Bijbaan naast uw werk: wanneer mag de werkgever die verbieden?

Werkbank thuis met bureaulamp aan, open laptop en knutselmateriaal

Gepubliceerd op 20 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Een werkgever mag u een bijbaan alleen verbieden als daar een objectieve reden voor is, zoals veiligheid, bescherming van bedrijfsgeheimen of een belangenconflict (artikel 7:653a BW). Een algemeen verbod op werk buiten werktijd zonder zo’n reden is sinds 1 augustus 2022 nietig, ook als het in een ouder contract staat.

De regel komt uit de Europese richtlijn over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden (2019/1152). Het verbod moet bovendien doelmatig en noodzakelijk zijn: het mag niet verder gaan dan nodig om het belang van de werkgever te beschermen.

Een werknemer zit aan een bureau in een kantoor en kijkt nadenkend naar zijn laptop.

Wat zijn nevenwerkzaamheden?

Nevenwerkzaamheden zijn alle werkzaamheden die u buiten uw werktijd voor een ander of voor uzelf verricht. Dat kan een tweede dienstverband zijn, freelance opdrachten, een eigen webshop of advieswerk.

Artikel 7:653a BW gaat over een beding dat u verbiedt buiten de arbeidstijd arbeid te verrichten. Of het werk betaald is of niet, maakt voor de toets niet uit: ook bij onbetaald werk moet de werkgever een objectieve reden hebben om het te verbieden.

Wanneer mag de werkgever een bijbaan verbieden?

Alleen als het verbod gerechtvaardigd is door een objectieve reden. De wetgever noemde als voorbeelden de bescherming van gezondheid en veiligheid, de vertrouwelijkheid van bedrijfsinformatie, de integriteit van overheidsdiensten en het voorkomen van belangenconflicten.

Objectieve redenWanneer die een beperking kan dragen
Gezondheid en veiligheidDoor de bijbaan komt u boven de grenzen van de Arbeidstijdenwet, of u komt onvoldoende uitgerust aan het werk, bijvoorbeeld als chauffeur na een nachtdienst
Vertrouwelijke bedrijfsinformatieU heeft toegang tot klant-, prijs- of productinformatie die bij de bijbaan bruikbaar is
BelangenconflictU werkt voor een directe concurrent of voor klanten van uw werkgever
Integriteit van overheidsdienstenBij de overheid kan nevenwerk de onafhankelijkheid van de functie raken

De reden hoeft niet in het contract te staan. De werkgever moet haar wel onderbouwen op het moment dat hij zich op het beding beroept. Een verbod op werk voor een concurrent houdt dus eerder stand dan een verbod op elke bijbaan.

Een groep werknemers in een modern kantoor, bezig met hun werk en nevenactiviteiten, terwijl ze een gesprek voeren over regels omtrent bijbanen.

Wat geldt voor een nevenwerkzaamhedenbeding in een oud contract?

Artikel 7:653a BW kent geen overgangsrecht. Ook een beding uit een contract van vóór 1 augustus 2022 is nietig voor zover er geen objectieve reden voor het verbod is.

Een beding kan dus voor het ene nevenwerk wel en voor het andere niet gelden. Een beding dat alleen een meldplicht of toestemming vraagt, wordt aan dezelfde maatstaf getoetst als het neerkomt op een verbod: de werkgever mag toestemming alleen weigeren met een objectieve reden. Wat verder in een contract hoort, leest u bij wat er in een arbeidsovereenkomst moet staan.

Welke rol speelt de Arbeidstijdenwet bij twee banen?

De Arbeidstijdenwet stelt grenzen aan uw werktijd: maximaal 12 uur per dienst, 60 uur per week en gemiddeld 48 uur per week over 16 weken. Werkt u voor meer werkgevers, dan bepaalt uw totale werktijd of u nog voldoende uitgerust aan het werk komt.

Het is daarom verstandig uw werkgever te informeren over de uren die u elders werkt. Brengt de bijbaan u samen met uw hoofdbaan boven die grenzen, dan is dat een objectieve reden om het nevenwerk te beperken. De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving. Meer over de grenzen staat bij de regels over overwerk.

Hoe verhoudt het nevenwerkzaamhedenbeding zich tot andere bedingen?

Een nevenwerkzaamhedenbeding geldt tijdens het dienstverband. De andere bedingen die u vaak in een arbeidsovereenkomst ziet, werken anders.

