OEM, toeleverancier en dealer: aansprakelijkheid in de contractketen

Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026

Tegenover een benadeelde is de OEM als fabrikant van het eindproduct aansprakelijk voor schade door een gebrekkig product, en de toeleverancier daarnaast voor een gebrekkig onderdeel (artikel 6:185 BW). Een dealer is alleen productaansprakelijk als hij van buiten de EU importeert, zijn naam op het product zet of de producent niet kan aanwijzen, maar hij blijft tegenover zijn klant wel aansprakelijk voor non-conformiteit (artikel 7:17 BW).

Wie de schade uiteindelijk draagt, regelt u in de contracten tussen de schakels.

Het is eigenlijk onmisbaar om duidelijke contractafspraken te maken over aansprakelijkheid, garanties en verhaalsmogelijkheden. Doet u dat niet, dan kunt u zomaar voor flinke schadeclaims komen te staan die uw bedrijf direct raken.

Welke rol hebben OEM, toeleverancier en dealer?

Iedere partij in de keten krijgt zijn eigen portie verantwoordelijkheid op het gebied van aansprakelijkheid en garanties. Hoe u risico’s verdeelt tussen OEM’s, toeleveranciers en dealers bepaalt wie er opdraait als het misgaat.

Waarvoor is de OEM aansprakelijk?

De OEM (Original Equipment Manufacturer) staat aan het begin van de keten en draagt de hoofdverantwoordelijkheid voor het eindproduct. Deze partij ontwikkelt en maakt het product onder eigen naam en volgens eigen specificaties.

Primaire aansprakelijkheden van de OEM:

• Productontwerp en kwaliteitsborging
• Veiligheid en voldoen aan wet- en regelgeving
• Garantievoorwaarden voor eindgebruikers
• Productaansprakelijkheid bij defecten

De OEM probeert zijn aansprakelijkheid te beperken door strakke contractafspraken met toeleveranciers. Vaak leggen ze specifieke kwaliteitseisen en leveringsvoorwaarden vast.

Als een toeleverancier slechte onderdelen levert, kan de OEM proberen schade te verhalen. Of dat lukt, hangt af van wat u hebt afgesproken en of u kunt aantonen wie er fout zat.

Welke risico’s loopt de toeleverancier?

Toeleveranciers leveren onderdelen, materialen of diensten aan OEM’s en zijn daarmee een onmisbare schakel. Hun rol brengt eigen risico’s en verantwoordelijkheden met zich mee.

Hoofdtaken van toeleveranciers:

• Leveren volgens afgesproken specificaties en kwaliteit
• Op tijd leveren, zoals beloofd
• Documentatie en traceerbaarheid van onderdelen
• Zorgen dat de levering blijft doorgaan

Toeleveranciers zijn aansprakelijk als hun onderdelen gebreken vertonen. Die aansprakelijkheid kan zich uitbreiden tot gevolgschade bij de OEM of bij de eindgebruiker.

Risicobeheersing voor toeleveranciers:

• Een productaansprakelijkheidsverzekering afsluiten
• Kwaliteitssystemen invoeren
• In contracten aansprakelijkheid beperken

Toeleveranciers kunnen hun risico’s verkleinen door heldere leveringsvoorwaarden en aansprakelijkheidsbeperkingen in hun contracten te zetten.

Waarvoor is de dealer verantwoordelijk?

Dealers zitten tussen producent en eindgebruiker in. Hun rol brengt weer andere verplichtingen met zich mee, vooral op het vlak van garantie en aansprakelijkheid.

Kernverantwoordelijkheden van dealers:

• Fabrieksgarantie doorgeven aan klanten
• Klanten goed informeren over het product
• Garantieclaims netjes afhandelen
• Zorgen dat ze zich aan consumentenwetgeving houden

Dealers kunnen zowel contractueel als wettelijk aansprakelijk zijn. Contractuele aansprakelijkheid komt voort uit afspraken met OEM’s, wettelijke uit het consumentenrecht.

