Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026
Tegenover iemand die schade lijdt door een gebrekkig product is de OEM als fabrikant van het eindproduct aansprakelijk, en de toeleverancier daarnaast voor een gebrekkig onderdeel (artikel 6:185 en 6:187 Burgerlijk Wetboek boek 6). Een dealer is alleen zelf productaansprakelijk als hij van buiten de EU importeert, zijn naam op het product zet of de producent niet kan aanwijzen; tegenover zijn eigen klant blijft hij wel aansprakelijk voor non-conformiteit (artikel 7:17 BW).
Wie de schade uiteindelijk draagt, regelt u in de contracten tussen de schakels. Dat vraagt om duidelijke contractafspraken. Voor producten die na 9 december 2026 op de markt komen, gelden bovendien nieuwe Europese regels die software en meer partijen in de keten onder de productaansprakelijkheid brengen.
Inhoudsopgave
Wie is waarvoor aansprakelijk in de keten?
Er lopen twee sporen naast elkaar. Het eerste is de wettelijke productaansprakelijkheid tegenover de benadeelde: een risicoaansprakelijkheid, zonder dat schuld nodig is. Het tweede is de contractuele aansprakelijkheid tussen de schakels: koper tegenover verkoper, OEM tegenover toeleverancier, dealer tegenover OEM.
| Partij | Productaansprakelijkheid tegenover benadeelde | Contractuele aansprakelijkheid |
|---|---|---|
| OEM (fabrikant eindproduct) | Ja, voor het hele product, ook voor onderdelen (artikel 6:187 lid 1 BW) | Tegenover dealer of afnemer voor non-conformiteit en garanties |
| Toeleverancier | Ja, als het gebrek in zijn onderdeel zit; niet als het gebrek te wijten is aan het ontwerp van het eindproduct of aan instructies van de OEM (artikel 6:185 lid 1 onder f BW) | Tegenover de OEM volgens de inkoopvoorwaarden |
| Importeur in de EU | Ja, hij geldt als producent (artikel 6:187 lid 2 BW) | Tegenover zijn afnemers |
| Dealer of leverancier | Alleen als de producent niet tijdig wordt aangewezen (artikel 6:187 lid 4 BW) of als hij zijn naam op het product zet | Tegenover zijn klant voor non-conformiteit (artikel 7:17 BW) |
Wat betekent dit voor de OEM?
De OEM ontwerpt en maakt het product onder eigen naam. Hij is aansprakelijk voor gebreken in het hele eindproduct, ook als het gebrek in een ingekocht onderdeel zit. Of hij die schade kan verhalen, hangt af van de kwaliteitseisen, keuringsafspraken en vrijwaringen in zijn inkoopcontracten, en van de vraag of hij kan aantonen dat het gebrek in het onderdeel zat.
Welke risico’s loopt de toeleverancier?
Een toeleverancier is producent van zijn onderdeel. Hij heeft een eigen verweer: hij is niet aansprakelijk als het gebrek te wijten is aan het ontwerp van het product waarvan zijn onderdeel deel uitmaakt, of aan de instructies van de OEM. Bewaar daarom specificaties, wijzigingsverzoeken en testresultaten. Tegenover de OEM kan hij zijn contractuele aansprakelijkheid beperken; tegenover de benadeelde niet.
Waar staat de dealer?
De dealer verkoopt aan de eindgebruiker en moet zorgen dat het product conform is. Is de koper een consument, dan geldt in het eerste jaar een vermoeden dat een gebrek al bij aflevering bestond (artikel 7:18 lid 2 BW). De dealer moet dan zelf de klant helpen en verhaalt daarna op de OEM. Leg vast hoe de garantievoorwaarden van de OEM doorwerken en wie de kosten van herstel draagt.
Hoe werkt productaansprakelijkheid onder de huidige regels?
De regeling staat in de artikelen 6:185 tot en met 6:193 BW. Zij geldt voor schade door gebrekkige producten die vóór 9 december 2026 in het verkeer zijn gebracht.
Wanneer is een product gebrekkig?
