Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Is uw aanvraag voor een reguliere verblijfsvergunning afgewezen, dan kunt u binnen vier weken bezwaar maken bij de IND en daarna binnen vier weken beroep instellen bij de rechtbank (artikel 69 Vreemdelingenwet 2000). Mag u het bezwaar volgens het besluit niet in Nederland afwachten, dan moet u de rechter direct om een voorlopige voorziening vragen om uitzetting te voorkomen.
Soms is een nieuwe aanvraag of een ander verblijfsdoel kansrijker dan bezwaar. Dit artikel gaat over reguliere verblijfsvergunningen, zoals voor gezin, werk of studie; asielzaken vallen buiten onze praktijk.
Inhoudsopgave
Wat doet u direct na een afwijzing?
Noteer de datum van het besluit en de uiterste datum voor bezwaar die erin staat. Lees daarna per afwijzingsgrond wat de IND mist of anders beoordeelt.
- Controleer of in het besluit staat dat u het bezwaar in Nederland mag afwachten.
- Ga na welke voorwaarde volgens de IND ontbreekt: bijvoorbeeld het inkomensvereiste, een gelegaliseerd document, het inburgeringsexamen buitenland of een openbare-ordegrond.
- Verzamel de aanvraag, alle bijlagen en de correspondentie met de IND.
- Laat buitenlandse documenten zo nodig vertalen door een beëdigd vertaler en legaliseren.
Vaak ligt de afwijzing aan een ontbrekend stuk of een inkomen dat net te laag was. Dan is de vraag of u dat in bezwaar nog kunt herstellen, of dat een nieuwe aanvraag sneller is. Meer over de voorwaarden leest u bij verblijfsvergunning aanvragen.
Welke termijnen gelden?
In vreemdelingenzaken is de termijn voor bezwaar en beroep vier weken, in plaats van de gewone zes weken uit de Algemene wet bestuursrecht. Een te laat ingediend bezwaar wordt niet-ontvankelijk verklaard, tenzij de termijnoverschrijding verschoonbaar is (artikel 6:11 Awb).
| Stap | Termijn | Bij wie |
|---|---|---|
| Bezwaar | 4 weken na bekendmaking van het besluit | IND |
| Beroep | 4 weken na de beslissing op bezwaar | Rechtbank |
| Hoger beroep | 4 weken na de uitspraak van de rechtbank | Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State |
| Voorlopige voorziening | Zo snel mogelijk; de IND noemt 24 uur na ontvangst van het besluit | Voorzieningenrechter van de rechtbank |
U mag een bezwaarschrift eerst kort (pro forma) indienen en de gronden later aanvullen. Doe dat alleen als de IND u daarvoor een termijn geeft; zonder gronden kan het bezwaar alsnog stranden.
Hoe maakt u bezwaar?
U stuurt een ondertekend bezwaarschrift aan de IND met uw naam, adres, V-nummer, de datum en het kenmerk van het besluit en de redenen waarom het besluit volgens u onjuist is (artikel 6:5 Awb). Ga in op elke afwijzingsgrond afzonderlijk en voeg bewijsstukken toe.
De IND heeft in de regel een hoorzitting, tenzij het bezwaar kennelijk ongegrond is. In bezwaar kijkt de IND opnieuw volledig naar de zaak en mag u ook nieuwe feiten aanvoeren. Meer over de procedure leest u bij bezwaar of beroep tegen een IND-beslissing en bij bezwaar tegen een geweigerde vergunning.
Mag u het bezwaar in Nederland afwachten?
Dat staat in het besluit. Mag u blijven, dan kunt u volgens de IND bij een IND-loket een verblijfsaantekening (sticker in uw paspoort) laten zetten; mag u niet blijven, dan is een voorlopige voorziening bij de rechter de enige manier om uitzetting tijdens het bezwaar te voorkomen (artikel 8:81 Awb).
Vooral bij een tijdig ingediende verlengingsaanvraag of een intrekking heeft u vaak rechtmatig verblijf tijdens bezwaar. Bij een eerste aanvraag is dat lang niet altijd zo. Controleer dit dus per besluit.
Wat als de IND niet op tijd beslist?
Dan kunt u de IND schriftelijk in gebreke stellen en, als twee weken later nog geen besluit is genomen, beroep instellen wegens niet tijdig beslissen. Een dwangsom bij niet tijdig beslissen kunt u in vreemdelingenzaken sinds 15 april 2025 niet meer krijgen.
Hoe verloopt het beroep bij de rechtbank?
Beroep stelt u in bij de rechtbank binnen vier weken na de beslissing op bezwaar. De rechter beoordeelt of het besluit in overeenstemming is met de wet en goed is gemotiveerd; hij neemt niet zelf de plaats van de IND in.
- U dient een beroepschrift in met de gronden, of vult die binnen de termijn die de rechtbank geeft aan.
- U betaalt griffierecht; doet u dat niet op tijd, dan wordt het beroep niet behandeld.
- De IND stuurt een verweerschrift en de stukken naar de rechtbank.
