Gepubliceerd op 3 januari 2026 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Een echtscheiding is complex als er naast de ontbinding van het huwelijk ook een onderneming, vermogen in het buitenland, een conflict over de kinderen of onduidelijke huwelijkse voorwaarden moet worden afgewikkeld. Ook dan gelden dezelfde basisregels: de rechter spreekt de echtscheiding uit bij duurzame ontwrichting (artikel 1:151 BW), maar de verdeling, de alimentatie en de afspraken over de kinderen vragen meer onderzoek en vaak meerdere deskundigen.
Hieronder leest u welke signalen op een complexe scheiding wijzen, welke wettelijke regels dan een rol spelen en welke stappen u vroeg zet.
Inhoudsopgave
Wat maakt een echtscheiding complex?
Een scheiding is complex als de feiten of het toepasselijke recht niet zonder onderzoek vast te stellen zijn. Dat speelt vooral bij een onderneming, een internationaal element, ingewikkeld vermogen, kinderen over wie de ouders het oneens zijn of een hoog conflictniveau.
Voor elke echtscheiding gelden dezelfde vaste onderdelen. Met kinderen moet u een ouderschapsplan bij het verzoekschrift voegen (artikel 815 lid 2 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Daarnaast moeten de verdeling, de partneralimentatie en de pensioenen worden geregeld. Hoe meer van die onderdelen onzeker zijn, hoe langer en duurder de procedure meestal wordt.
Wat speelt er als een van u ondernemer is?
Bij een onderneming moet eerst vaststaan of het bedrijf tot de gemeenschap behoort of privé is, en daarna wat het waard is. Dat hangt af van het huwelijksgoederenregime en van de datum van het huwelijk.
Bent u getrouwd vóór 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden, dan bent u in algehele gemeenschap van goederen getrouwd en valt een onderneming in de regel in de gemeenschap. Voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 geldt de beperkte gemeenschap van goederen: een onderneming die u al vóór het huwelijk had, blijft dan in beginsel privé.
- Waardering: een onafhankelijke registervaluator of accountant bepaalt de waarde, bijvoorbeeld op basis van de verwachte toekomstige winsten.
- Peildatum: de samenstelling van de gemeenschap wordt bepaald op de dag waarop het echtscheidingsverzoek is ingediend (artikel 1:99 BW).
- Uitkoop: houdt de ondernemer het bedrijf, dan moet de ander meestal worden uitbetaald; dat vraagt om financiering die de continuïteit van de onderneming niet in gevaar brengt.
- Inkomen voor alimentatie: bij een ondernemer kijkt de rechter naar het inkomen dat het bedrijf structureel kan uitkeren, niet alleen naar het salaris uit de bv.
Voor de fiscale gevolgen van een verdeling of uitkoop schakelt u een fiscalist in; die vallen buiten het familierechtelijke advies.
Wat maakt een internationale echtscheiding anders?
Bij een internationale scheiding moet eerst worden vastgesteld welke rechter bevoegd is en welk recht geldt. Voor de echtscheiding zelf en voor het gezag over de kinderen bepaalt de Brussel II-ter-verordening (Verordening (EU) 2019/1111) de bevoegdheid, meestal op basis van de gewone verblijfplaats.
Een Nederlandse rechter past op de echtscheiding zelf Nederlands recht toe (artikel 10:56 BW). Voor het huwelijksvermogensrecht geldt bij huwelijken vanaf 29 januari 2019 de Europese Huwelijksvermogensverordening (Verordening (EU) 2016/1103); voor oudere huwelijken het Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978. Alimentatie valt onder de Alimentatieverordening en het Haags Protocol van 2007.
Wordt een kind zonder toestemming naar het buitenland meegenomen of daar gehouden, dan biedt het Haags Kinderontvoeringsverdrag 1980 een spoedprocedure voor terugkeer. Meer leest u in ons artikel over internationale echtscheidingen.
Welk vermogen vraagt extra aandacht?
Vermogen vraagt extra aandacht als de waarde moeilijk vast te stellen is of als niet duidelijk is wie de eigenaar is. Denk aan beleggingen, cryptovaluta, aandelenopties, buitenlands vastgoed en schenkingen of erfenissen met een uitsluitingsclausule.
Pensioen wordt verdeeld volgens de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding: elk van u heeft in beginsel recht op de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen. Meld de scheiding binnen twee jaar bij de pensioenuitvoerder, anders moet u de verevening zelf bij de ex-partner innen.
Verzwijgt een echtgenoot opzettelijk goederen van de gemeenschap of maakt hij ze zoek, dan verliest hij volgens artikel 3:194 lid 2 BW zijn aandeel in die goederen aan de ander. Vraag daarom tijdig om volledige financiële stukken, zoals jaarrekeningen, bankafschriften en pensioenoverzichten.
Wanneer worden huwelijkse voorwaarden een probleem?
Huwelijkse voorwaarden worden een probleem als ze onduidelijk zijn geformuleerd of als een afgesproken verrekening nooit is uitgevoerd. Bij een periodiek verrekenbeding dat niet is nagekomen, geldt het wettelijk vermoeden dat het aanwezige vermogen uit te verrekenen inkomen is gevormd (artikel 1:141 lid 3 BW).
Wie dat vermoeden wil weerleggen, moet aantonen dat het vermogen uit iets anders komt, zoals een erfenis. Dat vraagt vaak een reconstructie van jaren aan bankgegevens. Ook de uitleg van de voorwaarden zelf kan een geschil opleveren; de rechter kijkt dan naar wat partijen redelijkerwijs bedoelden.
