Gepubliceerd op 20 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Een werkgever mag u een bijbaan alleen verbieden als daar een objectieve reden voor is, zoals veiligheid, bescherming van bedrijfsgeheimen of een belangenconflict (artikel 7:653a BW). Een algemeen verbod op werk buiten werktijd zonder zo’n reden is sinds 1 augustus 2022 nietig, ook als het in een ouder contract staat.
De regel komt uit de Europese richtlijn over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden (2019/1152). Het verbod moet bovendien doelmatig en noodzakelijk zijn: het mag niet verder gaan dan nodig om het belang van de werkgever te beschermen.

Inhoudsopgave
Wat zijn nevenwerkzaamheden?
Nevenwerkzaamheden zijn alle werkzaamheden die u buiten uw werktijd voor een ander of voor uzelf verricht. Dat kan een tweede dienstverband zijn, freelance opdrachten, een eigen webshop of advieswerk.
Artikel 7:653a BW gaat over een beding dat u verbiedt buiten de arbeidstijd arbeid te verrichten. Of het werk betaald is of niet, maakt voor de toets niet uit: ook bij onbetaald werk moet de werkgever een objectieve reden hebben om het te verbieden.
Wanneer mag de werkgever een bijbaan verbieden?
Alleen als het verbod gerechtvaardigd is door een objectieve reden. De wetgever noemde als voorbeelden de bescherming van gezondheid en veiligheid, de vertrouwelijkheid van bedrijfsinformatie, de integriteit van overheidsdiensten en het voorkomen van belangenconflicten.
| Objectieve reden | Wanneer die een beperking kan dragen |
|---|---|
| Gezondheid en veiligheid | Door de bijbaan komt u boven de grenzen van de Arbeidstijdenwet, of u komt onvoldoende uitgerust aan het werk, bijvoorbeeld als chauffeur na een nachtdienst |
| Vertrouwelijke bedrijfsinformatie | U heeft toegang tot klant-, prijs- of productinformatie die bij de bijbaan bruikbaar is |
| Belangenconflict | U werkt voor een directe concurrent of voor klanten van uw werkgever |
| Integriteit van overheidsdiensten | Bij de overheid kan nevenwerk de onafhankelijkheid van de functie raken |
De reden hoeft niet in het contract te staan. De werkgever moet haar wel onderbouwen op het moment dat hij zich op het beding beroept. Een verbod op werk voor een concurrent houdt dus eerder stand dan een verbod op elke bijbaan.

