Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026
Bij een stroom- of gasstoring is in de meeste gevallen niet uw energieleverancier, maar de netbeheerder verantwoordelijk, omdat die het net beheert waarover de energie wordt getransporteerd. Uw leverancier is alleen aansprakelijk als hij zelf tekortschiet, bijvoorbeeld bij een fout bij het overstappen of een onjuiste factuur.
Bij een storing van meer dan vier uur betaalt de netbeheerder een vaste compensatie, los van de vraag of u schade hebt. Wie meer schade lijdt, loopt vaak aan tegen aansprakelijkheidsbeperkingen in de algemene voorwaarden van netbeheerder of leverancier.
Inhoudsopgave
Wie doet wat in de energiemarkt?
Als afnemer heeft u te maken met twee partijen: de leverancier, met wie u een leveringscontract sluit, en de regionale netbeheerder, die uw aansluiting en het transport verzorgt. De regels voor beide staan sinds 1 januari 2026 in de Energiewet, die de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet heeft vervangen.
De leverancier koopt energie in en factureert u; de netbeheerder zorgt dat de energie fysiek bij u aankomt. Een probleem met de meterstand of de meter zelf valt in de regel onder de netbeheerder, een probleem met tarief of facturen onder de leverancier.
Welke soorten energiecontracten zijn er?
U kiest tussen een vast, een variabel en een dynamisch contract. Volgens de Energiewet moet elke leverancier aan consumenten ook een contract met een vaste prijs en een looptijd van minimaal één jaar aanbieden.
- Vast contract: de prijs ligt vast voor de looptijd, meestal één tot drie jaar; de leverancier draagt het prijsrisico.
- Variabel contract: de leverancier mag de prijs aanpassen volgens de voorwaarden in het contract; het prijsrisico ligt grotendeels bij u.
- Dynamisch contract: de prijs volgt de groothandelsmarkt per uur of per dag; het prijsrisico ligt volledig bij u.
Bij een variabel contract moet de leverancier vooraf duidelijk maken onder welke voorwaarden de prijs verandert. Bent u het niet eens met een prijswijziging, dan kunt u als consument het contract opzeggen; de precieze voorwaarden staan in uw contract en in de algemene voorwaarden.
Wanneer is uw leverancier aansprakelijk?
Uw leverancier is aansprakelijk als hij een verplichting uit het contract niet nakomt en die tekortkoming hem kan worden toegerekend (artikel 6:74 BW). Een storing in het net van de netbeheerder is voor de leverancier in de regel geen eigen tekortkoming.
Voorbeelden van eigen tekortkomingen zijn een te late overstap, een onjuiste jaarafrekening of het ten onrechte stopzetten van de levering. U kunt dan nakoming, schadevergoeding of ontbinding van het contract vorderen (artikel 6:265 BW).
Voor schadevergoeding of ontbinding moet de leverancier meestal eerst in verzuim zijn. Dat betekent dat u hem schriftelijk in gebreke stelt en een redelijke termijn geeft om alsnog na te komen (artikel 6:82 BW), tenzij nakoming al onmogelijk is of een uitzondering uit artikel 6:83 BW geldt. Lees ook wanneer u schadevergoeding kunt vorderen zonder ingebrekestelling.
Wat geldt bij overmacht?
Een leverancier is niet aansprakelijk als de tekortkoming niet aan hem te wijten is en ook niet voor zijn rekening komt (artikel 6:75 BW). Bij plotselinge prijsstijgingen op de inkoopmarkt slaagt een beroep op overmacht zelden, omdat prijsschommelingen tot het normale ondernemersrisico van een leverancier horen.
Veel contracten bevatten een eigen, ruimere omschrijving van overmacht. Bij een consumentencontract toetst de rechter of zo’n beding onredelijk bezwarend is (artikel 6:233 BW).
Wanneer is de netbeheerder aansprakelijk?
Bij een stroomstoring in het net is de netbeheerder het eerste aanspreekpunt. U heeft met de netbeheerder een aansluit- en transportovereenkomst, waarop zijn algemene voorwaarden van toepassing zijn.
Vaste compensatie bij een storing van meer dan vier uur
Duurt een onderbreking langer dan vier uur, dan betaalt de netbeheerder een vaste compensatie, ongeacht of u schade hebt. Voor de kleinste elektriciteitsaansluiting (tot 3×25 ampère) is dat € 35 bij een storing van vier tot acht uur, plus € 20 voor elke volgende vier uur.
Voor zwaardere aansluitingen en voor gas gelden andere bedragen; de ACM houdt toezicht op de uitvoering. De bedragen kunnen wijzigen, dus controleer de actuele regeling bij uw netbeheerder.
Schadevergoeding boven de compensatie
Lijdt u meer schade, bijvoorbeeld bedorven voorraad of productieverlies, dan kunt u de netbeheerder daarvoor aansprakelijk stellen. De algemene voorwaarden van netbeheerders beperken die aansprakelijkheid echter vaak tot een maximumbedrag per gebeurtenis en sluiten gevolgschade voor zakelijke afnemers vaak uit.
Meld schade daarom snel en schriftelijk bij de netbeheerder en bewaar bewijs, zoals foto’s, facturen en een overzicht van de stilstand. De algemene voorwaarden bevatten vaak een korte termijn waarbinnen u schade moet melden.
Hoe ver mogen aansprakelijkheidsbeperkingen gaan?
Leveranciers en netbeheerders beperken hun aansprakelijkheid in algemene voorwaarden. Die beperkingen zijn niet onbeperkt geldig.
- Tegenover consumenten wordt een beding dat de aansprakelijkheid wezenlijk beperkt vermoed onredelijk bezwarend te zijn (artikel 6:237 sub f BW).