Aansprakelijkheidsrisico’s voor dealers:

• Verkoop van gebrekkige producten aan consumenten
• Verkeerde of onvolledige productinformatie
• Overtreden van garantievoorwaarden
• Producten die niet voldoen aan de eisen

Een dealer kan zich beschermen door de fabrieksgarantie goed door te geven en heldere algemene voorwaarden te hanteren die aansprakelijkheid beperken, uiteraard binnen de grenzen van de wet.

Hoe werkt productaansprakelijkheid in de keten?

Productaansprakelijkheid is een groot thema tussen OEM’s, toeleveranciers en dealers. De wet stelt strenge eisen aan wie aansprakelijk is bij gebrekkige producten en hoe u dat moet aantonen.

Wat is productaansprakelijkheid?

Productaansprakelijkheid betekent dat producenten, importeurs of verkopers wettelijk verantwoordelijk zijn voor schade door gebrekkige producten. Dit staat in artikel 6:185 BW.

De aansprakelijkheid geldt bij verschillende soorten schade:

• Overlijden of lichamelijk letsel
• Materiële schade aan persoonlijke spullen (boven €500)
• Psychische schade als die medisch is vastgesteld

Een product is tegenwoordig veel meer dan alleen een tastbaar ding. De nieuwe EU-richtlijn uit 2024 rekent daar vanaf 9 december 2026 ook bij:

• Software en firmware
• AI-systemen
• Digitale diensten die samenhangen met fysieke producten
• 3D-printbestanden

Onder de nieuwe richtlijn kunnen naast de fabrikant ook importeurs, gemachtigden en fulfilmentdiensten worden aangesproken.

Wat moet de benadeelde bewijzen?

Een gebrekkig product voldoet niet aan de veiligheid die u mag verwachten. Dat hangt af van hoe het product wordt gebruikt, wat gebruikers verwachten en wanneer het op de markt kwam.

De benadeelde moet aantonen dat:

• Het product gebrekkig was
• Er schade is ontstaan
• Het gebrek de schade heeft veroorzaakt

De nieuwe EU-richtlijn maakt het bewijs makkelijker voor producten die na 9 december 2026 op de markt komen. Bij complexe producten met software of AI kan de rechter dan sneller aannemen dat het product gebrekkig is.

Producenten kunnen zich niet zomaar onttrekken aan aansprakelijkheid via contracten. Artikel 6:192 BW verbiedt het uitsluiten of beperken van productaansprakelijkheid.

Wie is aansprakelijk bij samengestelde producten?

Bij samengestelde producten kunt u te maken krijgen met aansprakelijkheid voor meerdere partijen. De fabrikant van het eindproduct is verantwoordelijk, maar leveranciers van onderdelen kunnen ook worden aangesproken.

Hoofdelijke aansprakelijkheid betekent dat elke partij die als producent aansprakelijk is, voor het geheel kan worden aangesproken (artikel 6:189 BW). De benadeelde kiest zelf bij wie hij zijn schade claimt.

Voor OEM’s, toeleveranciers en dealers zijn er wat aandachtspunten:

OEM’s zijn verantwoordelijk voor het hele eindproduct, dus ook voor de losse onderdelen. Ze moeten afspraken maken over:

• Kwaliteitseisen voor onderdelen
• Testprocedures
• Eisen aan documentatie

Toeleveranciers kunnen aansprakelijk gesteld worden voor gebreken in hun onderdelen. In contracten moet u regelen:

• Specificaties en normen
• Wie waarvoor aansprakelijk is
• Vrijwaringclausules

Dealers hebben meestal een beperkte productaansprakelijkheid, maar kunnen wel aansprakelijk zijn als ze als importeur binnen de EU optreden.

Wat verandert er door de nieuwe EU-richtlijn?