Wat als u het niet eens wordt over de kinderen?
Bij een conflict over de kinderen beslist de rechter op basis van het belang van het kind. Hij kan de Raad voor de Kinderbescherming om onderzoek vragen en een bijzondere curator benoemen die het kind vertegenwoordigt (artikel 1:250 BW).
Geschillen gaan vaak over de hoofdverblijfplaats, de omgangsregeling, co-ouderschap of een verhuizing. Wil een ouder met gezamenlijk gezag met het kind verhuizen en weigert de andere ouder toestemming, dan kan de rechter vervangende toestemming geven (artikel 1:253a BW).
Kinderalimentatie loopt tot 21 jaar; partneralimentatie duurt in de regel maximaal vijf jaar (artikel 1:157 BW), met uitzonderingen: zijn er kinderen onder de 12 jaar, dan loopt zij door tot het jongste kind 12 is, en na een huwelijk van meer dan vijftien jaar gelden langere termijnen voor een echtgenoot die binnen tien jaar de AOW-leeftijd bereikt of vóór 1 januari 1970 is geboren.
Wat als de communicatie volledig is vastgelopen?
Bij een hoog conflictniveau is het belangrijk alle afspraken en communicatie schriftelijk vast te leggen. Spoedkwesties, zoals wie in de woning blijft of voorlopige alimentatie, regelt u met voorlopige voorzieningen (artikel 821 e.v. Rv).
Gedrag als het achterhouden van informatie, het traineren van de procedure of manipulatie van de kinderen is lastig te bewijzen. Leg incidenten daarom vast met datum, berichten en verklaringen. Lees meer over manipulatief gedrag tijdens echtscheidingsprocedures en over hoe u zich beschermt tegen een toxische partner.
Mediation kan ook bij een complexe scheiding werken, mits beide partners open zijn over hun financiën. Bij huiselijk geweld of sterk wantrouwen is mediation meestal niet geschikt.
Waar let u op bij een complexe scheiding?
- Stel vast wanneer u bent getrouwd en onder welk regime: algehele gemeenschap, beperkte gemeenschap of huwelijkse voorwaarden.
- Verzamel jaarrekeningen, bankafschriften, pensioenoverzichten en eigendomsbewijzen van vóór de peildatum.
- Laat een onderneming waarderen door een onafhankelijke deskundige.
- Bepaal bij een internationaal element vroeg welke rechter bevoegd is; wie het eerst een verzoek indient, kan daarmee de bevoegde rechter vastleggen.
- Meld de scheiding binnen twee jaar bij de pensioenuitvoerder.
Wat kunnen wij voor u doen bij een complexe echtscheiding?
Wij begeleiden complexe scheidingen vanuit onze kantoren in Eindhoven en Amsterdam. Als scheidingsadvocaat doen wij onder meer het volgende:
- Wij brengen het huwelijksgoederenregime en de omvang van de gemeenschap of de verrekenvordering in kaart.
- Wij beoordelen bij een internationaal element welke rechter bevoegd is en welk recht geldt.
- Wij schakelen een waardeerder in en onderhandelen over de uitkoop van een onderneming.
- Wij stellen het echtscheidingsconvenant en het ouderschapsplan op of beoordelen die.
- Wij vragen voorlopige voorzieningen aan en procederen over alimentatie, verdeling en de kinderen.
- Wij treden ook op als scheidingsmediator als beide partners daarvoor kiezen.
Samengevat
- Een scheiding is complex bij een onderneming, internationale aspecten, ingewikkeld vermogen, een conflict over de kinderen of een hoog conflictniveau.
- Huwelijken vanaf 1 januari 2018 vallen in de beperkte gemeenschap; de peildatum is de indiening van het verzoek (artikel 1:99 BW).
- Bij internationale scheidingen bepalen Europese verordeningen de bevoegde rechter en het toepasselijke recht.
- Een niet-nagekomen verrekenbeding leidt tot het vermoeden van artikel 1:141 lid 3 BW.
- Wie goederen verzwijgt, verliest zijn aandeel daarin (artikel 3:194 lid 2 BW).
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een complexe echtscheiding?
Dat verschilt sterk per zaak. Een onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming of een bedrijfswaardering kan de procedure met maanden verlengen; met een volledig convenant gaat het sneller.
Kan ik mijn bedrijf houden bij een echtscheiding?
Meestal wel, maar valt het bedrijf in de gemeenschap of onder een verrekenbeding, dan moet u de ander voor zijn deel uitbetalen. De hoogte daarvan hangt af van de waardering op de peildatum.
Welke rechter beslist bij een internationale echtscheiding?
Dat bepaalt binnen de EU de Brussel II-ter-verordening, meestal op basis van waar u of uw partner gewoonlijk verblijft. Een Nederlandse rechter past op de echtscheiding zelf Nederlands recht toe.
Wat doet de Raad voor de Kinderbescherming bij een scheiding?
De Raad onderzoekt op verzoek van de rechter wat in het belang van het kind is, bijvoorbeeld over de hoofdverblijfplaats of de zorgregeling, en brengt daarover advies uit aan de rechter.
Is mediation mogelijk bij een complexe scheiding?
Ja, als beide partners volledig open zijn over hun financiën en zelfstandig kunnen onderhandelen. Bij huiselijk geweld of ernstig wantrouwen kiest u beter voor een procedure via advocaten.
Lees ook: Herken de narcist in de rechtszaal: signalen, strategieën en bescherming
