Bijbaan naast uw werk: wanneer mag de werkgever die verbieden?

Gepubliceerd op 20 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Een werkgever mag u een bijbaan alleen verbieden als daar een objectieve reden voor is, zoals veiligheid, bescherming van bedrijfsgeheimen of een belangenconflict (artikel 7:653a BW). Een algemeen verbod op werk buiten werktijd zonder zo’n reden is sinds 1 augustus 2022 nietig, ook als het in een ouder contract staat.

De regel komt uit de Europese richtlijn over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden (2019/1152). Het verbod moet bovendien doelmatig en noodzakelijk zijn: het mag niet verder gaan dan nodig om het belang van de werkgever te beschermen.

Wat zijn nevenwerkzaamheden?

Nevenwerkzaamheden zijn alle werkzaamheden die u buiten uw werktijd voor een ander of voor uzelf verricht. Dat kan een tweede dienstverband zijn, freelance opdrachten, een eigen webshop of advieswerk.

Artikel 7:653a BW gaat over een beding dat u verbiedt buiten de arbeidstijd arbeid te verrichten. Of het werk betaald is of niet, maakt voor de toets niet uit: ook bij onbetaald werk moet de werkgever een objectieve reden hebben om het te verbieden.

Wanneer mag de werkgever een bijbaan verbieden?

Alleen als het verbod gerechtvaardigd is door een objectieve reden. De wetgever noemde als voorbeelden de bescherming van gezondheid en veiligheid, de vertrouwelijkheid van bedrijfsinformatie, de integriteit van overheidsdiensten en het voorkomen van belangenconflicten.

• Gezondheid en veiligheid: door de bijbaan komt u boven de grenzen van de Arbeidstijdenwet of komt u onvoldoende uitgerust aan het werk, bijvoorbeeld als chauffeur na een nachtdienst.
• Bedrijfsinformatie: u heeft toegang tot vertrouwelijke klant-, prijs- of productinformatie die bij de bijbaan bruikbaar is.
• Belangenconflict: u werkt voor een directe concurrent of voor klanten van uw werkgever.
• Integriteit: bij overheidsdiensten kan nevenwerk de onafhankelijkheid van de functie raken.

De reden hoeft niet in het contract te staan. De werkgever moet haar wel onderbouwen op het moment dat hij zich op het beding beroept. Een verbod op werk voor een concurrent houdt eerder stand dan een verbod op elke bijbaan.

Wat geldt voor een nevenwerkzaamhedenbeding in een oud contract?

Artikel 7:653a BW kent geen overgangsrecht. Ook een beding uit een contract van vóór 1 augustus 2022 is nietig voor zover er geen objectieve reden voor het verbod is.

Een beding kan dus voor het ene nevenwerk wel en voor het andere niet gelden. Een beding dat alleen een meldplicht of toestemming vraagt, wordt aan dezelfde maatstaf getoetst als het neerkomt op een verbod: de werkgever mag toestemming alleen weigeren met een objectieve reden. Wat verder in een contract hoort, leest u bij wat er in een arbeidsovereenkomst moet staan.

Welke rol speelt de Arbeidstijdenwet?

De Arbeidstijdenwet stelt grenzen aan uw totale werktijd: maximaal 12 uur per dienst, 60 uur per week en gemiddeld 48 uur per week over 16 weken. Werkt u voor meer werkgevers, dan tellen de uren samen.

Daarom moet u uw werkgever informeren over de uren die u elders werkt. Brengt de bijbaan u boven die grenzen, dan is dat een objectieve reden om het nevenwerk te beperken. De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving. Meer over de grenzen staat bij de regels over overwerk.

Wat is het verschil met een concurrentiebeding?

Een nevenwerkzaamhedenbeding geldt tijdens het dienstverband; een concurrentiebeding vooral na het einde ervan (artikel 7:653 BW). Een concurrentiebeding moet schriftelijk zijn overeengekomen met een meerderjarige werknemer en vraagt bij een tijdelijk contract een schriftelijke motivering van het zwaarwegend bedrijfsbelang.

