Veel stellen denken dat een samenlevingscontract en een huwelijk grotendeels hetzelfde zijn. Niets is minder waar.
De juridische verschillen tussen een samenlevingscontract en een huwelijk zijn groot en hebben directe gevolgen voor uw vermogen, erfrecht, kinderen en fiscale positie. Bij een huwelijk krijgt u automatisch rechten en plichten tegenover elkaar, terwijl u bij een samenlevingscontract bijna alles zelf moet vastleggen.
De keuze tussen deze twee relatievormen bepaalt onder andere of u automatisch recht heeft op elkaars erfenis, hoe uw bezittingen en schulden worden verdeeld, en wie er gezag krijgt over eventuele kinderen. Ook bij een scheiding of overlijden merkt u de verschillen direct.
In dit artikel leest u precies waar de verschillen zitten tussen een samenlevingscontract en een huwelijk. U krijgt inzicht in de financiële, fiscale en erfrechtelijke consequenties van beide keuzes.
Ook komt aan bod wat dit betekent voor kinderen, hoe u een relatie kunt beëindigen, en welke praktische overwegingen een rol spelen bij uw beslissing.
Fundamentele juridische verschillen tussen samenlevingscontract en huwelijk
Bij een huwelijk krijgt u automatisch een wettelijk pakket aan rechten en plichten, terwijl u bij een samenlevingscontract deze zelf moet vastleggen. De manier waarop uw relatie wordt geformaliseerd en geregistreerd verschilt ook sterk tussen beide opties.
Definitie en wettelijke status
Een huwelijk is een officiële verbintenis die wordt vastgelegd door de burgerlijke stand. U krijgt een huwelijksakte die bewijst dat u volgens de wet bij elkaar horen.
Bij een samenlevingscontract hoort u volgens de wet niet bij elkaar. Het is een contract tussen twee mensen die samenwonen, maar het geeft u geen officiële status als echtgenoten.
De gemeente registreert alleen huwelijken en geregistreerd partnerschap. Een samenlevingscontract wordt niet ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie.
Dit verschil heeft ook gevolgen bij overlijden. Bij een huwelijk staat uw partner in de overlijdensakte vermeld. Bij een samenlevingscontract gebeurt dit niet, omdat u geen officiële partners bent volgens de wet.
Rechten en plichten tussen partners
Bij een huwelijk krijgt u automatisch rechten en plichten tegenover elkaar. U hebt recht op elkaars erfenis en de plicht om voor elkaar te zorgen.
Deze regels gelden vanaf het moment dat u trouwt.
Bij een samenlevingscontract moet u alles zelf regelen:
- U hebt geen automatisch erfrecht op elkaars bezittingen
- U moet in het contract vastleggen of u elkaar wilt laten erven
- U bepaalt zelf de hoogte van bijdragen voor het huishouden
- U legt zelf vast welke rechten en plichten u tegenover elkaar hebt
De wettelijke gemeenschap van goederen geldt automatisch bij een huwelijk (vanaf 1 januari 2018). Dit betekent dat u samen eigenaar bent van bezittingen en schulden tijdens het huwelijk.
Wilt u dit niet? Dan moet u huwelijkse voorwaarden laten opstellen bij een notaris.
Bij een samenlevingscontract geldt geen automatische gemeenschap van goederen. U blijft eigenaar van uw eigen spullen en schulden, tenzij u anders afspreekt.
Formalisering en registratie van de relatie
Een huwelijk formaliseert u via een officiële ceremonie bij de gemeente. U moet minstens twee getuigen meenemen.
De ambtenaar van de burgerlijke stand trouwt u en u krijgt een huwelijksakte.
Voor een samenlevingscontract is geen ceremonie nodig. U kunt het zelf opstellen of een notaris inschakelen.
Een notaris is niet verplicht, maar wel aan te raden voor juridische zekerheid.
De kosten verschillen ook. Een huwelijk kost gemeenteleges en eventueel extra kosten voor een feestelijke ceremonie.