Een gebrekkig product biedt niet de veiligheid die men daarvan mag verwachten, gelet op de presentatie, het redelijkerwijs te verwachten gebruik en het moment waarop het in het verkeer is gebracht (artikel 6:186 BW). Het gaat dus om veiligheid, niet om kwaliteit: een product dat slecht werkt maar veilig is, valt onder de contractuele regels.
Wat moet de benadeelde bewijzen?
De benadeelde moet het gebrek, de schade en het oorzakelijk verband bewijzen (artikel 6:188 BW). Dat is niet altijd eenvoudig. De kantonrechter in Bergen op Zoom wees op 8 oktober 2025 (ECLI:NL:RBZWB:2025:6840) een vordering tegen de producent van dakbedekking af. Niet vast stond dat de dakbedekking lekte: het onderzochte monster was van onzekere herkomst, en de lekkage trad pas tien jaar na aanbrengen op.
Lukt dat bewijs, dan moet de producent zijn verweer bewijzen, bijvoorbeeld dat het gebrek nog niet bestond toen hij het product in het verkeer bracht (artikel 6:185 lid 1 onder b BW). De rechtbank Amsterdam oordeelde op 23 januari 2025 (ECLI:NL:RBAMS:2025:634) dat een Nederlandse importeur van elektrische scooters van een Chinese fabrikant als producent aansprakelijk was voor een stuurpen die door een ontwerpfout bij normaal gebruik afbrak. De importeur slaagde niet in het bewijs dat het gebrek nog niet bestond toen de scooter in het verkeer werd gebracht.
Welke schade valt eronder en wanneer verjaart de vordering?
De regeling dekt schade door dood of lichamelijk letsel, en schade aan zaken die gewoonlijk voor privégebruik bestemd zijn, met een franchise van € 500 (artikel 6:190 BW). Schade aan bedrijfsmiddelen valt er niet onder; die verhaalt u via het contract of via de algemene regels. De vordering verjaart drie jaar nadat de benadeelde bekend werd met de schade, het gebrek en de producent (artikel 6:191 lid 1 BW). Het recht vervalt tien jaar nadat de producent het product in het verkeer bracht (artikel 6:191 lid 2 BW).
Kunt u productaansprakelijkheid uitsluiten?
Niet tegenover de benadeelde: een beding dat de aansprakelijkheid uitsluit of beperkt, is nietig (artikel 6:192 BW). Zijn meer producenten aansprakelijk, dan is ieder voor het geheel aansprakelijk (artikel 6:189 BW). Onderling kunnen zij de schade wel verdelen. Daar zijn de contracten tussen de schakels voor.
Wat verandert er door Richtlijn (EU) 2024/2853?
De nieuwe richtlijn productaansprakelijkheid vervangt de richtlijn uit 1985. Lidstaten moeten haar uiterlijk 9 december 2026 omzetten. Zij geldt voor producten die na die datum in de handel worden gebracht; voor eerdere producten blijven de artikelen 6:185 tot en met 6:193 BW gelden. Verwar haar niet met de nieuwe EU-richtlijn over het recht op reparatie, die een ander onderwerp regelt.
| Onderwerp | Huidige regeling (6:185-6:193 BW) | Richtlijn (EU) 2024/2853 |
|---|---|---|
| Productbegrip | Roerende zaken en elektriciteit | Ook software, waaronder AI-systemen, en digitale fabricagebestanden |
| Aansprakelijke partijen | Producent, importeur, onder voorwaarden de leverancier | Daarnaast onder meer gemachtigden en fulfilmentdienstverleners |
| Schade | Letsel en zaakschade bij privégebruik, franchise € 500 | Ook vernietiging of beschadiging van niet-professioneel gebruikte data; franchise vervalt |
| Bewijs | Benadeelde bewijst gebrek en causaal verband | Vermoedens die het bewijs verlichten, onder meer bij technisch complexe producten |
| Na verkoop | Moment van in het verkeer brengen beslissend | Producent blijft verantwoordelijk voor updates die binnen zijn controle vallen |
Voor de keten betekent dit vooral dat leveranciers van software, firmware en digitale diensten die met een product verbonden zijn, zelf als producent kunnen worden aangesproken. Een ontbrekende veiligheidsupdate kan een product gebrekkig maken. Leg daarom in de keten vast wie updates levert, hoe lang en wie het risico draagt als dat niet gebeurt.
