Alimentatie niet betaald: welke stappen werken in de praktijk?

Gepubliceerd op 6 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026

Betaalt uw ex-partner de alimentatie niet, dan kunt u de achterstand laten innen door het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) of een deurwaarder, mits de alimentatie is vastgelegd in een rechterlijke beschikking of notariële akte. Is er alleen een onderhandse afspraak, dan heeft u eerst een uitspraak van de rechter nodig voordat u beslag kunt laten leggen.

Wacht niet te lang: elke onbetaalde termijn verjaart na vijf jaar (art. 3:308 BW). Hieronder leest u welke stappen u zet, wat ze kosten en wat de betalende ex-partner zelf moet doen als hij niet meer kan betalen.

Welke alimentatie kunt u laten innen?

Zowel kinderalimentatie als partneralimentatie, zolang de verplichting vaststaat in een executoriale titel. Dat is een beschikking van de rechter (ook een beschikking waarin een convenant of ouderschapsplan is opgenomen) of een notariële akte.

Kinderalimentatie loopt tot het kind 18 jaar is (art. 1:404 BW) en daarna als bijdrage in de studie- en levenskosten tot 21 jaar (art. 1:395a BW). Partneralimentatie geldt alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap en duurt sinds 1 januari 2020 in de regel maximaal vijf jaar (art. 1:157 BW). Uitzonderingen gelden onder meer bij kinderen jonger dan 12 jaar en bij lange huwelijken; voor scheidingen vóór 2020 geldt vaak nog maximaal twaalf jaar.

Het bedrag wordt elk jaar per 1 januari van rechtswege geïndexeerd met een percentage dat de minister vaststelt (art. 1:402a BW), tenzij de indexering is uitgesloten. Tel die verhogingen mee als u de achterstand berekent.

Stap 1: Hoe brengt u de achterstand in kaart?

Zet per maand op een rij wat verschuldigd was en wat is ontvangen, inclusief de jaarlijkse indexering. Leg daarnaast de beschikking of akte klaar, met de ingangsdatum en de betaaldatum.

Bewaar bankafschriften en alle berichten met uw ex-partner. Die heeft u nodig als het LBIO, een deurwaarder of de rechter naar de omvang van de achterstand vraagt.

Stap 2: Moet u uw ex-partner eerst aanschrijven?

Dat is niet verplicht, maar wel verstandig. Een schriftelijke aanmaning met een termijn van bijvoorbeeld 14 dagen maakt duidelijk welk bedrag openstaat en stuit tegelijk de verjaring van de genoemde termijnen (art. 3:317 BW).

Stelt uw ex-partner een betalingsregeling voor, leg die dan schriftelijk vast met bedrag, termijnen en wat er gebeurt als hij een termijn mist. Zo’n afspraak is bindend, maar verandert niets aan de beschikking: bij wanbetaling kunt u weer op de oorspronkelijke titel terugvallen.

Stap 3: Wanneer schakelt u het LBIO in?

Zodra er een achterstand is en u een beschikking of notariële akte heeft. Het LBIO is een overheidsinstantie die alimentatie int; voor de ontvanger is dat kosteloos (art. 1:408 BW).

U meldt zich aan via de website van het LBIO en stuurt de titel en een overzicht van de achterstand mee. Het LBIO neemt contact op met de betaler en kan zo nodig beslag laten leggen op loon, uitkering of bankrekening. De betaler draait voor de kosten op. Het LBIO hanteert eigen voorwaarden voor de hoogte en ouderdom van de achterstand; controleer die vooraf op de website van het LBIO.

Woont de betaler in het buitenland, dan kan het LBIO als centrale autoriteit de inning via de autoriteiten in dat land laten verlopen, als Nederland daarmee een verdrag of regeling heeft. Meer daarover leest u bij internationale inning van alimentatie.

Stap 4: Wanneer kiest u voor een deurwaarder?

Als het LBIO u niet kan helpen, bijvoorbeeld omdat de achterstand niet onder zijn voorwaarden valt, of als er vermogen is waarop gericht beslag moet worden gelegd. Ook de deurwaarder heeft een executoriale titel nodig.

De deurwaarder betekent eerst de titel en kan daarna beslag leggen op loon, uitkering, bankrekening, auto of woning. Bij loonbeslag houdt de werkgever een deel van het loon in; de betaler houdt altijd de beslagvrije voet over (art. 475d Rv). Deurwaarderskosten worden zoveel mogelijk op de betaler verhaald, maar als er niets te halen valt, kunt u ze zelf moeten dragen. Vraag daarom vooraf een kosteninschatting.

Stap 5: Wat als er geen beschikking of akte is?

