Onderneming bij een scheiding: hoe beschermt u de continuïteit van uw bedrijf?

Klein bedrijfskantoor met een bureau, plant en een lege stoel

Gepubliceerd op 4 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Een scheiding brengt uw onderneming in gevaar als uw ex-partner recht heeft op de helft van de waarde en u die niet kunt uitbetalen zonder het bedrijf leeg te halen. Of dat risico bestaat, hangt af van uw huwelijksvermogensregime. Bent u vanaf 1 januari 2018 getrouwd en bestond het bedrijf al, dan blijft het meestal privé, maar kan de gemeenschap een vergoeding toekomen (artikel 1:95a BW).

Met afspraken over waardering, uitkoop en zeggenschap kan een bedrijf een scheiding meestal doorstaan. Hieronder leest u waar de risico’s zitten en welke oplossingen er zijn.

Twee zakelijke mensen zitten aan een tafel en bespreken documenten in een modern kantoor.

Valt uw bedrijf in de verdeling? Het hangt af van uw regime

De tabel zet de drie hoofdsituaties naast elkaar. De artikelen staan in Boek 1 BW.

RegimeWat gebeurt er met het bedrijf?Wettelijke basis
Getrouwd voor 1 januari 2018, geen voorwaardenAlgehele gemeenschap: het bedrijf of de aandelen worden gedeeld, ook als u het bedrijf voor het huwelijk startteArt. 1:94 BW (tekst tot 2018)
Getrouwd vanaf 1 januari 2018, geen voorwaardenBedrijf van voor het huwelijk blijft privé; mogelijk vergoeding aan de gemeenschap. Bedrijf gestart met gemeenschapsgeld valt in de gemeenschapArt. 1:94 en 1:95a BW
Huwelijkse voorwaarden, koude uitsluitingNiets te delen of te verrekenenDe voorwaarden
Huwelijkse voorwaarden met periodiek verrekenbedingOvergespaard inkomen verrekenen, ook winst die in de bv bleef maar had kunnen worden uitgekeerdArt. 1:141 lid 3 BW
Stand van de wet per 29 oktober 2026.

Getrouwd voor 1 januari 2018 zonder voorwaarden

Dan geldt in de regel een algehele gemeenschap van goederen. De eenmanszaak of de aandelen in uw bv horen dan tot de gemeenschap, ook als u het bedrijf voor het huwelijk startte. Uw ex-partner heeft recht op de helft van de waarde (artikel 1:100 BW). Een uitzondering geldt bijvoorbeeld voor een bedrijf dat u via een erfenis of schenking met uitsluitingsclausule hebt gekregen.

Getrouwd vanaf 1 januari 2018

Dan geldt de beperkte gemeenschap van goederen van artikel 1:94 BW. Een onderneming die u al voor het huwelijk had, blijft privé. Een bedrijf dat tijdens het huwelijk is gestart met gemeenschapsgeld, valt wel in de gemeenschap.

Ook als het bedrijf privé blijft, kan de gemeenschap op grond van artikel 1:95a BW een redelijke vergoeding toekomen. Die vergoeding ziet op de persoonlijke inzet die u tijdens het huwelijk in de onderneming hebt gestoken, voor zover de gemeenschap daar niet al op een andere manier voor is beloond. In huwelijkse voorwaarden kunt u die vergoeding uitsluiten of anders regelen.

Huwelijkse voorwaarden en ingehouden winst

Met huwelijkse voorwaarden valt de onderneming meestal buiten iedere gemeenschap. Bij koude uitsluiting wordt niets verrekend. Bevatten de voorwaarden een periodiek verrekenbeding, dan moet u het jaarlijks overgespaarde inkomen verrekenen. Volgens artikel 1:141 lid 3 BW telt daarbij ook winst mee die in uw bv is gebleven terwijl die redelijkerwijs had kunnen worden uitgekeerd.