Nederland moet Richtlijn (EU) 2024/2853 uiterlijk 9 december 2026 in de wet opnemen. De nieuwe regels gelden voor producten die na die datum op de markt komen; voor eerdere producten blijven de artikelen 6:185 tot en met 6:193 BW gelden.

De nieuwe Richtlijn (EU) 2024/2853 gooit het roer flink om voor OEM’s, toeleveranciers en dealers. De regels maken het begrip ‘product’ breder en leggen de aansprakelijkheid bij meer partijen in de keten.

Wat zijn de kernpunten van Richtlijn (EU) 2024/2853?

De nieuwe richtlijn productaansprakelijkheid vervangt de oude regels uit 1985. De wetgeving sluit nu veel beter aan op de digitale economie van vandaag.

Belangrijkste wijzigingen:

• Meer partijen in de keten zijn aansprakelijk
• Consumenten hoeven minder te bewijzen bij complexe producten
• Nieuwe schadevormen zoals psychische schade en dataverlies vallen straks onder de regels
• Software, waaronder AI-systemen, valt onder het productbegrip

De richtlijn zorgt ervoor dat niet alleen fabrikanten aansprakelijk zijn. Importeurs, distributeurs, gemachtigden en fulfilmentdiensten kunnen straks ook aansprakelijk worden.

Iedere schakel in de keten krijgt dus zijn deel van de verantwoordelijkheid. OEM’s kunnen zich niet langer verschuilen achter hun toeleveranciers.

Welke producten en producenten vallen straks onder de regels?

De nieuwe regelgeving geeft het begrip ‘product’ een flinke update. Waar het eerst alleen om fysieke goederen draaide, vallen straks ook digitale componenten onder deze noemer.

Producten onder de nieuwe definitie:

• Fysieke producten met software-onderdelen
• Standalone software en firmware
• Digitale fabricagedossiers (3D-printbestanden)
• AI-systemen en algoritmes

Ook het begrip ‘producent’ krijgt een bredere invulling. Niet alleen klassieke fabrikanten, maar ook leveranciers van softwaremodules, sensoren en andere digitale onderdelen vallen straks onder deze definitie.

Voor toeleveranciers die digitale onderdelen leveren, verandert er direct iets. Ze kunnen aansprakelijk worden voor schade door hun specifieke componenten, zelfs als die maar een klein deel van een groter product zijn.

Wat betekent de richtlijn voor software en digitale diensten?

De richtlijn brengt software en digitale diensten die met een product verbonden zijn onder de productaansprakelijkheid. Ook een gebrekkige software-update of een ontbrekende veiligheidsupdate kan dan tot aansprakelijkheid leiden.

Risicovelden voor digitale diensten:

• Foutieve software-updates die producten beschadigen
• AI-systemen die verkeerde beslissingen nemen
• Cybersecurity-lekken in verbonden producten
• Dataverlies door softwarefouten

Voor dealers die producten met digitale diensten verkopen, ontstaan er nieuwe risico’s. Ze moeten consumenten juist informeren over digitale functionaliteiten.

OEM’s die software-updates aanbieden, blijven verantwoordelijk voor het functioneren na levering. Dit geldt ook voor zelflerende systemen die na verkoop nog veranderen in gedrag.

De keten moet afspreken wie verantwoordelijk is voor software-onderhoud en updates na de verkoop aan de eindklant.

Hoe legt u aansprakelijkheid en garanties contractueel vast?

Contractuele afspraken vormen de basis voor aansprakelijkheid en garanties tussen OEM’s, toeleveranciers en dealers. Duidelijke voorwaarden en risicoverdeling helpen om geschillen te voorkomen en beschermen partijen tegen onverwachte claims.

Welke garantievoorwaarden spreekt u af?

Partijen moeten garanties zelf vastleggen in hun contracten. Meestal stelt de OEM garantie-eisen aan toeleveranciers via technische specificaties en contractvoorwaarden.

