Gepubliceerd op 4 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Thuiswerken valt volledig onder de Arbeidstijdenwet: ook thuis werkt u maximaal 12 uur per dienst, heeft u in de regel 11 uur rust tussen twee diensten en moet de werkgever uw arbeids- en rusttijden registreren. Worden die grenzen overschreden, dan is de werkgever verantwoordelijk, ook als hij niet ziet wanneer u thuis werkt.
Hieronder leest u welke grenzen gelden, hoe een overtreding er thuis uitziet, wat de werkgever moet registreren en welke stappen u kunt zetten. Ook bespreken wij de Wet flexibel werken, waarover kantonrechters in 2026 twee keer verschillend oordeelden over een verzoek om andere werktijden.
Inhoudsopgave
Welke grenzen van de Arbeidstijdenwet gelden thuis?
Dezelfde als op kantoor. De Arbeidstijdenwet maakt geen onderscheid naar werkplek. De wet geldt voor werknemers van 18 jaar en ouder; voor jongeren gelden strengere regels. De belangrijkste normen:
| Onderwerp | Norm | Artikel |
|---|---|---|
| Arbeidstijd per dienst | Maximaal 12 uur | Art. 5:7 ATW |
| Arbeidstijd per week | Maximaal 60 uur; gemiddeld maximaal 48 uur per week over 16 weken | Art. 5:7 ATW |
| Dagelijkse rust | 11 uur onafgebroken per 24 uur; eens per 7 x 24 uur in te korten tot 8 uur als het werk dat vraagt | Art. 5:3 ATW |
| Wekelijkse rust | 36 uur per 7 x 24 uur, of 72 uur per 14 x 24 uur (eventueel in twee delen van 32 uur) | Art. 5:5 ATW |
| Pauze | Bij meer dan 5,5 uur werk 30 minuten (mag in 2 x 15 minuten); bij meer dan 10 uur 45 minuten (mag in 3 x 15 minuten) | Art. 5:4 ATW |
| Registratie | Werkgever houdt arbeids- en rusttijden bij en bewaart die 52 weken | Art. 4:3 ATW |
Een pauze telt pas als pauze als die ten minste 15 minuten aaneengesloten duurt (artikel 1:7 ATW). Een kop koffie achter de laptop telt dus niet. Voor nachtdiensten gelden kortere maxima. Een cao kan sommige normen anders regelen, maar alleen binnen de ruimte die de wet daarvoor geeft. Over afspraken rond overuren leest u meer in ons artikel over meerwerk en minderwerk.
Hoe ziet een overtreding er thuis uit?
Thuis vervaagt de grens tussen werk en privé, en dat maakt overtredingen minder zichtbaar. De vier die het vaakst voorkomen:
- Te lange diensten: ’s ochtends vroeg mail, ’s avonds nog een rapport, samen meer dan 12 uur.
- Te weinig rust: om 23.00 uur stoppen en om 07.00 uur weer inloggen geeft 8 uur rust, terwijl 11 uur de regel is.
- Geen pauze: doorwerken tijdens de lunch, of alleen korte onderbrekingen van minder dan 15 minuten.
- Geen registratie: de werkgever weet niet hoeveel thuiswerkers werken. Dat is zelf een overtreding, ook als de werknemer geen tijden doorgeeft.
Een voorbeeld ter illustratie: een werknemer verwacht dat collega’s ’s avonds laat nog antwoorden op berichten, en zij doen dat structureel. Ook als niemand dat uitdrukkelijk heeft opgedragen, kan de werkgever aansprakelijk zijn als hij het ziet gebeuren en niet ingrijpt. De werkgever moet de arbeid zo organiseren dat de normen worden nageleefd (artikel 4:1 ATW).
De zorgplicht van de werkgever reikt tot de keukentafel
Naast de Arbeidstijdenwet geldt de Arbowet. De werkgever moet zorgen voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden, ook thuis (artikel 3 Arbowet). Krijgt een werknemer bij het werk schade, dan kan de werkgever aansprakelijk zijn als hij zijn wettelijke zorgplicht niet is nagekomen (artikel 7:658 BW).
Wat de werkgever concreet regelt
- Thuiswerken opnemen in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E, artikel 5 Arbowet), inclusief psychosociale arbeidsbelasting zoals werkdruk.
- Een ergonomische werkplek mogelijk maken: instelbare bureaustoel, bureau op de juiste hoogte, en bij een laptop een extern toetsenbord, muis of extra scherm.
- Voorlichting en instructie geven over veilig thuiswerken en afwisseling van beeldschermwerk.
- Afspraken maken over bereikbaarheid, zodat werknemers buiten werktijd niet hoeven te reageren.
Wat de werknemer zelf moet doen
De werknemer moet instructies volgen en klachten melden (artikel 11 Arbowet). De werkgever kan niet zien wat er thuis gebeurt, dus een melding van rugklachten of structureel overwerk is belangrijk, ook voor een latere discussie over aansprakelijkheid. Zie ook de algemene verantwoordelijkheden van werkgever en werknemer.