Dan moet u eerst een titel verkrijgen. Bij een onderhandse alimentatieovereenkomst, bijvoorbeeld tussen ex-samenwoners over kinderalimentatie, vraagt u de rechter via een advocaat om de alimentatie vast te stellen of de overeenkomst in een beschikking op te nemen.

Is er spoed, dan kan een voorlopige voorziening of een kort geding uitkomst bieden. Een dwangsom kan de rechter bij een veroordeling tot betaling van geld niet opleggen (art. 611a Rv); de uitspraak wordt uitgevoerd via beslag. Ook alimentatie met terugwerkende kracht kan in die procedure aan de orde komen.

Mag de betaler zelf stoppen of minder betalen?

Nee. De alimentatie blijft verschuldigd totdat partijen schriftelijk iets anders afspreken of de rechter de beschikking wijzigt (art. 1:401 BW).

Bij een wijziging van omstandigheden, zoals baanverlies, ziekte of een structureel hoger inkomen van de ontvanger, kan de betaler de rechter vragen de alimentatie aan te passen. De rechter kijkt opnieuw naar draagkracht en behoefte en kan de wijziging laten ingaan op de datum van het verzoek of eerder. Meer hierover leest u bij partneralimentatie en wijziging van omstandigheden.

Gaat de ontvanger samenwonen alsof hij of zij getrouwd is, dan eindigt de partneralimentatie definitief (art. 1:160 BW); zie wanneer de betalingsplicht vervalt bij een nieuwe partner. Wie op eigen houtje stopt, loopt het risico op beslag en extra kosten, ook als de rechter later een lager bedrag vaststelt.

Mag u de omgang stopzetten als er niet wordt betaald?

Nee. Omgang en alimentatie zijn juridisch gescheiden: het kind heeft recht op omgang met beide ouders (art. 1:377a BW), ook als een ouder niet betaalt. Omgekeerd mag de betaler de alimentatie niet inhouden omdat de omgangsregeling niet wordt nageleefd.

Waar let u op als ontvanger?

• Heeft u een beschikking of notariële akte, of moet u eerst naar de rechter?
• Heeft u de achterstand per maand berekend, inclusief indexering?
• Heeft u de verjaring gestuit met een schriftelijke aanmaning voor termijnen die bijna vijf jaar oud zijn?
• Voldoet uw achterstand aan de voorwaarden van het LBIO, of is een deurwaarder de betere route?

Waar let u op als betaler?

• Betaal door totdat er een schriftelijke afspraak of nieuwe beschikking ligt.
• Dien bij een blijvende inkomensdaling direct een wijzigingsverzoek in; de rechter laat de wijziging zelden vóór uw eerste signaal ingaan.
• Leg een tijdelijke betalingsregeling schriftelijk vast.
• Bewaar bewijs van alle betalingen, met omschrijving van de maand.

Wat kunnen wij voor u doen bij niet-betaalde alimentatie?

• de achterstand berekenen, inclusief indexering, en beoordelen of termijnen zijn verjaard;
• uw ex-partner aanschrijven en de verjaring stuiten;
• een verzoek indienen om de alimentatie vast te stellen of een overeenkomst in een beschikking te laten opnemen;
• een wijzigingsverzoek indienen of daartegen verweer voeren;
• afspraken over alimentatie in mediation begeleiden; meer op onze pagina advocaat familierecht.

Samengevat

• Met een beschikking of notariële akte kunt u het LBIO of een deurwaarder laten innen; zonder titel gaat u eerst naar de rechter.
• Onbetaalde termijnen verjaren na vijf jaar (art. 3:308 BW); een schriftelijke aanmaning stuit de verjaring.
• De betaler mag niet zelf stoppen of verlagen; hij moet de rechter om wijziging vragen (art. 1:401 BW).
• Omgang en alimentatie staan los van elkaar.

Veelgestelde vragen

Kost het LBIO mij als ontvanger geld?

Nee. De inning is voor de ontvanger kosteloos; de kosten worden bij de betaler in rekening gebracht.

Hoe ver terug kan ik achterstallige alimentatie vorderen?

Tot vijf jaar terug, gerekend per termijn (art. 3:308 BW), tenzij u de verjaring eerder heeft gestuit. Het LBIO kan strengere eisen stellen aan de ouderdom van de achterstand; een deurwaarder niet.

Is een afspraak in een WhatsApp-bericht genoeg om beslag te leggen?

Nee. Zo’n afspraak kan bindend zijn, maar is geen executoriale titel. Daarvoor heeft u een beschikking van de rechter of een notariële akte nodig.

Is niet betalen van alimentatie strafbaar?

Niet-betalen op zichzelf is geen strafbaar feit. De gevolgen zijn civielrechtelijk: beslag, inning via het LBIO en de kosten daarvan.