over maken of het via de rechter laten vastleggen. Het gaat dus om wat onderbouwd en billijk is, niet om nattevingerwerk.

Wat betekent ‘redelijke’ alimentatie volgens de wet?

‘Redelijke’ alimentatie volgt uit de wettelijke onderhoudsplicht: u draagt bij aan het levensonderhoud van uw kinderen en, in bepaalde gevallen, uw ex‑partner. De rechter (of uw onderlinge afspraak) baseert het bedrag op 2 pijlers: de behoefte van kind of ex en de draagkracht van de betalende partij. Kinderalimentatie gaat daarbij altijd vóór partneralimentatie. Rechters hanteren vaste richtlijnen (Trema‑normen) en toetsen op redelijkheid en billijkheid ten opzichte van beide partijen.

Welke soorten alimentatie zijn er?

Er zijn twee vormen van alimentatie. Kinderalimentatie is verplicht als er minderjarige kinderen zijn: u legt afspraken vast (bij voorkeur in een ouderschapsplan) en de bijdrage loopt doorgaans door tot 21 jaar. Partneralimentatie kan spelen na huwelijk of geregistreerd partnerschap en hangt af van behoefte en draagkracht; kinderalimentatie gaat altijd vóór. Juridisch advies bij alimentatie helpt bepalen wat redelijk is.

Juridisch advies bij alimentatie: wat is een redelijk bedrag?

In de praktijk is ‘redelijk’ geen vast bedrag, maar maatwerk na een rekenmethodiek. Hoogte hangt af van inkomen, aantal kinderen, zorgverdeling en vaste lasten. Omdat kinderalimentatie altijd voorgaat, blijft voor partneralimentatie soms weinig of geen ruimte. De volgende voorbeelden laten zien waarom juridisch advies bij alimentatie loont.

• Co‑ouderschap, vergelijkbare inkomens: ieder betaalt naar draagkracht; zorgkorting beperkt nabetalingen.
• Groot inkomensverschil met kinderen: hogere draagkracht betaalt meer; partneralimentatie alleen bij resterende ruimte.

Hoe wordt kinderalimentatie berekend?

De behoefte van het kind wordt naar draagkracht over beide ouders verdeeld; de zorgkorting verrekent de zorg die de betalende ouder zelf geeft.

Kinderalimentatie wordt volgens vaste rechterlijke richtlijnen (Trema‑normen) berekend. Uitgangspunt: kinderen gaan voor, en de bijdrage sluit aan op wat zij nodig hebben en wat ouders kunnen missen. De berekening kijkt naar beide ouders, ook als één ouder betaalt. Bij co‑ouderschap telt de feitelijke zorg mee via zorgkorting, waardoor het te betalen bedrag kan dalen. Loopt door tot 21 jaar.

1. Behoefte: de rechter bepaalt de financiële behoefte van het kind.
2. Draagkracht: van beide ouders wordt berekend wat zij kunnen missen.
3. Verdeling: behoefte wordt naar rato van draagkracht verdeeld, daarna volgt zorgkorting.

Kort gezegd: behoefte -> draagkracht (beide ouders) -> verdeling + zorgkorting = te betalen bijdrage.

Hoe wordt partneralimentatie berekend?

Op basis van de behoefte van de ex-partner en de draagkracht van de betaler, gecontroleerd met een jusvergelijking en pas nadat de kinderalimentatie is vastgesteld.

Partneralimentatie wordt pas beoordeeld nadat de kinderalimentatie is vastgesteld; kinderen gaan altijd voor. De rechter hanteert vaste richtlijnen: eerst wordt de behoefte van de ex‑partner bepaald, daarna de draagkracht van de betalende partij. Tot slot volgt vaak een jusvergelijking: een redelijkheidstoets op de bestedingsruimte van beide partijen. Alleen als er ruimte overblijft, stelt de rechter netto partneralimentatie vast.

1. Behoefte: wat is financieel nodig, rekening houdend met iemands situatie en mogelijkheden om (meer) te werken.
2. Draagkracht: wat kan de betalende partij missen, na kinderalimentatie en noodzakelijke lasten.
3. Jusvergelijking: vergelijking van bestedingsruimte; zo blijft de uitkomst billijk voor beide kanten.

Hoe lang duurt alimentatie?

Kinderalimentatie loopt in principe tot 21 jaar. Partneralimentatie duurt bij scheidingen vanaf 1 januari 2020 in de regel de helft van de huwelijksduur, met een maximum van vijf jaar.

Kinderalimentatie loopt in principe tot 21 jaar; vanaf 18 ontvangt het kind zelf. In uitzonderlijke situaties kan de onderhoudsplicht ook daarna doorlopen, bijvoorbeeld bij een handicap of wanneer het kind niet in eigen onderhoud kan voorzien.

Partneralimentatie na 1 januari 2020: hoofdregel is de helft van de huwelijksduur met een maximum van 5 jaar. Uitzonderingen:

• Jongste kind jonger dan 12: eindigt niet eerder dan wanneer dat kind 12 is.
• Huwelijk > 15 jaar en ontvanger bereikt binnen 10 jaar AOW-leeftijd: loopt door tot AOW.
• Huwelijk > 15 jaar en ontvanger geboren op of vóór 1-1-1970: termijn 10 jaar.