Hoe legt u garanties en verhaal contractueel vast?
De wettelijke productaansprakelijkheid zegt niets over wie de schade uiteindelijk draagt. Dat regelt u in de inkoop-, leverings- en dealerovereenkomsten. Een goede risicoverdeling sluit op elkaar aan: wat de OEM aan de dealer belooft, moet hij kunnen terughalen bij de toeleverancier.
Welke garanties spreekt u af?
De wet kent geen vaste garantietermijn tussen bedrijven. Partijen spreken die zelf af, bijvoorbeeld een termijn vanaf levering aan de OEM of vanaf verkoop aan de eindgebruiker. Let op het verschil: geeft de OEM de dealer 24 maanden vanaf verkoop aan de eindklant, maar krijgt hij zelf 12 maanden vanaf levering van de toeleverancier, dan draagt hij het gat. Lees meer over garantietermijnen en verborgen gebreken.
Neem in elk geval op:
- wat de garantie dekt (materiaal, arbeid, transport, in- en uitbouwkosten);
- wat zij uitsluit (slijtage, verkeerd gebruik, onderhoud door derden);
- de remedie: herstel, vervanging of creditering, en wie kiest;
- de procedure voor claims, met bewijsstukken en termijnen;
- de conformiteit met wettelijke eisen, zoals CE-markering en veiligheidsnormen.
Wanneer moet u klagen?
De koper moet een gebrek melden binnen bekwame tijd na ontdekking (artikel 7:23 lid 1 BW). Een vaste termijn bestaat niet. De Hoge Raad oordeelde op 8 september 2023 (ECLI:NL:HR:2023:1197) dat ook een korte contractuele klachttermijn tegenover een niet-consument onredelijk bezwarend kan zijn. In inkoopvoorwaarden vaak gebruikte klachttermijnen zijn dus niet onaantastbaar. Een OEM doet er goed aan in zijn voorwaarden te regelen dat de klachttermijn voor verborgen gebreken pas gaat lopen als het gebrek bij de eindklant aan het licht komt.
Hoe ver mag u de aansprakelijkheid beperken?
Tussen bedrijven mag u de contractuele aansprakelijkheid beperken, bijvoorbeeld tot het factuurbedrag, tot de verzekeringsdekking of tot een maximum per jaar, en indirecte schade uitsluiten. Een beroep daarop kan onaanvaardbaar zijn bij opzet of bewuste roekeloosheid (artikel 6:248 lid 2 BW). Stem de beperking af op de werkelijke risico’s: een onderdeel van € 100 kan een productiestilstand veroorzaken die vele malen meer kost. Is dat risico niet verdeeld, dan ontstaat de discussie pas na de schade.
Met een vrijwaring legt u vast wie de ander schadeloos stelt bij claims van derden, zoals een productclaim of een claim wegens inbreuk op een octrooi. Spreek af hoe de vrijwarende partij wordt betrokken bij de verdediging en of zij een schikking moet goedkeuren.
Welke algemene voorwaarden gelden?
In de keten verwijzen partijen vaak naar elkaars voorwaarden: de OEM naar zijn inkoopvoorwaarden, de toeleverancier naar zijn verkoopvoorwaarden. Dan gelden de voorwaarden van degene die als eerste verwees, tenzij de ander die uitdrukkelijk van de hand wijst (artikel 6:225 lid 3 BW). Regel dit in een raamovereenkomst die voorgaat op beide sets voorwaarden.
Welke plichten hebben importeurs en distributeurs?
Naast de aansprakelijkheid hebben importeurs en distributeurs publiekrechtelijke plichten op grond van de Europese regels over productveiligheid en markttoezicht. In Nederland houden onder meer de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur toezicht, afhankelijk van het product.
| Partij | Belangrijkste plichten |
|---|---|
| Importeur | Controleren of de fabrikant de conformiteitsbeoordeling heeft uitgevoerd en de technische documentatie beschikbaar is; CE-markering en gebruiksaanwijzing in de juiste taal; eigen naam en adres op product of verpakking; geen product op de markt brengen bij twijfel over conformiteit |
| Distributeur | Controleren of CE-markering, documenten en taalvereisten in orde zijn; niet-conforme producten niet leveren; toezichthouder en leverancier informeren bij een risico; meewerken aan terugroepacties |
Een importeur draagt dus de hoofdverantwoordelijkheid voor producten die hij van buiten de EU haalt. Dat sluit aan bij de civiele regel dat hij als producent geldt.