Tijdens het dienstverband geldt daarnaast de algemene plicht om u als goed werknemer te gedragen (artikel 7:611 BW). Klanten van uw werkgever naar uw eigen bedrijf leiden kan ook zonder beding in strijd zijn met die plicht. Zie ook concurrentiebeding of relatiebeding.

Wat zijn de gevolgen als u een geldig verbod overtreedt?

Overtreedt u een geldig verbod, dan kan de werkgever u waarschuwen, een boete opleggen als daarvoor een geldig boetebeding is, schadevergoeding vorderen of in ernstige gevallen ontslag nemen. Bij een ongeldig verbod kan geen van die sancties op het beding worden gebaseerd.

Een boetebeding in een arbeidsovereenkomst moet schriftelijk zijn overeengekomen, de overtreding precies omschrijven en voldoen aan artikel 7:650 BW; de kantonrechter kan een te hoge boete matigen. Zie ook ons artikel over het boetebeding.

Ontslag op staande voet vraagt een dringende reden en een onverwijlde mededeling (artikel 7:677 en 7:678 BW). Wil de werknemer zo’n ontslag aantasten, dan moet hij binnen twee maanden een verzoek bij de kantonrechter indienen (artikel 7:686a lid 4 BW). Voor schadevergoeding moet de werkgever concrete schade aantonen, zoals verlies van klanten.

Waar let u als werkgever op?

• Formuleer het beding gericht: noem het soort nevenwerk dat u wilt beperken, niet elk werk.
• Leg intern vast welke objectieve reden u voor elk soort verbod heeft.
• Vraag naar de uren die de werknemer elders werkt, met het oog op de Arbeidstijdenwet.
• Toets oude contracten en het personeelshandboek aan artikel 7:653a BW.
• Controleer of een boetebeding voldoet aan artikel 7:650 BW.

Waar let u als werknemer op?

• Lees het beding in uw contract, cao en personeelshandboek.
• Vraag bij een weigering welke objectieve reden de werkgever heeft.
• Meld uw uren elders, zodat u samen binnen de Arbeidstijdenwet blijft.
• Werk niet voor klanten of concurrenten van uw werkgever zonder duidelijke afspraak.

Wat kunnen wij voor u doen bij een verbod op nevenwerkzaamheden?

• Een nevenwerkzaamhedenbeding beoordelen aan de hand van artikel 7:653a BW.
• Een gericht beding opstellen voor nieuwe en bestaande contracten.
• Onderhandelen over toestemming voor een bijbaan of over een boete.
• Procederen over een sanctie of ontslag en de termijn van twee maanden bewaken, via onze arbeidsrechtadvocaten in Eindhoven en Amsterdam.

Samengevat

• Een verbod op nevenwerk is nietig, tenzij er een objectieve reden is (artikel 7:653a BW).
• Voorbeelden zijn veiligheid, bedrijfsinformatie, integriteit en belangenconflicten.
• Ook bedingen in oude contracten vallen onder de regel.
• De uren van alle banen tellen samen voor de Arbeidstijdenwet.
• Sancties kunnen alleen op een geldig verbod en een geldig boetebeding steunen.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn bijbaan melden?

U moet uw werkgever in elk geval informeren over uw uren elders, vanwege de Arbeidstijdenwet. Een verdere meldplicht volgt alleen uit uw contract, cao of personeelshandboek.

Mag de werkgever een eigen bedrijf naast mijn baan verbieden?

Alleen met een objectieve reden, bijvoorbeeld als u in hetzelfde marktsegment werkt als uw werkgever. Een eigen bedrijf in een andere branche kan hij in de regel niet verbieden.

Geldt de regel ook voor vrijwilligerswerk?

Ja, ook onbetaald werk buiten werktijd mag alleen met een objectieve reden worden verboden.

Staat een concurrentiebeding een bijbaan in de weg?

Een concurrentiebeding werkt vooral na het einde van het dienstverband. Tijdens het dienstverband geldt de toets van artikel 7:653a BW en de plicht tot goed werknemerschap.

Lees ook: transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden, wat een werkgever mag controleren en wanneer een concurrentiebeding geldig is.