Gepubliceerd op 13 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026
Ja, de Mededingingswet geldt ook voor kleine en middelgrote bedrijven, en zelfs voor een eenmanszaak. De belangrijkste uitzondering is de bagatelregeling: kleine samenwerkingen met weinig deelnemers en een beperkte omzet of een klein marktaandeel vallen buiten het kartelverbod.Veel ondernemers denken dat de regels alleen bedoeld zijn voor grote spelers. Dat is een misverstand dat duur kan uitpakken. Een prijsafspraak in een appgroep of een verdeling van klanten met een collega-ondernemer kan al een overtreding zijn, ook als niemand dat zo bedoelde.Kleine bedrijven hebben meestal geen eigen juridische afdeling. Daardoor ontbreekt soms de juridische kennis om een riskante afspraak op tijd te herkennen. Tegelijk werken mkb’ers vaak nauw samen met concurrenten, bijvoorbeeld in een branchevereniging, een inkoopcombinatie of een lokaal netwerk.Daar komt bij dat digitalisering en duurzaamheidsregels nieuwe compliance-uitdagingen meebrengen. In dit artikel leest u welke regels gelden, waar het in de praktijk mis kan gaan, wat u riskeert en hoe u een overtreding voorkomt.Inhoudsopgave
Geldt de Mededingingswet ook voor het mkb?
Welke verboden bevat de wet?
De wet kent twee hoofdverboden en een meldplicht voor grotere fusies. Ze gelden voor alle bedrijven, groot en klein.Het kartelverbod (artikel 6 Mededingingswet)- Verboden zijn afspraken tussen ondernemingen, besluiten van ondernemersverenigingen en onderling afgestemde gedragingen die de concurrentie beperken.
- Denk aan prijsafspraken, het verdelen van klanten of gebieden en afspraken over productie.
- Het verbod geldt ook voor mondelinge en informele afspraken. Een handdruk op een netwerkborrel kan dus al genoeg zijn.
- Volgens artikel 6 lid 2 Mededingingswet zijn verboden afspraken van rechtswege nietig. U kunt de nakoming ervan dus niet afdwingen.
- Een bedrijf met een economische machtspositie mag die positie niet misbruiken.
- Denk aan het opleggen van onredelijke voorwaarden of het wegdrukken van concurrenten.
- Ook een klein bedrijf kan op een kleine, lokale markt een sterke positie hebben.
- Fusies en overnames boven bepaalde omzetdrempels moeten vooraf bij de ACM worden gemeld.
- Voor de meeste mkb-bedrijven is dit zelden relevant, omdat die drempels hoog liggen.
Wanneer geldt de uitzondering voor kleine samenwerkingen?
Een kleine samenwerking valt buiten het kartelverbod als zij aan de bagatelregeling van artikel 7 Mededingingswet voldoet. Er zijn twee manieren om daaronder te vallen.De eerste route staat in artikel 7 lid 1. De tweede route, op basis van marktaandeel, staat in artikel 7 lid 2. Het is voldoende als u aan één van beide voldoet.| Route | Voorwaarde |
|---|---|
| Route 1: aantal bedrijven | Maximaal 8 deelnemende bedrijven |
| Route 1: gezamenlijke omzet (vooral levering van goederen) | Maximaal €5,5 miljoen |
| Route 1: gezamenlijke omzet (alle andere gevallen, zoals diensten) | Maximaal €1,1 miljoen |
| Route 2: gezamenlijk marktaandeel van concurrerende deelnemers | Maximaal 10%, en de handel tussen EU-lidstaten wordt niet merkbaar beïnvloed |
Welke afspraken zijn voor mkb’ers riskant?
Hoe ontstaat een prijsafspraak zonder dat u het doorheeft?
Een prijsafspraak ontstaat vaak in een informeel gesprek tussen ondernemers. Ook een losse toezegging om “niet onder een bepaald tarief te gaan” kan al verboden zijn.De ACM noemt als verboden onder meer afspraken met concurrenten over:- inkoopprijzen, verkoopprijzen, prijsverhogingen, toeslagen of kortingen;
- wie aan welke klanten levert of wie in welke gebieden werkt;
- het niet overnemen van elkaars personeel.
Welke informatie mag u niet delen met concurrenten?
