Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Bij de koop van een paard legt u in een schriftelijk contract vast wat het paard moet kunnen, wat over de gezondheid bekend is, wat de aankoopkeuring omvat en wie welk risico draagt. Een mondelinge koop is ook geldig, maar wat u afsprak is dan lastig te bewijzen.
De belangrijkste uitzondering op de contractvrijheid: koopt u als particulier van een handelaar, dan is het een consumentenkoop. De verkoper kan uw wettelijke rechten dan niet uitsluiten, ook niet met “voetstoots” (art. 7:6 Burgerlijk Wetboek boek 7).
Paarden zijn geen zaken, maar de regels over zaken zijn wel op dieren van toepassing (art. 3:2a Burgerlijk Wetboek boek 3). De koop van een paard valt dus onder het gewone kooprecht voor roerende zaken. Hieronder leest u welke afspraken het verschil maken als koper en verkoper en hoe u juridisch gedoe achteraf voorkomt.
Inhoudsopgave
Waarom een schriftelijk contract bij paardenkoop?
Een schriftelijk contract maakt de afspraken bewijsbaar. Bij een geschil over een gebrek gaat het bijna altijd om de vraag wat het paard volgens de afspraken moest kunnen. Staat dat niet op papier, dan beslist de rechter op basis van getuigen, advertenties en appjes.
Zet in het contract in elk geval:
- De namen en adressen van koper en verkoper, en of de verkoper als handelaar of particulier verkoopt.
- De gegevens van het paard: naam, geboortejaar, chipnummer en stamboek.
- De prijs, de betaling en een eventueel eigendomsvoorbehoud.
- Het gebruiksdoel: recreatie, dressuur, springen of fokkerij, en op welk niveau.
- Wat er over gezondheid en gedrag bekend is, en de bekende gebreken.
- Of er een aankoopkeuring is gedaan, door wie en wat die omvatte.
- De datum en plaats van levering, transport en verzekering.
- Afspraken over een proefperiode, als die er is.
Is het een consumentenkoop of niet?
Dit is vaak de eerste vraag in een geschil, omdat de consument veel meer bescherming heeft. Het is een consumentenkoop als een handelaar aan een particulier verkoopt. Wanneer is iemand die paarden verkoopt een handelaar?
De kantonrechter in Rotterdam oordeelde op 30 mei 2025 (ECLI:NL:RBROT:2025:6554) dat een verkoopster een handelaar was. Zij exploiteerde een paardenstal, verkocht regelmatig paarden en adverteerde daarmee op sociale media. Dat de koopsom op een privérekening was betaald en er geen factuur met btw was, veranderde dat niet. De koper beriep zich op een oogaandoening van het paard; over de vordering zelf moest de kantonrechter nog beslissen.
| Consumentenkoop (handelaar aan particulier) | Koop tussen particulieren of tussen bedrijven | |
|---|---|---|
| Voetstoots verkopen | Niet mogelijk ten nadele van de koper (art. 7:6 BW) | Mogelijk, als het duidelijk is afgesproken |
| Vermoeden dat een gebrek er bij levering al was | Ja, als het gebrek binnen een jaar na aflevering blijkt (art. 7:18a lid 2 BW) | Nee, de koper moet dat bewijzen |
| Klachttermijn | Melding binnen twee maanden na ontdekking is in elk geval op tijd (art. 7:23 BW) | Binnen bekwame tijd na ontdekking |
| Algemene voorwaarden | Bedingen die de wettelijke rechten beperken, gelden niet | Toets aan art. 6:233 BW |
Het vermoeden geldt niet als de aard van de zaak of van het gebrek zich ertegen verzet. Bij paarden kan dat een rol spelen, bijvoorbeeld bij een blessure die duidelijk na de levering is ontstaan.