Welke praktische stappen beperken uw risico?
Screening van ketenpartners
Onderzoek uw contractpartners voordat u contracteert: financiële positie, verzekeringen, certificeringen en geschillen uit het verleden. Een vrijwaring is weinig waard als de partij die vrijwaart, de schade niet kan betalen. Herhaal deze due diligence bij verlenging van het contract.
Traceerbaarheid en documentatie
Leg per batch vast welke onderdelen van welke toeleverancier zijn gebruikt. Bewaar testresultaten, certificaten en wijzigingen in specificaties. Bewaar die gegevens ten minste zo lang als de vervaltermijn van tien jaar uit artikel 6:191 lid 2 BW. Wie niet kan aantonen waar het gebrek zat, kan de schade ook niet verhalen.
Verzekeringen
Eis in uw contracten een productaansprakelijkheidsverzekering met een minimumdekking en vraag een polisblad op. Controleer of de polis contractueel aanvaarde aansprakelijkheid dekt; veel polissen sluiten aansprakelijkheid uit die verder gaat dan de wettelijke. Overweeg een terugroepkostenverzekering als een recall uw grootste financiële risico is.
Wat regelt u per schakel?
Als OEM:
- leg specificaties, keuring bij ontvangst en een klachtregeling voor verborgen gebreken vast in uw inkoopvoorwaarden;
- regel een vrijwaring en verhaal op de toeleverancier voor gebreken in diens onderdeel;
- eis een minimale productaansprakelijkheidsdekking en controleer de polis.
Als toeleverancier:
- beperk uw aansprakelijkheid tot een maximumbedrag en sluit gevolgschade uit;
- leg vast welke specificaties en instructies van de OEM komen, zodat u een beroep kunt doen op artikel 6:185 lid 1 onder f BW;
- controleer welke voorwaarden gelden als beide partijen naar hun eigen voorwaarden verwijzen.
Als dealer:
- laat de OEM u vrijwaren voor fabricagefouten die u niet kon ontdekken;
- regel verhaal op de OEM voor de kosten van herstel tegenover consumenten;
- importeert u van buiten de EU, dan geldt u zelf als producent (artikel 6:187 lid 2 BW).
Hoe wij u helpen bij aansprakelijkheid in de keten
Ons team aansprakelijkheidsrecht helpt OEM’s, toeleveranciers en dealers. Wij:
- stellen inkoop-, leverings- en dealerovereenkomsten op met een sluitende regeling voor garantie, vrijwaring en verhaal;
- toetsen uw aansprakelijkheidsbeperkingen aan artikel 6:192 en 6:248 lid 2 BW;
- bepalen welke algemene voorwaarden gelden als partijen naar elkaars voorwaarden verwijzen;
- stellen bij een productclaim de juiste schakel aansprakelijk en bewaken de termijnen van artikel 6:191 BW;
- brengen in kaart wat Richtlijn (EU) 2024/2853 voor uw contracten betekent.
Effectief risicobeheer begint bij heldere contractvoorwaarden, afspraken over kwaliteitscontroles en aansprakelijkheidsclausules die ook bij een overname van het contract blijven werken. Letselschadezaken behandelen wij niet; wij richten ons op de contractuele verhoudingen tussen ondernemingen in de keten.
In het kort
- De OEM is aansprakelijk voor het hele eindproduct, de toeleverancier voor zijn onderdeel, de importeur als producent (artikel 6:185 en 6:187 BW).
- De benadeelde moet het gebrek bewijzen; lukt dat niet, dan wordt de vordering afgewezen (Rb. Zeeland-West-Brabant 8 oktober 2025).
- Tegenover de benadeelde kunt u niets uitsluiten (artikel 6:192 BW); onderling regelt u verhaal met garanties en vrijwaringen.
- Voor producten die na 9 december 2026 op de markt komen, vallen ook software en meer ketenpartijen onder de regels.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.