Concurrentiegevoelige informatie houdt u voor uzelf. Dat geldt ook voor gevoelige bedrijfsgegevens die u in een appgroep of tijdens een bijeenkomst deelt.Volgens de ACM gaat het onder meer om informatie over uw producten, prijzen en investeringen. Ook uw strategie, zoals hoe u op toekomstige trends wilt reageren, hoort daarbij. Denk verder aan:- prijslijsten en tarieven;
- kostprijsberekeningen;
- klantgegevens en lopende onderhandelingen;
- toekomstige bedrijfsplannen.
Hoe ziet een overtreding er in de praktijk uit?
Een overtreding hoeft er niet uit te zien als een geheim kartel. Vaak gaat het om gewone afspraken die ondernemers als verstandig zien.Een voorbeeld ter illustratie: een aantal kappers in dezelfde stad spreekt af om niet onder een bepaald tarief te knippen. Zij willen hun inkomen beschermen. De ACM kan dit zien als een verboden prijsafspraak.Een tweede voorbeeld ter illustratie: bouwbedrijven spreken onderling af wie welke opdracht aanneemt. Zij willen de concurrentie beperken. Dat is een verboden verdeling van de markt.Andere situaties die risico geven:- restauranthouders die samen de hoogte van hun bezorgkosten vaststellen;
- IT-bedrijven die afspreken geen personeel van elkaar over te nemen;
- winkeliers die hun prijzen voor dezelfde producten op elkaar afstemmen;
- adviesbureaus die elkaars uurtarieven uitwisselen en daarop hun eigen prijzen baseren;
- transportbedrijven die afspraken maken over routes of klanten, ook als het doel is overlast te beperken.
Wat riskeert u bij een overtreding?
U riskeert een boete van de ACM, schadeclaims van afnemers of concurrenten en schade aan uw reputatie. Samen vormen die financiële risico’s voor een kleine onderneming soms een bedreiging voor het voortbestaan.Hoe hoog kan een boete zijn?
De ACM kan een boete opleggen die kan oplopen tot 10% van de omzet van de onderneming. Bij een bedrijf met €2 miljoen omzet komt 10% neer op €200.000.Voor een kleine onderneming kan zo’n bedrag de continuïteit in gevaar brengen. Daarom loont het om een riskante afspraak te voorkomen of zo vroeg mogelijk te beëindigen.Mogelijke financiële gevolgen:- een bestuurlijke boete van de ACM;
- kosten van juridische bijstand tijdens het onderzoek;
- schadevergoeding aan benadeelde partijen;
- kosten van intern onderzoek en van nieuwe compliance-maatregelen.
Kunnen afnemers of concurrenten schadevergoeding eisen?
Ja. Na een besluit van de ACM kunnen benadeelden bij de rechter schadevergoeding eisen. Dat heet een follow-on claim.Zo’n procedure kost tijd en geld. Kleine bedrijven hebben meestal geen eigen juridische afdeling. Zij hebben dan een advocaat nodig die het mededingingsrecht kent.Wat doet een overtreding met uw reputatie?
Boetebesluiten van de ACM worden openbaar gemaakt. Een overtreding kan daardoor lang zichtbaar blijven, ook in zoekresultaten.Klanten vertrouwen een bedrijf minder als het de mededingingsregels heeft overtreden. Zij kunnen zich afvragen of zij te veel hebben betaald.Mogelijke gevolgen voor uw bedrijfsvoering:- verlies van klanten en opdrachten;
- moeite om nieuwe klanten te vinden;
- lastigere relaties met leveranciers;
- problemen bij het krijgen van financiering.
Hoe voorkomt u een overtreding?
U voorkomt een overtreding door vooraf te weten wat wel en niet mag, en door dat vast te leggen. Duidelijke afspraken binnen uw bedrijf en een vaste aanspreekpersoon helpen daarbij.Hoe maakt u medewerkers bewust van de regels?
Train de medewerkers die contact hebben met concurrenten, leveranciers of afnemers. Zij moeten weten welke regels voor hun werk gelden.Kennis over compliance en risicobeheersing ontbreekt in het mkb nog wel eens. Vooral medewerkers in verkoop, inkoop en marketing lopen tegen deze regels aan. Een training kan bestaan uit:- interne workshops over de mededingingsregels;
- online cursussen over compliance;
- regelmatige updates over nieuwe wetgeving;
- voorbeelden uit uw eigen sector.
Welke hulp kunt u inschakelen?
Ondernemers hebben weinig tijd voor ingewikkelde risicoanalyses. Zij blijven wel eindverantwoordelijk voor de naleving van de regels.Een externe adviseur kan u helpen met:- het maken van een risicoanalyse;
- het opstellen van compliance-procedures;
- regelmatige controles van uw bedrijfsprocessen;
- juridische bijstand als er iets misgaat.