BedingWanneer het werktBelangrijkste eis
NevenwerkzaamhedenbedingTijdens het dienstverbandObjectieve reden (artikel 7:653a BW)
ConcurrentiebedingVooral na het einde van het dienstverbandSchriftelijk, met een meerderjarige werknemer; bij een tijdelijk contract een schriftelijke motivering van het zwaarwegend bedrijfsbelang (artikel 7:653 BW)
RelatiebedingVooral na het einde van het dienstverbandIn de rechtspraak gelijk behandeld aan het concurrentiebeding (artikel 7:653 BW)
BoetebedingBij overtreding van een ander bedingSchriftelijk, overtreding precies omschreven (artikel 7:650 BW)

Tijdens het dienstverband geldt daarnaast de algemene plicht om u als goed werknemer te gedragen (artikel 7:611 BW). Klanten van uw werkgever naar uw eigen bedrijf leiden kan ook zonder beding in strijd zijn met die plicht. Zie ook concurrentiebeding of relatiebeding en wanneer een concurrentiebeding geldig is.

Wat zijn de gevolgen als u een geldig verbod overtreedt?

Overtreedt u een geldig verbod, dan kan de werkgever u waarschuwen, een boete opleggen als daarvoor een geldig boetebeding is, schadevergoeding vorderen of in ernstige gevallen ontslag nemen. Bij een ongeldig verbod kan geen van die sancties op het beding worden gebaseerd.

Een boetebeding in een arbeidsovereenkomst moet schriftelijk zijn overeengekomen, de overtreding precies omschrijven en voldoen aan artikel 7:650 BW; de kantonrechter kan een te hoge boete matigen. Zie ook ons artikel over het boetebeding.

Ontslag op staande voet vraagt een dringende reden en een onverwijlde mededeling (artikel 7:677 en 7:678 BW). Wil de werknemer zo’n ontslag aantasten, dan moet hij binnen twee maanden een verzoek bij de kantonrechter indienen (artikel 7:686a lid 4 BW). Voor schadevergoeding moet de werkgever concrete schade aantonen, zoals verlies van klanten.

Een werkgever en werknemer voeren een serieus gesprek in een kantoor over regels rondom een bijbaan.

Hoe stelt de werkgever een beding op dat standhoudt?

  • Formuleer het beding gericht: noem het soort nevenwerk dat u wilt beperken, niet elk werk.
  • Leg intern vast welke objectieve reden u voor elk soort verbod heeft.
  • Vraag naar de uren die de werknemer elders werkt, met het oog op de Arbeidstijdenwet.
  • Toets oude contracten en het personeelshandboek aan artikel 7:653a BW.
  • Controleer of een boetebeding voldoet aan artikel 7:650 BW.

Wat doet de werknemer die een bijbaan wil beginnen?

  • Lees het beding in uw contract, cao en personeelshandboek.
  • Vraag bij een weigering welke objectieve reden de werkgever heeft, bij voorkeur schriftelijk.
  • Meld uw uren elders, zodat u samen binnen de Arbeidstijdenwet blijft.
  • Werk niet voor klanten of concurrenten van uw werkgever zonder duidelijke afspraak.

Waarmee kunnen wij helpen bij een verbod op nevenwerkzaamheden?

Onze arbeidsrechtadvocaten in Eindhoven en Amsterdam kunnen onder meer:

  • een nevenwerkzaamhedenbeding beoordelen aan de hand van artikel 7:653a BW;
  • een gericht beding opstellen voor nieuwe en bestaande contracten;
  • onderhandelen over toestemming voor een bijbaan of over een boete;
  • procederen over een sanctie of ontslag en de termijn van twee maanden bewaken.

Veelgestelde vragen

Mag de werkgever een eigen bedrijf naast mijn baan verbieden?

Alleen met een objectieve reden, bijvoorbeeld als u in hetzelfde marktsegment werkt als uw werkgever. Een eigen bedrijf in een andere branche kan hij in de regel niet verbieden.

Geldt de regel ook voor vrijwilligerswerk?

Ja, ook onbetaald werk buiten werktijd mag alleen met een objectieve reden worden verboden.

Lees ook: transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden en wat een werkgever mag controleren.

Speelt er een arbeidsrechtelijk probleem?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een arbeidsrechtadvocaat uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.

Speelt er een arbeidsrechtelijk probleem?

Mail ons in een paar zinnen waar uw vraag over gaat. Wij laten u weten of wij u kunnen helpen en wat de volgende stap is. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.

Wilt u dat een arbeidsrechtadvocaat uw situatie beoordeelt? In een betaald consult van 300 euro inclusief btw krijgt u een richtinggevend antwoord op uw vraag.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.