Is er nooit verrekend, dan werkt een wettelijk vermoeden in het voordeel van de partner van de ondernemer. De Hoge Raad oordeelde op 17 december 2021 (ECLI:NL:HR:2021:1922) dat de echtgenoot die verrekening vraagt, in beginsel alleen aannemelijk hoeft te maken welk vermogen de ander op de peildatum heeft. Daarna moet de ondernemer stellen en zo nodig bewijzen dat dat vermogen niet uit te verrekenen inkomen is gevormd, bijvoorbeeld door stukken over de financiering over te leggen. In die zaak ging het om een onderneming met onroerend goed die de man al voor het huwelijk dreef. Het hof had de onzekerheid over de financiering ten onrechte voor rekening van de vrouw gelaten.

Waar de continuïteit van het bedrijf vastloopt

Meestal door gebrek aan geld om de ex-partner uit te kopen. Daarnaast kunnen gedeelde zeggenschap, bankfinanciering en pensioen in eigen beheer problemen geven.

Een man en een vrouw in formele kleding zitten aan een vergadertafel in een kantoor en hebben een serieus gesprek over zakelijke documenten.
  • Uitkoopsom: het vermogen zit vaak vast in gebouwen, machines of goodwill. Geld uit het bedrijf halen om de ex-partner te betalen kan de liquiditeit ondermijnen.
  • Zeggenschap: houden beide ex-partners aandelen, dan kunnen besluiten in de algemene vergadering vastlopen, bijvoorbeeld over dividend.
  • Financiering: banken kunnen bij een wijziging in eigendom of zekerheden de voorwaarden van een krediet heroverwegen. Ook persoonlijke borgtochten en een hypotheek op de woning als zekerheid moeten opnieuw worden geregeld.
  • Pensioen in eigen beheer: sinds 1 april 2017 is nieuwe opbouw niet meer mogelijk, maar bestaande aanspraken of een oudedagsverplichting in de bv moeten bij een scheiding wel worden verdeeld. Laat de fiscale gevolgen door een fiscalist beoordelen.

De waarde van het bedrijf: peildatum en methode

Meestal bepaalt een onafhankelijke waarderingsdeskundige de waarde, op basis van een vooraf afgesproken methode en peildatum. Zonder andere afspraak geldt de waarde op het moment van de verdeling.

Welke bezittingen in de gemeenschap vallen, staat vast op de dag waarop het verzoekschrift tot echtscheiding is ingediend (artikel 1:99 lid 1 BW). Voor de waarde kunt u samen een andere datum kiezen, bijvoorbeeld de balansdatum van het laatste boekjaar. Gangbare methoden zijn de intrinsieke waarde (eigen vermogen), de rentabiliteitswaarde en de discounted-cashflowmethode, vaak aangevuld met een goodwillberekening. Meer leest u in ons artikel over de waardering van een onderneming bij echtscheiding.

Komt u er samen niet uit, dan kan de rechter een deskundige benoemen (artikel 194 Rv). De rechter bepaalt wie het voorschot op de kosten betaalt; vaak dragen beide partijen een deel.

Eenmanszaak of bv: wat er precies wordt verdeeld

Bij een eenmanszaak of vof valt het bedrijfsvermogen samen met uw privévermogen. Bij een bv verdeelt u de aandelen, niet de bezittingen van de bv zelf.

Eenmanszaak: bezittingen en schulden gaan mee

Valt de eenmanszaak in de gemeenschap, dan gaan de bedrijfsmiddelen en de bedrijfsschulden mee in de verdeling. Na de ontbinding blijft u volledig aansprakelijk voor de schulden die u zelf als ondernemer bent aangegaan. Uw ex-partner is voor die gemeenschapsschulden alleen aansprakelijk met de goederen die hij of zij bij de verdeling heeft gekregen (artikel 1:102 BW).

Bv: levering van aandelen en de statuten

Bij een bv vallen de aandelen in de verdeling. Toedeling aan een van u vraagt een notariële akte van levering (artikel 2:196 BW). Controleer ook de statuten: die kunnen een blokkeringsregeling of aanbiedingsplicht bevatten. Heeft uw bv meer aandeelhouders, kijk dan naar de aandeelhoudersovereenkomst. Die regelt soms wat er bij een scheiding met de aandelen gebeurt.