Waar let u op bij digitale communicatie en beveiliging?
Digitale kanalen maken het makkelijk om informatie te delen, ook met concurrenten. Dat vergroot het risico op een ongewenste afstemming. Goede beveiliging beschermt bovendien uw concurrentiegevoelige gegevens tegen lekken.Hoe beschermt u uw bedrijfsgegevens?
Een bedrijf dat zijn gegevens slecht beveiligt, loopt juridische en zakelijke risico’s. Gelekte gegevens kunnen ook bij concurrenten terechtkomen.Risico’s van een datalek of hack:- diefstal van concurrentiegevoelige informatie;
- gelekte klantgegevens en prijsinformatie;
- gehackte e-mail waarin gevoelige correspondentie staat.
- tweestapsverificatie op alle systemen;
- regelmatige software-updates;
- beveiligde back-ups, bijvoorbeeld volgens de 3-2-1-regel;
- toegangsrechten per medewerker.
Welke valkuilen kent online communicatie?
Appgroepen, e-mails en videomeetings met concurrenten kunnen onbedoeld leiden tot verboden afstemming. Wat u schrijft, blijft bovendien bewaard en kan later als bewijs dienen.Ondernemers communiceren steeds vaker via informele kanalen. In branchegroepen op sociale media of digitale platforms ontstaan soms gesprekken over prijzen of verdeling van klanten.Situaties online die risico geven:- branche-appgroepen waarin over prijzen wordt gesproken;
- digitale vergaderingen zonder duidelijke agenda;
- e-mailwisselingen tussen concurrenten over klanten of marktaandelen;
- LinkedIn-berichten met concurrentiegevoelige informatie.
Welke duurzaamheidsregels raken het mkb?
De meeste mkb’ers hoeven zelf niet volgens de duurzaamheidswetgeving te rapporteren. Wel vragen grote klanten steeds vaker om gegevens over duurzaamheid in de keten.Moet u rapporteren volgens de CSRD?
Waarschijnlijk niet. Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) rapporteren sinds 2024 grote organisaties van openbaar belang met meer dan 500 werknemers volgens de CSRD. Vanaf 2027 gelden nieuwe drempels: meer dan €450 miljoen netto-omzet en meer dan 1.000 werknemers.De CSRD verplicht deze bedrijven om te rapporteren over hun impact op milieu en samenleving, ook in hun waardeketen. Daardoor komen de vragen alsnog bij u terecht als leverancier.Gevolgen voor het mkb:- grote klanten stellen strengere eisen aan leveranciers;
- er wordt vaker gevraagd naar grondstoffen en productieprocessen;
- bedrijven zonder duurzaamheidsgegevens kunnen opdrachten mislopen.
- Breng uw leveringsketen in kaart.
- Verzamel informatie over de grondstoffen die u gebruikt.
- Leg uw duurzaamheidsmaatregelen vast.
- Gebruik hulpmiddelen zoals de MVO Risico Checker.
Hoe verwerkt u duurzaamheid in uw bedrijfsvoering?
Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt steeds belangrijker in de dagelijkse bedrijfsvoering. Wie duurzaamheid in zijn processen verwerkt, kan beter voldoen aan de vragen van grote klanten.Belangrijke aandachtspunten:- Inkoop: controleer leveranciers op arbeidsomstandigheden en milieu-impact.
- Productie: houd het gebruik van grondstoffen en afvalstromen bij.
- Personeel: zorg voor eerlijke arbeidsvoorwaarden en veilige werkomstandigheden.
Wat kunnen wij voor u doen bij de Mededingingswet?
Wij helpen mkb-ondernemers om samenwerkingen veilig in te richten, en staan u bij als de ACM vragen stelt.- Wij toetsen een voorgenomen samenwerking aan het kartelverbod van artikel 6 Mededingingswet en de bagatelregeling van artikel 7.
- Wij beoordelen of een afspraak onder de uitzondering van artikel 6 lid 3 Mededingingswet valt, en helpen u de voordelen te onderbouwen.
- Wij controleren contracten met afnemers, leveranciers en collega-ondernemers op riskante bepalingen, zoals prijsbinding, klantverdeling en afspraken om geen personeel over te nemen.
- Wij stellen interne gedragsregels op voor contact met concurrenten, ook in appgroepen en brancheoverleg.
- Wij staan u bij tijdens een onderzoek van de ACM en beoordelen of een clementieverzoek zinvol is.
