Sepot: wanneer wordt een strafzaak geseponeerd?

Gepubliceerd op 17 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 6 oktober 2026

Een strafzaak wordt geseponeerd als de officier van justitie besluit de verdachte niet te vervolgen, meestal omdat er onvoldoende bewijs is of omdat vervolging niet in het algemeen belang is. Let op: een sepot is geen vrijspraak, wordt bij een misdrijf wel in uw justitiële documentatie vastgelegd en kan meewegen bij een verklaring omtrent het gedrag (VOG).

Alleen als u ten onrechte als verdachte bent aangemerkt, wordt de registratie volledig verwijderd. Hieronder leest u op welke gronden het Openbaar Ministerie (OM) seponeert, welke soorten sepots er zijn, wat een sepot betekent voor uw strafblad en wat u kunt doen als u het niet eens bent met de beslissing.

Wat betekent seponeren?

Seponeren betekent dat het OM besluit een zaak niet (verder) te vervolgen. De zaak komt dan niet bij de rechter.

Het OM mag zelf beslissen of het vervolgt. Dat heet het opportuniteitsbeginsel. Volgens artikel 167 lid 2 van het Wetboek van Strafvordering kan het OM van vervolging afzien op gronden die aan het algemeen belang zijn ontleend. De officier van justitie kan dat besluit nemen na het politieonderzoek, maar ook later, bijvoorbeeld nadat al een dagvaarding is uitgebracht.

Formeel seponeert alleen het OM. De politie kan bij lichte zaken wel besluiten een aangifte niet verder te onderzoeken of geen proces-verbaal naar het OM te sturen. Dat wordt in de praktijk soms een politiesepot genoemd, maar het is geen sepot van de officier van justitie.

Het OM kiest niet alleen tussen seponeren en dagvaarden. Het kan ook zelf een strafbeschikking opleggen. De afwegingen tussen die routes leest u in ons artikel over seponeren, dagvaarden of schikken.

Wat is het verschil tussen een sepot en vrijspraak?

Een sepot is een beslissing van de officier van justitie om niet te vervolgen; een vrijspraak is een uitspraak van de rechter na een zitting. Bij vrijspraak oordeelt de rechter dat het tenlastegelegde niet wettig en overtuigend is bewezen.

Bij een sepot is er geen openbare zitting en hoeft u niet voor de rechter te verschijnen. Er is ook geen oordeel van een rechter over uw schuld. Bij een vrijspraak heeft de rechter de zaak wel inhoudelijk beoordeeld. Een vrijspraak betekent niet dat vaststaat dat er geen strafbaar feit is gepleegd, maar wel dat het bewijs tegen u tekortschoot. Meer leest u in ons artikel over vrijspraak.

Voor uw strafblad maakt het verschil minder uit dan veel mensen denken. Ook een vrijspraak voor een misdrijf wordt in de justitiële documentatie vastgelegd. Het verschil zit vooral in de reden en de manier waarop die bij een VOG-aanvraag wordt gewogen.

Om welke redenen wordt een strafzaak geseponeerd?

De twee hoofdredenen zijn dat er onvoldoende bewijs is of dat vervolging niet in het algemeen belang is. Daarnaast kan er een juridische belemmering zijn, zoals verjaring.

Wanneer seponeert het OM wegens onvoldoende bewijs?

Het OM seponeert een zaak als de kans op een veroordeling te klein is. De rechter mag alleen veroordelen als hij het feit wettig en overtuigend bewezen acht. Ontbreken getuigen, zijn verklaringen tegenstrijdig of is technisch bewijs niet beschikbaar of onbruikbaar, dan heeft vervolging weinig zin. Wat bewijs in een strafzaak inhoudt, leest u in ons artikel over bewijs in de rechtszaal.

Wanneer is een feit of een rol te gering voor vervolging?

Sommige feiten zijn zo licht dat vervolging niet in verhouding staat tot de ernst. Denk aan een winkeldiefstal van weinig waarde door iemand zonder strafblad. Het OM kijkt naar de schade, de omstandigheden en of het om een eerste feit gaat. Ook een geringe rol van de verdachte bij een feit dat door meerdere mensen is gepleegd, kan een reden zijn om te seponeren.

Wanneer ontbreekt het algemeen belang bij vervolging?

Soms is er genoeg bewijs, maar vindt het OM vervolging niet zinvol. Dat kan zijn omdat de schade al is vergoed, omdat de verdachte door het feit zelf zwaar is getroffen, omdat hij onlangs al voor iets anders is gestraft of omdat zijn omstandigheden sterk zijn veranderd. Ook de leeftijd of gezondheid van de verdachte kan meewegen.

Wanneer seponeert het OM een oud feit?