Voor scheidingen tussen 1-7-1994 en 1-1-2020 geldt meestal 12 jaar; bij huwelijk < 5 jaar zonder kinderen: duur gelijk aan het huwelijk. Partneralimentatie eindigt ook bij hertrouwen/samenwonen of na afloop van de termijn.

Hoe werkt de jaarlijkse indexering?

Alimentatie wordt jaarlijks geïndexeerd met een door de minister (rond november) vastgesteld percentage, zodat bedragen meestijgen met lonen. Dit geldt voor kinder- én partneralimentatie. Voor recent jaren: 2024: 6,2% en 2025: 6,5% (Rijksoverheid/Nibud). U berekent het nieuwe bedrag eenvoudig: nieuw_bedrag = oud_bedrag * (1 + index/100). Voorbeeld: bij €300 en 6,5% wordt dat €319,50. Breng uw ex-partner tijdig op de hoogte en pas automatische betalingen aan.

Nieuwe relatie of samenwonen: wat verandert er?

Een nieuwe partner kan gevolgen hebben voor alimentatie. Partneralimentatie eindigt van rechtswege als de ontvanger hertrouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of duurzaam samenwoont. Kinderalimentatie blijft in beginsel doorlopen; een nieuwe relatie verandert het recht niet. Wel kan de draagkracht wijzigen door gedeelde woonlasten, een nieuw kind of gewijzigde inkomsten. Dat kan aanleiding zijn voor herberekening; lukt overleg niet, dan via de rechter.

Hoe verdeelt u de kosten bij co-ouderschap?

Bij co-ouderschap wonen kinderen afwisselend bij beide ouders en delen ouders de kosten. In de praktijk werkt u met twee geldstromen: verblijfskosten op de dagen dat het kind bij u is, en gezamenlijke/vaste kosten (zoals kleding, school en zorg) die u naar rato van draagkracht verdeelt. De zorgkorting verrekent de feitelijke zorg in de kinderalimentatie, waardoor de netto betaling kan dalen of soms vervallen. Leg afspraken concreet vast in het ouderschapsplan (wie betaalt welke posten, kinderrekening, bijzondere kosten en indexering) om discussies te voorkomen.

Wat betekent alimentatie voor belasting en toeslagen?

Voor partneralimentatie geldt een duidelijke fiscale hoofdregel: de ontvanger betaalt er inkomstenbelasting over, de betaler mag het bedrag aftrekken. Maak in afspraken altijd onderscheid tussen bruto en netto, en check bij indexering of uw maandbedrag en uw aangifte nog kloppen.

Partneralimentatie kan bovendien doorwerken in uw toeslagen (toetsingsinkomen) en bij een bijstandsuitkering kan de gemeente kosten op de onderhoudsplichtige verhalen, ook als u onderling hebt afgesproken van partneralimentatie af te zien. Laat uw fiscale positie en toeslagen vooraf toetsen en leg de bruto/netto‑vastlegging zorgvuldig vast.

Hoe legt u alimentatieafspraken vast?

Leg alimentatie goed vast. Doe dat in een ouderschapsplan en/of echtscheidingsconvenant en laat deze afspraken door de rechter bekrachtigen in een beschikking. Dan zijn ze rechtszeker én afdwingbaar. Rechterlijke vaststelling is bovendien vereist om het LBIO of zo nodig een deurwaarder in te schakelen als er niet (volledig) wordt betaald. Juridisch advies bij alimentatie voorkomt discussies achteraf.

• Ouderschapsplan: kinderalimentatie, zorgregeling, kostenverdeling, indexering, betalingswijze.
• Convenant/beschikking: partneralimentatie (bruto/netto), duur/eindgronden, wijzigingsclausule.

Wanneer kunt u alimentatie laten wijzigen?

Alimentatie is geen vast gegeven. Verandert er wezenlijk iets in uw situatie, dan kunt u herziening vragen. Denk aan inkomensdaling of -stijging, baanverlies of pensionering, een andere zorgregeling, samenwonen of hertrouwen, een nieuw kind, of sterk gewijzigde woonlasten. Probeer eerst in overleg en leg afspraken vast; lukt dat niet, dan beslist de rechter na een nieuwe berekening volgens de Trema‑normen. Kinderalimentatie wordt altijd eerst bepaald; pas daarna komt partneralimentatie in beeld.

• Inkomenswijziging: promotie, werkloosheid of arbeidsongeschiktheid.
• Zorgregeling: meer of minder zorguren/co‑ouderschap.
• Relatieverandering: samenwonen, hertrouwen of een kind erbij.
• Lasten: substantieel hogere of lagere woon- en leeflasten.

Onderbouw uw verzoek met recente financiële stukken voor een voorspelbare uitkomst.

Wat doet u als uw ex-partner niet betaalt?

Betaalt uw ex niet? Afdwingen kan alleen met een executoriale titel (meestal de beschikking). Leg achterstanden en herinneringen schriftelijk vast.

