Gepubliceerd op 6 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Betaalt uw ex-partner de alimentatie niet, dan kunt u de achterstand laten innen door het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) of een deurwaarder, mits de alimentatie vastligt in een rechterlijke beschikking of notariële akte. Is er alleen een onderhandse afspraak, dan heeft u eerst een uitspraak van de rechter nodig voordat er beslag kan worden gelegd.
Wacht niet te lang: elke onbetaalde termijn verjaart na vijf jaar (artikel 3:308 BW). Hieronder leest u welke stappen u zet, wat ze kosten en wat de betalende ex-partner zelf moet doen als hij niet meer kan betalen.
Inhoudsopgave
Welke alimentatie kunt u laten innen?
Zowel kinderalimentatie als partneralimentatie, zolang de verplichting vaststaat in een executoriale titel. Dat is een beschikking van de rechter (ook een beschikking waarin een convenant of ouderschapsplan is opgenomen) of een notariële akte.
Kinderalimentatie loopt tot het kind 18 jaar is (artikel 1:404 BW) en daarna als bijdrage in de studie- en levenskosten tot 21 jaar (artikel 1:395a BW). Partneralimentatie geldt alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap en duurt bij een scheidingsverzoek vanaf 1 januari 2020 in de regel maximaal vijf jaar (artikel 1:157 BW). Uitzonderingen gelden onder meer bij kinderen jonger dan 12 jaar en bij lange huwelijken; voor eerdere scheidingen geldt vaak nog maximaal twaalf jaar.
Het bedrag wordt elk jaar per 1 januari van rechtswege geïndexeerd met een percentage dat de minister vaststelt (artikel 1:402a BW), tenzij de indexering is uitgesloten. Tel die verhogingen mee als u de achterstand berekent. Het LBIO publiceert de indexeringspercentages per jaar.
Stap 1: Hoe brengt u de achterstand in kaart?
Zet per maand op een rij wat verschuldigd was en wat is ontvangen, inclusief de jaarlijkse indexering. Leg daarnaast de beschikking of akte klaar, met de ingangsdatum en de betaaldatum.
Bewaar bankafschriften en alle berichten met uw ex-partner. Die heeft u nodig als het LBIO, een deurwaarder of de rechter naar de omvang van de achterstand vraagt. Termijnen die bijna vijf jaar oud zijn, verdienen voorrang: die moet u eerst stuiten (stap 2).
Stap 2: Moet u uw ex-partner eerst aanschrijven?
Dat is niet verplicht, maar wel verstandig. Een schriftelijke aanmaning met een termijn van bijvoorbeeld 14 dagen maakt duidelijk welk bedrag openstaat en stuit tegelijk de verjaring van de genoemde termijnen (artikel 3:317 BW).
Stelt uw ex-partner een betalingsregeling voor, leg die dan schriftelijk vast met bedrag, termijnen en wat er gebeurt als hij een termijn mist. Zo'n afspraak is bindend, maar verandert niets aan de beschikking: bij wanbetaling kunt u weer op de oorspronkelijke titel terugvallen.
Stap 3: Wanneer schakelt u het LBIO in?
Zodra er een achterstand is en u een beschikking of notariële akte heeft. Het LBIO is een overheidsinstantie die alimentatie int (artikel 1:408 BW). U vraagt de inning aan via de aanvraagpagina van het LBIO en stuurt de titel en een overzicht van de achterstand mee. Het LBIO hanteert eigen voorwaarden; controleer die vooraf. Wordt de alimentatie op een kinderrekening betaald, dan kan het LBIO volgens zijn eigen website niet helpen.
Het LBIO neemt contact op met de betaler en kan zo nodig beslag laten leggen op loon, uitkering of bankrekening. Voor de ontvanger is de inning binnen Nederland kosteloos. De betaler betaalt een opslag van 15 procent over de achterstand en over de lopende bijdrage, met een minimum van € 19 (LBIO, geraadpleegd 29 oktober 2026).
Woont de betaler in het buitenland, dan kan het LBIO als centrale autoriteit de inning via de autoriteiten in dat land laten verlopen, als Nederland daarmee een verdrag of regeling heeft. Meer daarover leest u bij internationale inning van alimentatie.
Stap 4: Wanneer kiest u voor een deurwaarder?
Als het LBIO u niet kan helpen, bijvoorbeeld omdat de achterstand niet onder zijn voorwaarden valt, of als er vermogen is waarop gericht beslag moet worden gelegd. Ook de deurwaarder heeft een executoriale titel nodig.
De deurwaarder betekent eerst de titel en kan daarna beslag leggen op loon, uitkering, bankrekening, auto of woning. Bij loonbeslag houdt de werkgever een deel van het loon in; de betaler houdt de beslagvrije voet over (artikel 475d Rv). Deurwaarderskosten worden zoveel mogelijk op de betaler verhaald, maar als er niets te halen valt, kunt u ze zelf moeten dragen. Vraag daarom vooraf een kosteninschatting.
| Route | Wat u nodig heeft | Kosten voor de ontvanger | Geschikt als |
|---|---|---|---|
| Zelf aanmanen | Overzicht van de achterstand | Geen | De betaler vermoedelijk wil betalen; u wilt de verjaring stuiten |
| LBIO | Beschikking of notariële akte | Geen binnen Nederland; de betaler betaalt 15% opslag (min. € 19), stand 29 oktober 2026 | De achterstand binnen de voorwaarden van het LBIO valt |
| Deurwaarder | Beschikking of notariële akte | Kosten worden op de betaler verhaald; valt er niets te halen, dan draagt u ze mogelijk zelf | Het LBIO niet kan helpen of er gericht beslag nodig is |
| Rechter | Verzoekschrift via een advocaat | Griffierecht en advocaatkosten | Er nog geen titel is |
Stap 5: Wat als er geen beschikking of akte is?