Is het feit lang geleden gepleegd, dan kan het OM seponeren omdat het om een oud feit gaat. Dat is iets anders dan de overschrijding van de redelijke termijn in een zaak die al bij de rechter ligt. Die leidt bij de rechter in beginsel tot strafvermindering, niet tot een sepot of niet-ontvankelijkheid van het OM.

Wanneer mag het OM niet vervolgen?

Soms mag het OM niet vervolgen, bijvoorbeeld omdat het feit is verjaard of de verdachte is overleden. Meer over verjaring leest u in ons artikel over de verjaringstermijn in het strafrecht.

Welke soorten sepots zijn er?

Er zijn technische sepots en beleidssepots, en een sepot kan onvoorwaardelijk of voorwaardelijk zijn. Elk sepot krijgt een code volgens de Aanwijzing sepot en gebruik sepotgronden van het OM.

Wat is een technisch sepot?

Bij een technisch sepot kan of mag het OM de zaak niet voor de rechter brengen. De codes lopen van 01 tot en met 09. De belangrijkste zijn:

• code 01: ten onrechte als verdachte aangemerkt, bijvoorbeeld bij een vastgesteld alibi of een persoonsverwisseling;
• code 02: onvoldoende bewijs;
• code 03: het OM kan niet worden ontvangen in de vervolging, bijvoorbeeld door verjaring of overlijden;
• code 05: het feit is niet strafbaar;
• code 06: de dader is niet strafbaar, bijvoorbeeld bij noodweer;
• code 07: het bewijs is onrechtmatig verkregen.

Wat is een beleidssepot?

Bij een beleidssepot is vervolging mogelijk, maar kiest het OM daar om redenen van algemeen belang niet voor. De codes lopen vanaf 20. Veelvoorkomende codes zijn 20 (ander dan strafrechtelijk ingrijpen gaat voor), 40 (gering feit), 41 (gering aandeel in het feit), 43 (oud feit), 51 (recente bestraffing), 52 (door het feit of de gevolgen getroffen), 55 (gewijzigde omstandigheden) en 70 (verhouding met de benadeelde geregeld).

Het verschil is belangrijk. Bij een beleidssepot gaat het OM er in de regel van uit dat er genoeg bewijs was. Dat kan bij een latere VOG-aanvraag zwaarder wegen dan een technisch sepot wegens onvoldoende bewijs. Meer over de mogelijkheden om een aantekening te voorkomen leest u in ons artikel over sepot of vrijspraak om een strafblad te voorkomen.

Wat is een voorwaardelijk sepot?

Bij een voorwaardelijk sepot ziet het OM af van vervolging op voorwaarde dat u zich aan bepaalde afspraken houdt. Volgens de aanwijzing is dat in beginsel alleen de algemene voorwaarde dat u binnen een proeftijd van maximaal één jaar geen nieuw strafbaar feit pleegt. Houdt u zich daar niet aan, dan kan het OM u alsnog vervolgen.

Wat is een onvoorwaardelijk sepot?

Bij een onvoorwaardelijk sepot sluit het OM de zaak af zonder voorwaarden. U hoeft niets te doen. Het sepot wordt wel geregistreerd, behalve bij code 01 en code 09.

Hoe hoort u dat uw zaak is geseponeerd?

Via een brief van het OM, de sepotbeslissing, waarin de reden en de sepotcode staan. Ook het slachtoffer en andere belanghebbenden worden op de hoogte gebracht.

De officier van justitie bekijkt het dossier na het politieonderzoek en kiest dan tussen seponeren, een strafbeschikking of een dagvaarding. Kiest hij voor een sepot, dan krijgt u een brief met de sepotgrond en een toelichting. Bewaar die brief goed; hij kan later van pas komen, bijvoorbeeld bij een VOG-aanvraag of bij vragen van een werkgever.

Wordt de vervolging stopgezet nadat de zaak al bij de rechter aanhangig was, bijvoorbeeld na een dagvaarding, dan krijgt u een kennisgeving van niet verdere vervolging. Dat geeft u meer zekerheid: volgens artikel 255 van het Wetboek van Strafvordering kunt u daarna voor hetzelfde feit alleen opnieuw worden vervolgd als er nieuwe bezwaren zijn.

Wat betekent een sepot voor uw strafblad?

Een sepot voor een misdrijf wordt vastgelegd in de justitiële documentatie, samen met de sepotcode. Alleen bij code 01 (ten onrechte als verdachte aangemerkt) en code 09 (rechtmatig geweld door een opsporingsambtenaar) worden de gegevens volledig verwijderd.