Productgaranties dekken defecten en prestatieproblemen. Vaak geldt een termijn van 12 tot 24 maanden na levering. Dealers krijgen vaak dezelfde garantietermijnen doorgeschoven.

Conformiteitsgaranties zorgen dat producten voldoen aan wettelijke eisen. Dit omvat CE-markering, veiligheidsnormen en milieuvoorschriften. Toeleveranciers moeten deze conformiteit contractueel garanderen.

De belangrijkste elementen zijn:

• Duur van de garantie
• Dekking van materiaal- en arbeidskosten
• Uitsluiting van slijtage en misbruik
• Procedures voor garantieclaims
• Herstel- of vervangingsverplichtingen

Distributeurs moeten garantievoorwaarden duidelijk doorgeven aan eindklanten. Onduidelijke communicatie kan leiden tot aansprakelijkheidsrisico’s voor iedereen in de keten.

Hoe verdeelt u risico’s in een distributieovereenkomst?

Distributieovereenkomsten leggen vast hoe risico’s tussen OEM’s en dealers worden verdeeld. Heldere afspraken voorkomen conflicten over aansprakelijkheid en schadevergoeding.

Productaansprakelijkheid ligt meestal bij de OEM als fabrikant. Dealers krijgen doorgaans vrijwaring voor productdefecten die zij niet konden ontdekken. Zet deze vrijwaring expliciet in het contract.

Distributeurs zijn verantwoordelijk voor:

• Juiste opslag en transport
• Correcte productinformatie aan klanten
• Naleving van verkoopvoorwaarden
• Tijdige melding van productproblemen

Risicoverdeling gebeurt via contractuele bepalingen. OEM’s beperken hun aansprakelijkheid vaak tot het factuurbedrag of verzekeringsdekking. Indirecte schade staat meestal buiten de dekking.

Dealers moeten hun eigen aansprakelijkheidsverzekering afsluiten. De OEM kan minimale dekking eisen in het contract. Zo beschermen beide partijen zich tegen grote schadeclaims.

Hoe ver mag u aansprakelijkheid beperken?

Tussen bedrijven mag u aansprakelijkheid beperken, maar niet voor opzet of bewuste roekeloosheid. Tegenover een benadeelde kunt u de productaansprakelijkheid niet uitsluiten (artikel 6:192 BW).

Contractuele bepalingen kunnen aansprakelijkheid binnen redelijke grenzen houden. Die beperkingen moeten wel evenwichtig zijn, anders houden ze juridisch geen stand.

Aansprakelijkheidsbeperkingen werken op verschillende manieren:

• Uitsluiting van gevolgschade en winstderving
• Maximum bedragen per schadegeval
• Beperking tot verzekeringsdekking
• Korte termijnen voor schadeclaims

Toeleveranciers kunnen hun aansprakelijkheid beperken tot het contractbedrag. Een onderdeel van €100 mag niet leiden tot een fabrieksstilstand van €100.000 zonder dat partijen het risico hebben afgestemd.

Vrijwaringsclausules verschuiven aansprakelijkheid tussen partijen. OEM’s eisen vaak vrijwaring van toeleveranciers voor patentschendingen en producttekorten. Dealers krijgen vrijwaring voor fabricagedefecten.

Overmachtbepalingen sluiten aansprakelijkheid uit bij onvoorziene omstandigheden. Denk aan natuurrampen, stakingen of leveringsproblemen van derden waar niemand invloed op heeft.

Garanties en aansprakelijkheidsbeperkingen moeten transparant zijn. Verborgen clausules in algemene voorwaarden hebben minder juridische kracht dan duidelijke contractafspraken.

Welke plichten hebben importeurs en distributeurs?

Importeurs en distributeurs hebben specifieke wettelijke verplichtingen binnen de Europese markt. Deze verplichtingen zorgen voor productveiligheid en bescherming van consumenten via controle- en meldplichten.