- Bij opzet of bewuste roekeloosheid van de leverancier of zijn leidinggevenden mag hij zich in de regel niet op een beperking beroepen.
- Tussen bedrijven toetst de rechter of een beroep op de beperking naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (artikel 6:248 lid 2 BW).
Wat zijn uw eigen verplichtingen als afnemer?
Ook u heeft verplichtingen onder het energiecontract. Komt u die niet na, dan kan de leverancier maatregelen nemen tot en met het beëindigen van de levering.
- Betaal termijnbedragen en jaarafrekeningen op tijd.
- Geef de netbeheerder toegang tot de meter en geef verhuizingen tijdig door.
- Houd uw eigen installatie achter de meter in orde; storingen daarin komen voor uw rekening.
Bij een betalingsachterstand moet een leverancier een consument eerst aanmanen en hulp bij schulden aanbieden voordat hij mag afsluiten. In de wintermaanden, van 1 oktober tot 1 april, mag een consument met een betalingsachterstand in de regel niet worden afgesloten.
Wat gebeurt er als uw leverancier failliet gaat?
Gaat uw leverancier failliet en verliest hij zijn vergunning, dan worden zijn klanten verdeeld over andere leveranciers, zodat de levering doorloopt. U krijgt dan tijdelijk een contract bij een nieuwe leverancier en kunt daarna kosteloos overstappen.
Vooruitbetaalde termijnbedragen en een tegoed op de jaarafrekening moet u in het faillissement bij de curator indienen. U bent daarvoor een concurrente schuldeiser, zodat u vaak maar een deel terugkrijgt.
Hoe lost u een geschil met de leverancier op?
Begin met een schriftelijke klacht bij de leverancier en bewaar alle correspondentie. Komt u er niet uit, dan kan een consument de klacht voorleggen aan de Geschillencommissie Energie, die bindend beslist; daarvoor betaalt u klachtgeld.
Zakelijke afnemers kunnen daar meestal niet terecht en gaan naar de civiele rechter. Tot € 25.000 behandelt de kantonrechter de zaak; dan hoeft u geen advocaat in te schakelen. Lees ook ons artikel over een geschil met uw energieleverancier.
Waar let u als consument op?
- Controleer of u een vast, variabel of dynamisch contract heeft en wie het prijsrisico draagt.
- Ga bij een storing na of de netbeheerder de compensatie heeft uitgekeerd.
- Stel de leverancier schriftelijk in gebreke voordat u schadevergoeding vordert.
- Leg een geschil binnen de termijn uit het reglement voor aan de Geschillencommissie Energie.
Waar let u als zakelijke afnemer op?
- Lees de aansprakelijkheidsbeperking en de overmachtclausule in uw zakelijk energiecontract voordat u tekent.
- Controleer de leveringsvoorwaarden op een termijn voor het melden van schade.
- Ga na of uw bedrijfsschadeverzekering schade door stroomuitval dekt.
- Spreek bij een groot verbruik vooraf af wat er gebeurt als de leverancier niet kan leveren.
Wat kunnen wij voor u doen bij een geschil over een energiecontract?
Onze advocaten energierecht staan consumenten en bedrijven bij in geschillen met leveranciers en netbeheerders.
- Wij beoordelen uw energiecontract en de algemene voorwaarden op aansprakelijkheid en overmacht.
- Wij stellen een ingebrekestelling of aansprakelijkstelling op aan leverancier of netbeheerder.
- Wij brengen uw schade na een storing in kaart en onderbouwen de vordering.
- Wij onderhandelen over een schikking met de leverancier of netbeheerder.
- Wij voeren de procedure bij de rechter.
Samengevat
- Bij een storing in het net is in de regel de netbeheerder verantwoordelijk, niet de leverancier.
- Bij een storing van meer dan vier uur betaalt de netbeheerder een vaste compensatie, voor de kleinste aansluiting € 35 bij vier tot acht uur.
- De leverancier is aansprakelijk voor eigen tekortkomingen, zoals foute facturen of een mislukte overstap (artikel 6:74 BW).
- Aansprakelijkheidsbeperkingen gelden niet bij opzet of bewuste roekeloosheid en worden bij consumenten streng getoetst.
- Sinds 1 januari 2026 geldt de Energiewet in plaats van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet.
Veelgestelde vragen
Is mijn leverancier aansprakelijk voor een stroomstoring?
Meestal niet. Een storing in het net valt onder de netbeheerder, die bij een onderbreking van meer dan vier uur een vaste compensatie betaalt.
Kan ik schade door bedorven voedsel vergoed krijgen?
U kunt de netbeheerder of, bij een eigen fout, de leverancier aansprakelijk stellen. Houd er rekening mee dat algemene voorwaarden de vergoeding vaak beperken en dat u de schade moet aantonen.
Mag mijn leverancier de prijs tussentijds verhogen?
Bij een vast contract niet, tenzij het contract een duidelijke uitzondering bevat, zoals voor belastingen en netbeheerkosten. Bij een variabel contract wel, volgens de voorwaarden die de leverancier vooraf heeft gemeld.
Wat verandert er door de Energiewet?
De Energiewet bundelt sinds 1 januari 2026 de regels voor elektriciteit en gas en verplicht leveranciers onder meer om consumenten een vast contract van minimaal één jaar aan te bieden. De ACM houdt toezicht op de naleving.
Geldt de compensatieregeling ook voor warmte?
Nee, voor stadsverwarming gelden eigen regels voor compensatie bij storingen. Meer daarover leest u in ons artikel over de Warmtewet en compensatie bij storingen.