- Er volgt een zitting, waarbij u zo nodig een tolk kunt krijgen.
- Is het beroep gegrond, dan vernietigt de rechter het besluit en moet de IND in de regel opnieuw beslissen.
Tegen de uitspraak staat binnen vier weken hoger beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Daarvoor moet u concrete grieven tegen de uitspraak aanvoeren. Meer over bestuursrechtelijke procedures leest u bij de bestuursrechtelijke procedure en bezwaar en beroep in het bestuursrecht.
Wanneer is een nieuwe aanvraag beter dan bezwaar?
Een nieuwe aanvraag is zinvol als u nu wel aan de voorwaarden voldoet, bijvoorbeeld omdat u inmiddels voldoende inkomen of een geslaagd examen heeft. Herhaalt u alleen dezelfde aanvraag zonder nieuwe feiten of veranderde omstandigheden, dan mag de IND die afwijzen met verwijzing naar het eerdere besluit (artikel 4:6 Awb).
Soms past een ander verblijfsdoel beter, zoals verblijf bij een partner, arbeid als kennismigrant of studie. Elk doel heeft eigen voorwaarden en leges. Een overzicht van verblijfsroutes vindt u bij immigratierecht en naturalisatie; over verlenging leest u bij verblijfsvergunning verlengen.
Welke bijzondere situaties zijn er?
- Slachtoffers en getuigen van mensenhandel kunnen onder voorwaarden tijdelijk verblijf krijgen als zij aangifte doen of meewerken aan het strafrechtelijk onderzoek.
- Wie na huiselijk geweld de relatie verbreekt, kan in bepaalde gevallen voortgezet verblijf aanvragen, los van de partner.
- Bij een ernstige medische aandoening kan de IND uitstel van vertrek verlenen als reizen medisch niet verantwoord is of behandeling ontbreekt (artikel 64 Vreemdelingenwet 2000).
- Bij gezinsleven in Nederland moet de IND het recht op gezinsleven uit artikel 8 EVRM meewegen.
Wat gebeurt er na een definitieve afwijzing?
Is de afwijzing onherroepelijk en heeft u geen ander verblijfsrecht, dan moet u Nederland verlaten. De vertrektermijn is in de regel vier weken (artikel 62 Vreemdelingenwet 2000) en staat in het besluit.
Vertrekt u niet, dan kan de overheid u uitzetten en een inreisverbod opleggen (artikel 66a Vreemdelingenwet 2000), dat voor het hele Schengengebied geldt. Wie vrijwillig vertrekt, kan ondersteuning krijgen van de Dienst Terugkeer en Vertrek of de IOM. Meer leest u bij vrijwillige terugkeer en Nederland verlaten en uw verblijfsvergunning.
Wat kunnen wij voor u doen bij een afgewezen verblijfsvergunning?
- Het besluit beoordelen en per afwijzingsgrond aangeven of bezwaar of een nieuwe aanvraag beter past.
- Het bezwaarschrift opstellen en u bijstaan tijdens de hoorzitting bij de IND.
- Een voorlopige voorziening vragen als u het bezwaar niet in Nederland mag afwachten.
- Beroep en hoger beroep instellen en de termijnen van vier weken bewaken.
- Een nieuwe aanvraag of ander verblijfsdoel voorbereiden; dit doen wij als immigratieadvocaat voor reguliere verblijfszaken.
Samengevat
- Bezwaar, beroep en hoger beroep: telkens vier weken.
- Het besluit vermeldt of u het bezwaar in Nederland mag afwachten; zo niet, vraag direct een voorlopige voorziening.
- Een nieuwe aanvraag heeft alleen zin met nieuwe feiten of veranderde omstandigheden.
- Na een definitieve afwijzing geldt meestal een vertrektermijn van vier weken.
Veelgestelde vragen
Kan ik tijdens bezwaar werken?
Dat hangt af van uw verblijfsrecht tijdens de procedure. Mag u het bezwaar afwachten na een tijdige verlengingsaanvraag, dan blijven de rechten uit uw vorige vergunning vaak gelden; controleer dit op de verblijfsaantekening of bij de IND.
Hoe lang duurt de beslissing op bezwaar?
De IND noemt de beslistermijn in de ontvangstbevestiging van uw bezwaar. Wordt die overschreden, dan kunt u de IND in gebreke stellen en daarna beroep wegens niet tijdig beslissen instellen.
Heb ik recht op gesubsidieerde rechtsbijstand?
Bij een laag inkomen en vermogen mogelijk wel, via de Raad voor Rechtsbijstand. U betaalt dan een eigen bijdrage; het Juridisch Loket kan u vooraf informeren.
Mag iemand anders namens mij bezwaar maken?
Ja, een gemachtigde zoals een advocaat mag namens u bezwaar maken en u bijstaan. Meer daarover leest u bij vertegenwoordiging in procedures.
Lees ook: op onze pagina over bezwaar tegen een IND-beslissing leest u hoe die procedure verloopt.