Welke valkuilen komen vaak voor?
| Valkuil | Wat er misgaat | Wat u vastlegt |
|---|---|---|
| Vage gezondheidsgarantie | “Het paard is gezond” betekent voor de verkoper vaak alleen dat er nu niets te zien is | Welke onderzoeken zijn gedaan en welke afwijkingen bekend zijn |
| Onduidelijk gebruiksdoel | Discussie of het paard “geschikt” is | Het doel en het niveau, bijvoorbeeld dressuur tot een bepaalde klasse |
| Beperkte aankoopkeuring | Achteraf blijkt dat bepaalde onderdelen niet zijn onderzocht | Welke keuring (klinisch, röntgenfoto’s) en wie de dierenarts kiest |
| Proefperiode zonder afspraken | Onduidelijk wie aansprakelijk is bij een blessure | Wie zorgt, betaalt en verzekert, en wanneer de koop definitief is |
| Vage terugnameafspraak | “Als het niet bevalt neem ik hem terug” biedt geen zekerheid | Termijn, prijs en voorwaarden van terugname |
De aankoopkeuring: leg vast wat er is onderzocht
Een aankoopkeuring door een dierenarts die u zelf kiest is de beste bescherming tegen verborgen gebreken. Leg in de opdracht aan de dierenarts en in het koopcontract vast welke onderdelen zijn onderzocht.
Hoe belangrijk dat is, blijkt uit een zaak bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 23 februari 2021 (ECLI:NL:GHARL:2021:1700). De koper van een springpaard sprak een paardenkliniek aan. Volgens hem had de dierenarts een volledige aankoopkeuring moeten doen en ten onrechte positief geadviseerd. Partijen verschilden over de reikwijdte van de opdracht. Het hof liet partijen daarover verschijnen en wees op de kosten van nieuw onderzoek, omdat ruim vijf jaar waren verstreken.
Wilt u als koper geen keuring, zet dat dan in het contract. Dat beschermt de verkoper tegen het verwijt dat u geen kans kreeg het paard te laten onderzoeken.
Onrealistische afspraken
Soms beloven partijen meer dan houdbaar is. Een verkoper die onbeperkte aansprakelijkheid aanvaardt, loopt een groot risico. Een koper die op een lange betalingsregeling zonder zekerheid vertrouwt, ook. Spreek bij betaling in termijnen een eigendomsvoorbehoud af: het eigendom gaat dan pas over als de laatste termijn is betaald (art. 3:92 BW).
Wat regelt u over aansprakelijkheid en risico?
Bij een consumentenkoop kan een professionele verkoper zijn aansprakelijkheid niet ten nadele van de koper beperken. Tussen particulieren of bedrijven kan dat wel, bijvoorbeeld door “voetstoots” te verkopen of door aansprakelijkheid uit te sluiten. Ook dan geldt: een verkoper die een gebrek kende en verzweeg, kan zich meestal niet op zo’n uitsluiting beroepen.
Leg ook het risico vast. Bij een consumentenkoop is het paard voor risico van de verkoper tot de koper het ontvangt (art. 7:11 BW). Tussen bedrijven of particulieren kunt u zelf afspreken wanneer het risico overgaat, bijvoorbeeld bij het inladen voor transport. Regel ook wie het paard tijdens transport en proefperiode verzekert.
Fokrechten, naam en beeld
Bij fok- en sportpaarden kunnen andere rechten meespelen:
- Wie krijgt de stamboekpapieren en de registratie op naam?
- Zijn er fokbeperkingen of afspraken over dekrechten?
- Mag de koper de naam van het paard gebruiken voor reclame of verkoop?
- Lopen er sponsorcontracten die op de koper overgaan?
Welke regels gelden bij internationale paardenkoop?
Bij een koop tussen bedrijven uit verschillende verdragslanden geldt in beginsel het Weens Koopverdrag, tenzij partijen dat uitsluiten. Koopt u als particulier van een buitenlandse handelaar die zich op Nederland richt, dan houdt u in de regel de bescherming van het Nederlandse consumentenrecht.