Wat moet een importeur doen?

Importeurs dragen de hoofdverantwoordelijkheid voor producten die zij uit derde landen naar de EU halen. Ze moeten garanderen dat producten aan alle relevante EU-wetgeving voldoen voordat ze op de markt komen.

Belangrijkste verplichtingen:

• Conformiteitscontrole: Importeurs checken of producten voldoen aan EU-eisen
• Documentatiebeheer: Ze houden conformiteitsverklaringen en technische documentatie bij
• CE-markering: Controleren of de juiste markering aanwezig is
• Traceerbaarheid: Zorgen dat leveranciers en afnemers te identificeren zijn

Importeurs vermelden hun naam en adres op het product. Kan dat niet, dan zetten ze het op de verpakking of in de documenten.

Twijfelen ze over productconformiteit, dan brengen ze het product niet op de markt. Ze nemen direct contact op met de fabrikant om het op te lossen.

Wat moet een distributeur controleren en melden?

Distributeurs spelen een belangrijke rol in de distributieketen. Hun verantwoordelijkheden zijn beperkter dan die van importeurs, maar ze moeten wel bepaalde controles uitvoeren.

Controleverplichtingen:

• Visuele controle: Zien of de CE-markering zichtbaar is
• Documentcontrole: Checken of alle benodigde documenten aanwezig zijn
• Taalvereisten: Controleren of instructies in de juiste taal zijn

Distributeurs nemen verdachte producten direct uit de handel. Ze melden het bij toezichthouders als ze niet-conforme producten ontdekken.

Bij problemen informeren distributeurs hun leveranciers. Ze werken mee aan onderzoeken van toezichthouders en leveren alle relevante informatie aan.

Welke praktische stappen beperken uw risico?

Het borgen van aansprakelijkheid en garanties in de OEM-dealer-toeleverancierketen vraagt om een systematische aanpak op drie kerngebieden. Contractpartijen investeren in ketenbeheer, traceerbaarheid en risicobeheersing.

Hoe screent u uw ketenpartners?

Due diligence vormt de basis voor goed ketenbeheer. Bedrijven screenen hun contractpartners grondig voordat ze een overeenkomst sluiten.

Financiële controle betekent dat u de kredietwaardigheid, jaarrekeningen en verzekeringsdekking van de partner bekijkt. Zo ziet u of een potentiële partner financieel stabiel is.

Technische kwalificaties tellen net zo zwaar. Certificeringen, kwaliteitssystemen en productiecapaciteit bepalen of een partner aan productaansprakelijkheidseisen kan voldoen.

Periodieke evaluaties houden de due diligence actueel. Contractpartijen checken jaarlijks of hun partners nog aan de eisen voldoen.

Escalatieprocedures regelen wat er gebeurt bij tekortkomingen. Duidelijke stappen voor herstel of beëindiging van samenwerking voorkomen juridische ellende.

Hoe borgt u traceerbaarheid en documentatie?

Traceerbaarheid maakt het mogelijk om productproblemen terug te leiden tot hun oorsprong. Dat is cruciaal bij productaansprakelijkheidsclaims.

Unieke identificatiecodes per product of batch creëren een digitaal spoor. U koppelt elk product aan productiegegevens en de leverancier.

Documentatievereisten moeten voor iedereen helder zijn. Certificaten, testresultaten en kwaliteitsrapporten vormen het bewijs bij geschillen.

Digitale systemen maken het delen van informatie tussen ketenpartners makkelijker. Cloud-platforms geven real-time toegang tot relevante documenten.

Bewaartermijnen verschillen per producttype en land. Elektronische producten moet u vaak langer bewaren dan bijvoorbeeld voedingsmiddelen.

Toegangsrechten tot documentatie spreekt u contractueel af. Elke partij moet kunnen aantonen dat ze aan hun verplichtingen heeft voldaan.