Wat geldt voor een nevenwerkzaamhedenbeding in een oud contract?
Artikel 7:653a BW kent geen overgangsrecht. Ook een beding uit een contract van vóór 1 augustus 2022 is nietig voor zover er geen objectieve reden voor het verbod is.
Een beding kan dus voor het ene nevenwerk wel en voor het andere niet gelden. Een beding dat alleen een meldplicht of toestemming vraagt, wordt aan dezelfde maatstaf getoetst als het neerkomt op een verbod: de werkgever mag toestemming alleen weigeren met een objectieve reden. Wat verder in een contract hoort, leest u bij wat er in een arbeidsovereenkomst moet staan.
Welke rol speelt de Arbeidstijdenwet bij twee banen?
De Arbeidstijdenwet stelt grenzen aan uw werktijd: maximaal 12 uur per dienst, 60 uur per week en gemiddeld 48 uur per week over 16 weken. Werkt u voor meer werkgevers, dan bepaalt uw totale werktijd of u nog voldoende uitgerust aan het werk komt.
Het is daarom verstandig uw werkgever te informeren over de uren die u elders werkt. Brengt de bijbaan u samen met uw hoofdbaan boven die grenzen, dan is dat een objectieve reden om het nevenwerk te beperken. De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving. Meer over de grenzen staat bij de regels over overwerk.
Hoe verhoudt het nevenwerkzaamhedenbeding zich tot andere bedingen?
Een nevenwerkzaamhedenbeding geldt tijdens het dienstverband. De andere bedingen die u vaak in een arbeidsovereenkomst ziet, werken anders.
| Beding | Wanneer het werkt | Belangrijkste eis |
|---|---|---|
| Nevenwerkzaamhedenbeding | Tijdens het dienstverband | Objectieve reden (artikel 7:653a BW) |
| Concurrentiebeding | Vooral na het einde van het dienstverband | Schriftelijk, met een meerderjarige werknemer; bij een tijdelijk contract een schriftelijke motivering van het zwaarwegend bedrijfsbelang (artikel 7:653 BW) |
| Relatiebeding | Vooral na het einde van het dienstverband | In de rechtspraak gelijk behandeld aan het concurrentiebeding (artikel 7:653 BW) |
| Boetebeding | Bij overtreding van een ander beding | Schriftelijk, overtreding precies omschreven (artikel 7:650 BW) |
Tijdens het dienstverband geldt daarnaast de algemene plicht om u als goed werknemer te gedragen (artikel 7:611 BW). Klanten van uw werkgever naar uw eigen bedrijf leiden kan ook zonder beding in strijd zijn met die plicht. Zie ook concurrentiebeding of relatiebeding en wanneer een concurrentiebeding geldig is.
Wat zijn de gevolgen als u een geldig verbod overtreedt?
Overtreedt u een geldig verbod, dan kan de werkgever u waarschuwen, een boete opleggen als daarvoor een geldig boetebeding is, schadevergoeding vorderen of in ernstige gevallen ontslag nemen. Bij een ongeldig verbod kan geen van die sancties op het beding worden gebaseerd.
Een boetebeding in een arbeidsovereenkomst moet schriftelijk zijn overeengekomen, de overtreding precies omschrijven en voldoen aan artikel 7:650 BW; de kantonrechter kan een te hoge boete matigen. Zie ook ons artikel over het boetebeding.
Ontslag op staande voet vraagt een dringende reden en een onverwijlde mededeling (artikel 7:677 en 7:678 BW). Wil de werknemer zo’n ontslag aantasten, dan moet hij binnen twee maanden een verzoek bij de kantonrechter indienen (artikel 7:686a lid 4 BW). Voor schadevergoeding moet de werkgever concrete schade aantonen, zoals verlies van klanten.

Hoe stelt de werkgever een beding op dat standhoudt?
- Formuleer het beding gericht: noem het soort nevenwerk dat u wilt beperken, niet elk werk.
- Leg intern vast welke objectieve reden u voor elk soort verbod heeft.
- Vraag naar de uren die de werknemer elders werkt, met het oog op de Arbeidstijdenwet.
- Toets oude contracten en het personeelshandboek aan artikel 7:653a BW.
- Controleer of een boetebeding voldoet aan artikel 7:650 BW.
Wat doet de werknemer die een bijbaan wil beginnen?
- Lees het beding in uw contract, cao en personeelshandboek.
- Vraag bij een weigering welke objectieve reden de werkgever heeft, bij voorkeur schriftelijk.
- Meld uw uren elders, zodat u samen binnen de Arbeidstijdenwet blijft.
- Werk niet voor klanten of concurrenten van uw werkgever zonder duidelijke afspraak.
Waarmee kunnen wij helpen bij een verbod op nevenwerkzaamheden?
Onze arbeidsrechtadvocaten in Eindhoven en Amsterdam kunnen onder meer:
- een nevenwerkzaamhedenbeding beoordelen aan de hand van artikel 7:653a BW;
- een gericht beding opstellen voor nieuwe en bestaande contracten;
- onderhandelen over toestemming voor een bijbaan of over een boete;
- procederen over een sanctie of ontslag en de termijn van twee maanden bewaken.
Veelgestelde vragen
Mag de werkgever een eigen bedrijf naast mijn baan verbieden?
Alleen met een objectieve reden, bijvoorbeeld als u in hetzelfde marktsegment werkt als uw werkgever. Een eigen bedrijf in een andere branche kan hij in de regel niet verbieden.
Geldt de regel ook voor vrijwilligerswerk?
Ja, ook onbetaald werk buiten werktijd mag alleen met een objectieve reden worden verboden.
Lees ook: transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden en wat een werkgever mag controleren.