• Check afspraak/indexering en stuur aangetekende aanmaning (14 dagen).
• Beschikking aanwezig? Schakel LBIO in: bijdrage door rechter vastgesteld én in laatste 6 maanden minimaal 1x niet betaald; gratis voor ontvanger.
• Geen beschikking? Laat afspraken bekrachtigen of wijzigen via advocaat/rechter.
• Met beschikking kan de deurwaarder loon/uitkering/bankrekening beslaan en achterstanden innen.

Wat geldt als een van u in het buitenland woont?

Woont of werkt één van u in het buitenland, dan blijven de Nederlandse uitgangspunten (behoefte en draagkracht; kinderalimentatie gaat vóór) leidend als de Nederlandse rechter bevoegd is. In de praktijk spelen extra vragen: welke rechter is bevoegd, welk recht is van toepassing, welke bewijsstukken zijn nodig, valuta en wisselkoersen, belastingeffecten en vooral: hoe dwingt u betaling af over de grens. Laat afspraken altijd bekrachtigen in een beschikking; dat vergroot de kans op erkenning en tenuitvoerlegging. Vroegtijdig, meertalig juridisch advies bij alimentatie voorkomt vertraging en kosten.

Welke informatie en documenten heeft u nodig?

Voor juridisch advies bij alimentatie is een complete set recente stukken essentieel. Verzamel daarom vooraf alle informatie die uw behoefte, draagkracht en zorgverdeling onderbouwt—zo voorkomt u discussies en vertraging bij overleg, mediation of de rechter. Met deze basis kan uw jurist direct toetsen wat redelijk is en of herziening nodig is.

• Inkomensgegevens: loonstroken/jaaropgaven, IB‑aangifte.
• Vaste lasten: huur/hypotheek, zorgpremie, kinderopvang, schulden.
• Kind en zorg: zorg- en omgangsuren, opvangkosten, bijzondere uitgaven.
• Afspraken/bewijs: ouderschapsplan, convenant/beschikking, betalingshistorie.
• Wijzigingen: samenwonen/hertrouwen, nieuw kind, baanwijziging.

Zelf regelen, mediation of naar de rechter?

Zelf regelen kan als u het eens bent: leg afspraken vast in ouderschapsplan en/of convenant en laat ze door de rechtbank bekrachtigen voor afdwingbaarheid (executoriale titel) en LBIO. Mediation past bij overleg; de mediator hanteert rechterlijke normen en bespaart tijd en kosten. Naar de rechter bij onenigheid, weigering informatie/betalen, herziening, spoed of internationale kwesties. Juridisch advies bij alimentatie helpt kiezen.

Welke misverstanden over alimentatie bestaan er?

Er bestaan hardnekkige misverstanden. Co‑ouderschap zou betekenen dat er geen alimentatie is; kinderalimentatie zou op 18 eindigen; een nieuwe relatie zou kinderalimentatie stopzetten; overspel zou partneralimentatie doen vervallen; indexering zou “optioneel” zijn; en zonder rechter zou u het LBIO kunnen inschakelen. In werkelijkheid geldt: bijdragen worden bepaald naar behoefte en draagkracht van beide ouders, kinderalimentatie loopt in principe tot 21 (vanaf 18 aan het kind), partneralimentatie eindigt bij hertrouwen/samenwonen, alimentatie wordt jaarlijks geïndexeerd en LBIO kan pas bij een rechterlijk vastgesteld bedrag en recente niet‑betaling.

Wat kunnen wij voor u doen bij alimentatie?

Een redelijk bedrag moet onderbouwd zijn met stukken en de juiste rekenmethode. Daarbij kunnen wij u onder meer zo helpen:

• Wij berekenen de kinder- en partneralimentatie volgens de Trema-normen en controleren een berekening van de andere partij.
• Wij leggen afspraken vast in het ouderschapsplan en het convenant, met de keuze voor bruto of netto, de duur en een wijzigingsclausule.
• Wij dienen een verzoek tot vaststelling of wijziging van alimentatie in bij de rechtbank (artikel 1:401 BW) en voeren verweer tegen een verzoek van de andere partij.
• Wij toetsen de duur van partneralimentatie aan de wettelijke termijnen en uitzonderingen van artikel 1:157 BW.
• Wij helpen bij inning via het LBIO of een deurwaarder als een rechterlijke beslissing niet wordt nagekomen.

Samengevat

• Alimentatie volgt uit behoefte en draagkracht volgens de Trema-normen; kinderalimentatie gaat vóór partneralimentatie.
• Kinderalimentatie loopt in principe tot 21 jaar; vanaf 18 jaar ontvangt het kind de bijdrage zelf.
• Partneralimentatie duurt bij scheidingen vanaf 1 januari 2020 in de regel de helft van de huwelijksduur, met een maximum van vijf jaar en wettelijke uitzonderingen.
• Partneralimentatie eindigt bij hertrouwen of samenwonen van de ontvanger; alle bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.
• Het LBIO kan alleen innen als de bijdrage door de rechter is vastgesteld.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina familierecht advocaat.