Welke verzekeringen heeft u nodig?

Verzekeringen zijn eigenlijk het vangnet voor risico’s rond productaansprakelijkheid. Elke schakel in de keten heeft z’n eigen verzekeringsbehoeften.

Productaansprakelijkheidsverzekering dekt schade die ontstaat door defecte producten. De dekking moet wel echt passen bij het maximale schadepotentieel van het product.

Beroepsaansprakelijkheid beschermt tegen fouten in advies of dienstverlening. Dit speelt vooral bij dealers die technische ondersteuning bieden.

Contractuele verzekeringsverplichtingen zorgen dat alle partners goed verzekerd zijn. Leg minimaal de dekkingsbedragen en eisen aan verzekeraars vast.

Herverzekering door de hoofdaannemer kan kleinere toeleveranciers helpen. Zo ontstaat er een soortgelijke bescherming door de hele keten.

Waar let u als OEM op?

• Leg specificaties, keuringsplicht en klachttermijn voor onderdelen vast in uw inkoopvoorwaarden.
• Regel een vrijwaring en verhaal op de toeleverancier voor gebreken in diens onderdeel.
• Eis een minimale productaansprakelijkheidsdekking van toeleveranciers en controleer de polis.

Waar let u als toeleverancier op?

• Beperk uw aansprakelijkheid tot een maximumbedrag en sluit gevolgschade uit; dat werkt niet bij opzet of bewuste roekeloosheid.
• Controleer welke algemene voorwaarden gelden als beide partijen naar hun eigen voorwaarden verwijzen (artikel 6:225 lid 3 BW).
• Bewaar test- en batchgegevens, zodat u kunt aantonen dat het gebrek niet in uw onderdeel zat.

Waar let u als dealer op?

• Laat de OEM u vrijwaren voor fabricagefouten die u niet kon ontdekken.
• U blijft tegenover consumenten aansprakelijk voor non-conformiteit (artikel 7:17 BW); regel daarom verhaal op de OEM.
• Importeert u van buiten de EU, dan geldt u zelf als producent (artikel 6:187 lid 3 BW).

Wat kunnen wij voor u doen bij aansprakelijkheid in de contractketen?

Ons team aansprakelijkheidsrecht helpt OEM’s, toeleveranciers en dealers bij het vastleggen en afwikkelen van aansprakelijkheid.

• Wij stellen inkoop-, leverings- en dealerovereenkomsten op met een sluitende regeling voor garantie, vrijwaring en verhaal.
• Wij toetsen uw aansprakelijkheidsbeperkingen aan artikel 6:192 BW en aan de grens van opzet en bewuste roekeloosheid.
• Wij bepalen welke algemene voorwaarden gelden als partijen naar elkaars voorwaarden verwijzen (artikel 6:225 lid 3 BW).
• Wij stellen bij een productclaim de juiste schakel aansprakelijk en bewaken de verjaringstermijn van drie jaar (artikel 6:191 BW).
• Wij brengen in kaart wat Richtlijn (EU) 2024/2853 vanaf 9 december 2026 voor uw contracten betekent.

Samengevat

• De producent van het eindproduct en van een gebrekkig onderdeel is zonder schuld aansprakelijk (artikel 6:185 BW).
• Een dealer of importeur geldt als producent bij import van buiten de EU of als de producent onbekend blijft (artikel 6:187 BW).
• Productaansprakelijkheid tegenover benadeelden kunt u niet uitsluiten (artikel 6:192 BW); onderling regelt u verhaal met vrijwaring en garanties.
• Richtlijn (EU) 2024/2853 geldt voor producten die na 9 december 2026 op de markt komen en brengt software onder het productbegrip.

Veelgestelde vragen

Contractuele aansprakelijkheid en garanties vragen om juridische kennis én praktische uitvoering. Effectieve risicobeheersing begint bij heldere contractvoorwaarden en proactieve kwaliteitscontroles.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.