De rol van de ondernemingsraad
Een regeling over werk- en rusttijden of bereikbaarheid, en een regeling over arbeidsomstandigheden, vallen onder het instemmingsrecht van de ondernemingsraad (artikel 27 lid 1 WOR). Een thuiswerkbeleid dat zulke regels bevat, kan de werkgever dus niet zonder instemming van de OR invoeren. Bij bedrijven zonder ondernemingsraad overlegt de werkgever over het arbobeleid met de personeelsvertegenwoordiging of de werknemers.
Thuiswerken of andere werktijden vragen: de Wet flexibel werken
De Wet flexibel werken (Wfw) geeft werknemers het recht om een verzoek te doen tot aanpassing van arbeidsduur, werktijden of arbeidsplaats. De wet geldt bij werkgevers met tien of meer werknemers, als u ten minste 26 weken in dienst bent. U dient het verzoek schriftelijk in, uiterlijk twee maanden voor de gewenste ingangsdatum; de werkgever beslist uiterlijk een maand voor die datum.
| Verzoek | Toets voor de werkgever | Gevolg als hij niet tijdig beslist |
|---|---|---|
| Andere arbeidsduur of andere werktijden | Inwilligen, tenzij zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen zich verzetten | Het verzoek geldt in beginsel als toegewezen |
| Andere arbeidsplaats (thuiswerken) | Serieus overwegen; een afwijzing schriftelijk motiveren | Geen automatische toewijzing |
Twee uitspraken uit 2026 over andere werktijden
Hoe de belangenafweging uitvalt, hangt af van de onderbouwing. Op 23 april 2026 oordeelde de kantonrechter van de rechtbank Gelderland over een vader die in de even weken na 9.00 uur wilde beginnen om voor zijn twee jonge kinderen te zorgen (ECLI:NL:RBGEL:2026:3178). De werkgever had zijn bezwaren onvoldoende onderbouwd. Hij moest meewerken aan de nieuwe werktijden, op straffe van een dwangsom van € 250 per dag tot maximaal € 10.000.
Anders liep het bij de kantonrechter van de rechtbank Overijssel op 17 maart 2026 (ECLI:NL:RBOVE:2026:1499). Een werknemer die naar 36 uur ging, wilde vier dagen van negen uur werken. Zijn wens voor een vrije dag woog niet zwaarder dan het belang van de werkgever bij werkdagen van in beginsel acht uur. De werkgever had alternatieven zonder loonverlies geboden en precedentwerking, roosterproblemen en onderbezetting onderbouwd.
De les voor beide kanten: concrete feiten over rooster en bezetting wegen zwaarder dan algemene bezwaren. Wie werktijden aanpast, blijft bovendien binnen de grenzen van de Arbeidstijdenwet: een dag van negen uur mag, een dag van dertien uur niet.
Wat de cao en de arbeidsovereenkomst kunnen regelen
Cao’s en arbeidsovereenkomsten bevatten vaak afspraken over het aantal thuiswerkdagen, bereikbaarheidstijden, een thuiswerkvergoeding en extra pauzes. Die afspraken mogen de Arbeidstijdenwet niet opzijzetten. Uw rechten uit cao en contract blijven gelden, waar u ook werkt.
Mag de werkgever controleren hoe lang u thuis werkt?
Ja, maar binnen de grenzen van de AVG. Registratie van werktijden is zelfs verplicht. Daarvoor zijn tijdregistratie, inlogtijden op bedrijfssystemen of een eigen opgave van de werknemer geschikt. Lees meer over wat een werkgever mag controleren.
- De werkgever informeert vooraf welke gegevens hij verzamelt en waarom; heimelijke monitoring is in de regel niet toegestaan.
- De controle moet proportioneel zijn: schermopnames of camerabeelden van uw woning gaan voor het registreren van werktijden te ver.
- De werkgever mag uw woning niet zonder uw toestemming betreden.
- Een systeem om werknemers te volgen valt onder het instemmingsrecht van de ondernemingsraad (artikel 27 lid 1 WOR).
Handhaving door de Nederlandse Arbeidsinspectie
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de Arbeidstijdenwet en de Arbowet. Bij een overtreding kan zij een waarschuwing geven, een eis tot naleving stellen of een bestuurlijke boete opleggen aan de werkgever. De hoogte volgt uit de boetebeleidsregels en hangt af van de overtreding en de omvang van het bedrijf; bij herhaling gaat de boete omhoog. De boete treft de werkgever, niet de werknemer.
Wat kunt u doen bij een overtreding?
- Registreer zelf. Noteer een paar weken uw begin- en eindtijden, pauzes en berichten buiten werktijd.
- Bespreek het. Leg concrete voorbeelden voor aan uw leidinggevende en bevestig het gesprek per e-mail.