Leg daarom vast welk recht van toepassing is en welke rechter bevoegd is. Houd bij paarden van buiten de EU rekening met douane, gezondheidscertificaten en transportregels. Een paard moet een geldig paspoort hebben; controleer dat het chipnummer erin overeenkomt met het paard.
Wat staat er in algemene voorwaarden bij paardenkoop?
Handelaren werken vaak met algemene voorwaarden. Daarin staan afspraken over levering, betaling, keuring en aansprakelijkheid. Bij een consumentenkoop gelden bepalingen die de wettelijke rechten van de koper beperken niet (art. 7:6 BW). Tussen bedrijven kan een beding vernietigbaar zijn als het onredelijk bezwarend is (art. 6:233 BW).
Soms bevat een koopcontract een beding dat de koper beperkt in het gebruik of de doorverkoop van het paard, bijvoorbeeld een terugkooprecht of een verbod om tegen de verkoper uit te komen. Zo’n beding werkt alleen tussen koper en verkoper en moet redelijk zijn in duur en reikwijdte. Een onbeperkt verbod houdt meestal geen stand. Meer over het verschil tussen concurrentie- en relatiebedingen en over een concurrentiebeding in het algemeen leest u elders.
Het paard blijkt een gebrek te hebben: stappenplan
- Stap 1: laat het gebrek vastleggen door een dierenarts, met datum, diagnose en, waar mogelijk, een inschatting van wanneer het is ontstaan.
- Stap 2: meld het gebrek schriftelijk aan de verkoper. Bij een consumentenkoop bent u binnen twee maanden na ontdekking in elk geval op tijd (art. 7:23 lid 1 BW). Wacht niet, ook niet als u nog twijfelt.
- Stap 3: beoordeel of het paard niet aan de overeenkomst beantwoordt (art. 7:17 BW). Vergelijk de diagnose met het afgesproken gebruiksdoel en het keuringsrapport.
- Stap 4: vraag de verkoper om een oplossing. Bij een paard is herstel of vervanging vaak niet mogelijk; dan komen prijsvermindering of ontbinding in beeld (art. 7:22 BW).
- Stap 5: let op de verjaring. Een vordering wegens het gebrek verjaart twee jaar na uw melding (art. 7:23 lid 2 BW).
Voor ondernemers in de paardensector komen daar nog andere juridische risico’s bij, zoals aansprakelijkheid voor personeel en stalling. Bij vragen over btw op de verkoop van een paard verwijzen wij u naar een fiscalist.
Wat kunnen wij doen bij de koop of verkoop van een paard?
- Wij stellen het koopcontract op of beoordelen het contract van de wederpartij, met afspraken over keuring, gebruiksdoel en proefperiode.
- Wij beoordelen of het een consumentenkoop is en welke rechten dan niet kunnen worden uitgesloten.
- Wij beoordelen of het paard niet aan de overeenkomst beantwoordt en stellen de klachtbrief op.
- Wij vorderen prijsvermindering of ontbinding, of verweren ons namens de verkoper tegen zo’n vordering.
Veelgestelde vragen
Is een koopcontract van een standaardformulier voldoende?
Een standaardformulier dekt de basis: partijen, paard, prijs en levering. Het gebruiksdoel, de keuring en de bekende gebreken moet u er zelf bij schrijven. Juist daarover gaan de meeste geschillen.
Kan de verkoper zich beroepen op gebreken die in het contract staan?
Ja. Staat een bekend gebrek in het contract, dan kunt u daar als koper later in de regel geen beroep meer op doen. Het paard beantwoordt dan op dat punt aan wat u mocht verwachten.
Wat geldt als het paard tijdens de proefperiode geblesseerd raakt?
Dat hangt af van wat u hebt afgesproken over risico en verzekering. Zonder afspraken ontstaat discussie over de vraag of de koop al was gesloten en wie het risico droeg. Leg dit daarom vooraf vast.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.