Strafblad is spreektaal voor de justitiële documentatie. Ook als er geen veroordeling volgt, blijft de registratie bestaan. De bewaartermijn staat in de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens en hangt af van het misdrijf; in beginsel is dat twintig of dertig jaar. Wat er precies in staat en hoelang, leest u in ons artikel over het strafblad en de justitiële documentatie.

U kunt uw eigen justitiële gegevens inzien door een verzoek te doen bij de Justitiële Informatiedienst (Justid). Klopt de registratie niet, dan kunt u om correctie vragen. Of u een aantekening kunt laten verwijderen, leest u in ons artikel over het laten verwijderen van een strafblad.

Kan een sepot gevolgen hebben voor uw VOG?

Ja. Justis mag bij de beoordeling van een VOG-aanvraag ook sepots meewegen, en dat gebeurt vaker bij een beleidssepot dan bij een sepot wegens onvoldoende bewijs.

Justis kijkt naar het doel waarvoor u de VOG nodig hebt. Gaat het om werk met kinderen, met geld of in de zorg, dan wordt strenger getoetst. De impact hangt af van de sepotcode, de aard van het feit en de functie waarvoor u de VOG aanvraagt. Een sepot wegens onvoldoende bewijs weegt in de regel minder zwaar dan een beleidssepot, omdat bij een beleidssepot wordt aangenomen dat er genoeg bewijs was.

Een voorbeeld: iemand die bij een ruzie is aangehouden en een beleidssepot wegens een gering feit krijgt, kan jaren later bij een aanvraag voor een VOG voor werk in de kinderopvang te maken krijgen met een voornemen tot weigering. In zo’n geval loont het om vroeg te weten welke sepotcode is gebruikt en of die juist is.

Wat doet u als u het niet eens bent met de sepotcode?

Als voormalig verdachte kunt u een klacht indienen bij de hoofdofficier van justitie en vragen de sepotgrond te wijzigen, bijvoorbeeld van een beleidssepot naar code 01 of 02. U kunt het OM niet dwingen u alsnog te vervolgen om een vrijspraak te krijgen.

Zo’n klacht wordt behandeld volgens de klachtregeling van hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht. Onderbouw uw verzoek met stukken, bijvoorbeeld bewijs van een alibi of stukken waaruit blijkt dat u ten onrechte als verdachte bent aangemerkt. Bent u niet tevreden over de behandeling van uw klacht, dan kunt u zich daarna tot de Nationale ombudsman wenden. Die kan een oordeel geven over de behandeling, maar kan de sepotbeslissing niet zelf veranderen.

Wie een beleidssepot heeft gekregen terwijl hij het feit ontkent, wil soms liever een vrijspraak. De beklagprocedure van artikel 12 van het Wetboek van Strafvordering is daarvoor niet bedoeld: die staat open voor belanghebbenden die willen dat een ander wordt vervolgd, niet voor de verdachte zelf. Een wijziging van de sepotcode is in zo’n situatie meestal de haalbare route.

Wat kan het slachtoffer doen tegen een sepot?

Het slachtoffer kan bij het gerechtshof een beklag indienen tegen de beslissing om niet te vervolgen (artikel 12 Wetboek van Strafvordering). Daarvoor hoeft het slachtoffer zich niet eerst als benadeelde partij te hebben gevoegd.

Het beklag moet volgens artikel 12k van het Wetboek van Strafvordering worden ingediend binnen drie maanden nadat de belanghebbende van de sepotbeslissing op de hoogte is gesteld. Is er geen kennisgeving gedaan, dan geldt die termijn niet. Het hof kan bevelen dat het OM alsnog vervolgt, maar doet dat alleen als het vervolging haalbaar en opportuun vindt. Hoe die procedure werkt, leest u in ons artikel over de artikel 12-procedure.

Voor de verdachte betekent dit dat een sepot niet altijd het definitieve einde is. Dient het slachtoffer een beklag in, dan wordt u als verdachte in de regel door het hof gehoord. Laat u daarbij bijstaan door een advocaat.

Kan een geseponeerde zaak worden heropend?

Ja, dat kan in beginsel, vooral als er nieuwe feiten of nieuw bewijs opduiken. Na een kennisgeving van niet verdere vervolging kan dat alleen bij nieuwe bezwaren.

Het OM beslist zelf over heropening. Dat gebeurt bijvoorbeeld als er alsnog een getuige opduikt of als technisch onderzoek nieuwe resultaten oplevert. Kleine aanvullingen zijn meestal niet genoeg. Bij een voorwaardelijk sepot kan het OM de zaak ook weer oppakken als u een voorwaarde overtreedt.