- Meld schriftelijk bij HR als er niets verandert, en vraag om de registratie die de werkgever moet bijhouden.
- Betrek de ondernemingsraad, de preventiemedewerker of de bedrijfsarts, zeker bij werkdruk of gezondheidsklachten.
- Meld bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Dat kan ook zonder uw naam te noemen.
- Overweeg juridische stappen. Bij schade door overbelasting kan de werkgever aansprakelijk zijn (artikel 7:658 BW); over uitbetaling van overuren beslist de kantonrechter. Zie ook welke juridische stappen er zijn en waar u terecht kunt.
Voor gratis eerste informatie kunt u terecht bij het Juridisch Loket. Bent u lid van een vakbond, dan kan die u bijstaan.
Kosten, vergoedingen en hybride afspraken
Thuiswerkvergoeding en werkplek
Een thuiswerkvergoeding is niet wettelijk verplicht. U heeft er alleen recht op als uw cao, arbeidsovereenkomst of een personeelsregeling dat bepaalt. De werkgever kan zo’n vergoeding per thuiswerkdag onbelast geven tot een maximum dat de Belastingdienst jaarlijks vaststelt.
De werkplek zelf is iets anders. Voorzieningen die nodig zijn om veilig en gezond te werken, zoals een goede stoel of een los toetsenbord bij een laptop, vallen onder de zorgplicht uit de Arbowet. De werkgever kan ze verstrekken, uitlenen of vergoeden; fiscaal kan dat vaak onbelast via de werkkostenregeling. Laat afspraken hierover schriftelijk vastleggen.
Reiskosten op thuiswerkdagen
Er bestaat geen wettelijk recht op reiskostenvergoeding. Of u die ook op thuiswerkdagen krijgt, hangt af van de cao of de afspraken met uw werkgever. Is de vergoeding een vast bedrag dat als arbeidsvoorwaarde is afgesproken, dan kan de werkgever die niet zonder meer eenzijdig verlagen. Controleer uw cao op een regeling voor hybride werken.
Hybride werken vastleggen
Zonder afspraak bepaalt de werkgever in beginsel waar het werk wordt gedaan, op grond van zijn instructierecht (artikel 7:660 BW). Is thuiswerken in uw contract vastgelegd, dan kan hij dat niet zonder meer terugdraaien. Leg daarom vast:
- op welke dagen u thuis of op kantoor werkt;
- op welke tijden u bereikbaar bent, en wanneer niet;
- hoe u uw werktijden registreert;
- welke vergoedingen gelden en hoe wijzigingen worden besproken.
Thuiswerkbeleid dat de toets doorstaat: vier punten voor werkgevers
- Registreer de arbeids- en rusttijden ook van thuiswerkers en bewaar de registratie 52 weken (artikel 4:3 ATW).
- Neem thuiswerken en werkdruk op in de RI&E en geef instructies over de werkplek (artikelen 3 en 5 Arbowet).
- Beslis tijdig over een Wfw-verzoek en onderbouw een afwijzing met concrete gegevens over rooster en bezetting.
- Leg een regeling over werktijden, bereikbaarheid of monitoring ter instemming voor aan de ondernemingsraad (artikel 27 lid 1 WOR).
Wat u als thuiswerker bijhoudt
- Uw eigen begin- en eindtijden, pauzes en berichten buiten werktijd.
- Schriftelijke meldingen over werkdruk of klachten aan uw werkplek.
- Uw Wfw-verzoek, met datum van indiening, uiterlijk twee maanden voor de gewenste ingangsdatum.
- De regeling voor thuiswerkvergoeding in uw cao of arbeidsovereenkomst.
Onze rol bij thuiswerken en arbeidstijden
Vragen over werktijden en thuiswerken horen bij het arbeidsrecht. Wij doen onder meer het volgende:
- Wij beoordelen aan de hand van uw registratie of de grenzen van de Arbeidstijdenwet zijn overschreden.
- Wij stellen een verzoek onder de Wet flexibel werken op, of beoordelen een afwijzing.
- Wij beoordelen of de werkgever zijn zorgplicht uit de Arbowet en artikel 7:658 BW is nagekomen.
- Wij stellen voor werkgevers een thuiswerkbeleid op en toetsen of de ondernemingsraad moet instemmen.
In het kort
- Thuis gelden dezelfde normen: maximaal 12 uur per dienst, gemiddeld 48 uur per week over 16 weken, 11 uur dagelijkse rust en pauzes van ten minste 15 minuten.
- De werkgever moet ook thuiswerkers registreren en draagt de verantwoordelijkheid bij overtreding.
- Een verzoek om andere werktijden onder de Wfw slaagt of strandt op de onderbouwing, zo bleek in 2026 in Gelderland en Overijssel.
- Een thuiswerkvergoeding is geen wettelijk recht; een veilige werkplek wel onderdeel van de zorgplicht.