Samengevat
- De Mededingingswet geldt voor alle ondernemingen, ook voor mkb-bedrijven en eenmanszaken.
- Kleine samenwerkingen vallen onder de bagatelregeling van artikel 7 Mededingingswet: maximaal 8 bedrijven met beperkte omzet, of samen maximaal 10% marktaandeel.
- Maak geen afspraken met concurrenten over prijzen, klanten, gebieden of personeel en deel geen concurrentiegevoelige informatie.
- Een overtreding kan leiden tot een boete tot 10% van de omzet, schadeclaims en reputatieschade.
- Heeft u aan een kartel meegedaan? Clementie bij de ACM kan de boete verlagen of in het beste geval voorkomen.
Veelgestelde vragen
Mkb’ers lopen risico door prijsafspraken, verdeling van klanten of gebieden en misbruik van een sterke marktpositie. Een overtreding kan leiden tot een boete tot 10% van de omzet en kan de continuïteit van een bedrijf bedreigen.Wat zijn de meest voorkomende mededingingsrisico’s voor mkb’ers?
Het grootste risico zijn afspraken met concurrenten over prijzen, tarieven, toeslagen of kortingen. Zo’n afspraak ontstaat soms op een vergadering van de branchevereniging of tijdens een informeel gesprek.
Ook het verdelen van klanten of gebieden is verboden. Dat het in een sector gebruikelijk lijkt, maakt het niet toegestaan.
Misbruik van een economische machtspositie is een derde risico. Ook een klein bedrijf kan op een lokale markt zo’n sterke positie hebben.
Welke voorzorgsmaatregelen kunnen kleine ondernemingen treffen om overtreding van de Mededingingswet te voorkomen?
Train medewerkers over de mededingingsregels. Vooral verkopers, inkopers en leidinggevenden moeten weten waar de grenzen liggen.
Leg schriftelijk vast hoe uw bedrijf omgaat met contact met concurrenten. Duidelijkheid over wat wel en niet besproken mag worden, beschermt uw bedrijf.
Twijfelt u over een samenwerking of een contract? Laat die dan vooraf juridisch toetsen. De ACM biedt ook een anonieme Samenwerkcheck.
Hoe kunnen samenwerkingsverbanden tussen mkb’ers leiden tot onbedoelde overtredingen van de Mededingingswet?
Een inkoopcombinatie van kleine bedrijven kan problemen geven als de deelnemers samen een grote marktmacht krijgen of gevoelige informatie delen.
Bij gezamenlijke marketing kan te veel informatie worden gedeeld. Een afstemming van prijzen ontstaat dan sneller dan u denkt.
Ook op branchebijeenkomsten is voorzichtigheid nodig. Een informeel gesprek over prijzen of klanten kan al een probleem opleveren.
Wat zijn de gevolgen voor een mkb’er bij een overtreding van de Mededingingswet?
De ACM kan een boete opleggen die kan oplopen tot 10% van de omzet. Voor een klein bedrijf kan dat de continuïteit in gevaar brengen.
Daarnaast kunnen afnemers of concurrenten schadevergoeding eisen bij de rechter. Die claims komen bovenop de boete.
Ook de reputatieschade kan groot zijn. Boetebesluiten worden openbaar gemaakt, en klanten en leveranciers kunnen hun vertrouwen verliezen.
Op welke wijze voorziet de autoriteit consument & markt mkb’ers van richtlijnen betreffende de Mededingingswet?
De ACM geeft op haar website uitleg over wat wel en niet mag bij samenwerking met concurrenten, met praktijkvoorbeelden.
Met de Samenwerkcheck kunt u anoniem nagaan of een samenwerking met andere bedrijven volgens de concurrentieregels mag.
De ACM geeft ook uitleg over duurzaamheidsafspraken tussen bedrijven. Voor advies over uw eigen situatie verwijst de ACM naar een juridisch adviseur.
Welke stappen moet een mkb’er nemen als zij vermoeden dat ze mogelijk de Mededingingswet hebben overtreden?
Stop direct met de afspraak of het overleg dat mogelijk verboden is. Schakel een advocaat in die het mededingingsrecht kent, voordat u zelf stappen zet.
Bewaar alle relevante stukken, zoals e-mails, appberichten en contracten. Vernietig niets.
Overweeg of u clementie aanvraagt bij de ACM. Bent u de eerste melder en onderzoekt de ACM het kartel nog niet, dan krijgt u misschien geen boete. Latere melders kunnen een boete krijgen die maximaal 50% lager is.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.