Heeft het OM u uitdrukkelijk en zonder voorbehoud laten weten dat u niet wordt vervolgd, dan kan een latere vervolging in strijd zijn met het vertrouwensbeginsel. De rechter kan het OM dan niet-ontvankelijk verklaren. Of dat in uw geval zo is, hangt sterk af van de formulering van de sepotbrief en van de nieuwe feiten.

Kunt u na een sepot een vergoeding krijgen?

Soms wel. Eindigt de zaak zonder straf of maatregel, dan kunt u de rechter vragen om vergoeding van de kosten van uw advocaat (artikel 530 Wetboek van Strafvordering) en van schade door inverzekeringstelling of voorlopige hechtenis (artikel 533 Wetboek van Strafvordering).

U dient het verzoek in binnen drie maanden nadat de zaak is beëindigd. Het verzoek gaat naar de rechtbank of het gerechtshof die uw zaak als laatste heeft behandeld of zou hebben behandeld. U betaalt geen griffierecht. Of u een vergoeding krijgt en hoe hoog die is, beslist de rechter aan de hand van uw situatie. Meer uitleg staat op Rechtspraak.nl.

Waar let u als verdachte op?

Een sepot lijkt een einde, maar de afhandeling bepaalt wat er later op uw strafblad weegt. Controleer deze punten:

• Bewaar de sepotbrief en controleer welke sepotcode is gebruikt.
• Klopt de code niet, vraag dan via een klacht bij de hoofdofficier van justitie om wijziging.
• Houd u bij een voorwaardelijk sepot aan de voorwaarden tot de proeftijd voorbij is.
• Vraag binnen drie maanden na het einde van de zaak vergoeding van uw advocaatkosten (artikel 530 Wetboek van Strafvordering).
• Vraag uw justitiële gegevens op bij Justid voordat u een VOG aanvraagt.

Waar let u als slachtoffer op?

Ook als slachtoffer hebt u na een sepot nog mogelijkheden. Controleer deze punten:

• Vraag het OM naar de sepotgrond als die niet in de kennisgeving staat.
• Dien binnen drie maanden na de kennisgeving beklag in bij het gerechtshof (artikel 12k Wetboek van Strafvordering).
• Onderbouw het beklag met stukken die laten zien dat vervolging haalbaar is, zoals verklaringen van getuigen.
• Vorder uw schade zo nodig bij de civiele rechter op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW).

Wat kunnen wij voor u doen bij een sepot?

Wij staan verdachten en slachtoffers bij, vóór en na de sepotbeslissing. Concreet doen wij het volgende:

• Wij vragen het dossier op en beoordelen of de gebruikte sepotcode juist is.
• Wij dienen namens u een klacht in bij de hoofdofficier van justitie om de sepotgrond te laten wijzigen, bijvoorbeeld naar code 01 of 02.
• Wij nemen vóór de beslissing contact op met de officier van justitie en lichten toe waarom een sepot passend is.
• Wij stellen het verzoek om vergoeding van advocaatkosten en schade door voorarrest op (artikelen 530 en 533 Wetboek van Strafvordering).
• Wij stellen voor slachtoffers het beklag bij het gerechtshof op en staan verdachten bij als zij door het hof worden gehoord (artikel 12 Wetboek van Strafvordering).

Hebt u een laag inkomen, dan kunt u in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand via de Raad voor Rechtsbijstand. U betaalt dan een eigen bijdrage die afhangt van uw inkomen. Wordt u als verdachte aangehouden en in verzekering gesteld, dan hebt u recht op bijstand van een piketadvocaat.

Samengevat

• Een sepot is een beslissing van het OM om niet te vervolgen, meestal wegens onvoldoende bewijs of omdat vervolging niet in het algemeen belang is.
• Technische sepots hebben codes 01 tot en met 09, beleidssepots codes vanaf 20; een beleidssepot weegt bij een VOG meestal zwaarder.
• Een sepot voor een misdrijf wordt geregistreerd; alleen bij code 01 en 09 worden de gegevens verwijderd.
• Als verdachte kunt u via een klacht bij de hoofdofficier om een andere sepotcode vragen.
• Het slachtoffer kan binnen drie maanden na de kennisgeving beklag doen bij het gerechtshof (artikel 12 Wetboek van Strafvordering).

Veelgestelde vragen over seponeren

Hulp bij een sepot of een dreigende vervolging

De sepotcode lijkt een administratief detail, maar kan jaren later bepalen of u een VOG krijgt. Law & More staat verdachten bij vanaf het eerste verhoor, voert overleg met de officier van justitie en helpt bij een verzoek om een andere sepotcode of bij een beklagprocedure. De regels over sepots vindt u in de Aanwijzing sepot en gebruik sepotgronden van het OM.

Twijfelt u over uw positie? Leg uw situatie aan ons voor. Wij laten u binnen één werkdag weten wat uw opties zijn.