Vier manieren om het bedrijf overeind te houden

De meest gebruikte oplossing is toedeling van het bedrijf aan de ondernemer, met een uitkoopsom die financierbaar is. Daarnaast kunt u werken met ruil tegen andere bezittingen, betaling in termijnen of certificering van aandelen.

Twee ondernemers zitten tegenover elkaar aan een vergadertafel met documenten en een laptop, in een kantooromgeving, met een serieuze en geconcentreerde uitstraling.
OplossingHoe het werktLet op
Uitkoop met compensatieDe ondernemer houdt het bedrijf, de ex-partner krijgt andere bezittingen, zoals een groter deel van de woningEr moeten genoeg andere bezittingen zijn
Gespreide betalingEen deel van de uitkoopsom wordt in termijnen betaaldLeg rente en zekerheid vast, bijvoorbeeld een pandrecht op de aandelen
CertificeringAandelen gaan naar een stichting administratiekantoor; de ex-partner krijgt certificaten met economisch recht, de ondernemer houdt het stemrechtDe financiële band blijft bestaan
VerkoopHet bedrijf wordt aan een derde verkocht en de opbrengst verdeeldLaatste optie; het bedrijf verdwijnt voor de ondernemer

Bereikt u geen overeenstemming, dan beslist de rechter over de verdeling. Hij kan het bedrijf aan een van u toedelen met de verplichting de ander uit te betalen (artikel 3:185 BW). Mediation bij echtscheiding kan helpen om dat te voorkomen, mits u allebei uw cijfers volledig op tafel legt.

Wat de ondernemer voorbereidt

  • Controleer uw trouwdatum en huwelijkse voorwaarden: volgt er verdeling, verrekening of een vergoeding (artikel 1:95a BW)?
  • Verzamel stukken over hoe uw vermogen is gefinancierd; bij een verrekenbeding ligt de bewijslast vaak bij u (HR 17 december 2021).
  • Laat berekenen welke uitkoopsom het bedrijf kan dragen zonder de bedrijfsvoering te schaden.
  • Controleer statuten, aandeelhoudersovereenkomst en kredietvoorwaarden op bepalingen over eigendomswijziging.

Wat de partner van de ondernemer controleert

  • Vraag jaarrekeningen en aangiften over meerdere jaren op, zodat u de waarde en de winstontwikkeling kunt beoordelen.
  • Laat de waardering zo nodig toetsen door een eigen deskundige.
  • Ga na of u bij huwelijkse voorwaarden recht hebt op verrekening van ingehouden winst (artikel 1:141 lid 3 BW).
  • Zorg bij betaling in termijnen voor rente en zekerheid, en laat u ontslaan uit borgtochten voor bedrijfsschulden.

Onze rol bij een scheiding met een onderneming

  • Beoordelen of de onderneming in de verdeling valt of dat een vergoeding of verrekening speelt.
  • Een waarderingsrapport toetsen en de keuze van peildatum en methode bespreken.
  • Een financierbare uitkoopregeling vastleggen in het echtscheidingsconvenant.
  • Procederen over de verdeling als dat nodig is, via onze scheidingsadvocaat.

Veelgestelde vragen

Moet een notaris het echtscheidingsconvenant opstellen?

Nee. Het convenant is een gewone overeenkomst. Wel is een notariële akte nodig om aandelen in een bv of een woning daadwerkelijk aan een van u over te dragen.

Mag ik tijdens de scheiding gewoon doorgaan met ondernemen?

Ja, normale bedrijfsvoering gaat door. Onttrekkingen of een opvallend lage winstuitkering vlak voor de scheiding worden kritisch bekeken en kunnen bij de verdeling tegen u werken.

Lees ook: de waarde van een bedrijf bij echtscheiding en zakelijke belangen beschermen tijdens een echtscheiding.

Een vraag over scheiding of familierecht?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een familierechtadvocaat uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.

Een vraag over scheiding of familierecht?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een familierechtadvocaat uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.