Dan moet u eerst een titel verkrijgen. Bij een onderhandse alimentatieovereenkomst, bijvoorbeeld tussen ex-samenwoners over kinderalimentatie, vraagt u de rechter via een advocaat om de alimentatie vast te stellen of de overeenkomst in een beschikking op te nemen.
Is er spoed, dan kan een voorlopige voorziening of een kort geding uitkomst bieden. Een dwangsom kan de rechter bij een veroordeling tot betaling van geld niet opleggen (artikel 611a Rv); de uitspraak wordt uitgevoerd via beslag. Ook alimentatie met terugwerkende kracht kan in die procedure aan de orde komen.
Kan de betaler worden gegijzeld?
Lijfsdwang (gijzeling) is bij alimentatie in uitzonderlijke gevallen mogelijk, maar de rechter is er streng in. De voorzieningenrechter in Almelo wees op 23 december 2013 (ECLI:NL:RBOVE:2013:3539) een verzoek om lijfsdwang voor achterstallige partneralimentatie af. De vrouw had niet aannemelijk gemaakt dat andere middelen niet zouden werken: er was nog geen loonbeslag gelegd, terwijl de man een arbeidsinkomen had. Probeer dus eerst beslag via het LBIO of een deurwaarder.
Mag de betaler zelf stoppen of minder betalen?
Nee. De alimentatie blijft verschuldigd totdat partijen schriftelijk iets anders afspreken of de rechter de beschikking wijzigt (artikel 1:401 BW).
Bij een wijziging van omstandigheden, zoals baanverlies, ziekte of een structureel hoger inkomen van de ontvanger, kan de betaler de rechter vragen de alimentatie aan te passen. De rechter kijkt opnieuw naar draagkracht en behoefte en bepaalt zelf de ingangsdatum van de wijziging. Meer hierover leest u bij partneralimentatie en wijziging van omstandigheden.
Gaat de ontvanger samenwonen alsof hij of zij getrouwd is, dan eindigt de partneralimentatie definitief (artikel 1:160 BW); zie wanneer de betalingsplicht vervalt bij een nieuwe partner. Wie op eigen houtje stopt, loopt het risico op beslag en extra kosten, zoals de opslag van het LBIO, ook als de rechter later een lager bedrag vaststelt.
Mag u de omgang stopzetten als er niet wordt betaald?
Nee. Omgang en alimentatie zijn juridisch gescheiden: het kind heeft recht op omgang met beide ouders (artikel 1:377a BW), ook als een ouder niet betaalt. Omgekeerd mag de betaler de alimentatie niet inhouden omdat de omgangsregeling niet wordt nageleefd.
Controlepunten bij een alimentatieachterstand
| Als ontvanger | Als betaler |
|---|---|
| Heeft u een beschikking of notariële akte, of moet u eerst naar de rechter? | Betaal door totdat er een schriftelijke afspraak of nieuwe beschikking ligt (artikel 1:401 BW). |
| Heeft u de achterstand per maand berekend, inclusief indexering? | Dien bij een blijvende inkomensdaling direct een wijzigingsverzoek in; de rechter laat een verlaging zelden ingaan vóór het moment waarop u de ander op de hoogte bracht. |
| Heeft u termijnen die bijna vijf jaar oud zijn schriftelijk gestuit (artikel 3:317 BW)? | Leg een tijdelijke betalingsregeling schriftelijk vast. |
| Valt uw achterstand binnen de voorwaarden van het LBIO, of is een deurwaarder de betere route? | Bewaar bewijs van alle betalingen, met omschrijving van de maand. |
Wat wij doen bij een alimentatieachterstand
- de achterstand berekenen, inclusief indexering, en beoordelen of termijnen zijn verjaard;
- uw ex-partner aanschrijven en de verjaring stuiten;
- een verzoek indienen om de alimentatie vast te stellen of een overeenkomst in een beschikking te laten opnemen;
- een wijzigingsverzoek indienen of daartegen verweer voeren;
- afspraken over alimentatie in mediation begeleiden; meer op onze pagina advocaat familierecht.
Veelgestelde vragen
Is een afspraak in een WhatsApp-bericht genoeg om beslag te leggen?
Nee. Zo'n afspraak kan bindend zijn, maar is geen executoriale titel. Daarvoor heeft u een beschikking van de rechter of een notariële akte nodig.
Is niet betalen van alimentatie strafbaar?
Niet-betalen op zichzelf is geen strafbaar feit. De gevolgen zijn civielrechtelijk: beslag, inning via het LBIO met de opslag daarvan, en in uitzonderlijke gevallen lijfsdwang.