Een samenlevingscontract bij een notaris kost tussen de 500 en 1000 euro, afhankelijk van de complexiteit.
U kunt een samenlevingscontract op elk moment afsluiten, ook als u al jaren samenwoont. Een huwelijk moet u vooraf aanvragen bij de gemeente.
U moet rekening houden met een wachttijd van minimaal twee weken.
Vermogens en goederen: bezit, schulden en hun verdeling
De manier waarop u samenwoont bepaalt direct wie eigenaar is van bezittingen en wie verantwoordelijk is voor schulden. Bij een huwelijk geldt standaard een gemeenschap van goederen, terwijl bij een samenlevingscontract ieder zijn eigen vermogen behoudt.
Gemeenschap van goederen versus individuele eigendom
Trouwde u vóór 1 januari 2018? Dan geldt automatisch een algehele gemeenschap van goederen. Alle bezittingen en schulden die u en uw partner hadden voor het huwelijk én tijdens het huwelijk zijn gezamenlijk eigendom geworden.
Dit betekent dat uw koopwoning, bankrekening, auto en zelfs schulden voor 50% van u beiden bent.
Vanaf 1 januari 2018 geldt voor gehuwden een beperkte gemeenschap van goederen. Wat u voor het huwelijk bezat blijft uw eigen vermogen.
Wat u tijdens het huwelijk koopt of ontvangt wordt gezamenlijk eigendom. Een erfenis of schenking die u tijdens het huwelijk krijgt blijft uw persoonlijk bezit.
Bij een samenlevingscontract werkt u met individuele eigendom. Spullen die u zelf koopt blijven van u.
Alleen wat u samen aanschaft is gezamenlijk eigendom. Bent u geen mede-eigenaar van de koopwoning volgens het kadaster? Dan hebt u geen eigendomsrechten, ook niet na jarenlang samenwonen.
U moet kunnen bewijzen wat van u is door kassabonnen, facturen of bankafschriften te bewaren.
Huwelijkse voorwaarden versus samenlevingscontractafspraken
Huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden legt u vast bij een notaris in een notariële akte. Hierin maakt u afspraken die afwijken van de standaard gemeenschap van goederen.
U kunt bijvoorbeeld afspreken dat u ieder uw eigen vermogen houdt, vergelijkbaar met samenwonen. Of u kiest voor een periodieke verrekening waarbij u inkomensverschillen compenseren.
In een samenlevingscontract bepaalt u zelf welke regels gelden. U kunt afspreken dat bepaalde bezittingen gezamenlijk eigendom worden, ook al hebt u ze alleen gekocht.
Dit contract hoeft niet bij de notaris, maar een notariële versie biedt meer zekerheid.
Het grote verschil zit in de standaardsituatie. Zonder huwelijkse voorwaarden vallen alle bezittingen en schulden automatisch in de gemeenschap.
Zonder samenlevingscontract blijft alles strikt gescheiden en bent u alleen verantwoordelijk voor uw eigen schulden.
Beheer en verdeling bij scheiding of beëindiging
Bij een huwelijk in gemeenschap wordt alles fifty-fifty verdeeld bij scheiding. Het maakt niet uit wie meer verdiende of wat inbracht.
Uw bezittingen worden opgeteld, de schulden afgetrokken, en het resterende vermogen gelijk gedeeld. De koopwoning verkoopt u of een van u koopt de ander uit.
Hebt u huwelijkse voorwaarden? Dan volgt u de afspraken uit de notariële akte. Vaak staat hierin precies beschreven hoe u de verdeling van bezittingen regelen.
Sommige voorwaarden bevatten een verrekenbeding waarbij u vermogensgroei tijdens het huwelijk alsnog verdeeld wordt.
Bij beëindiging van een samenlevingscontract neemt u mee wat van u is. Gezamenlijke bezittingen zoals een koopwoning of bankrekening verdeelt u volgens de afspraken in het contract.
Maakte u geen afspraken? Dan moet u bij de verdeling bewijzen wie wat bezit. Staat de koopwoning alleen op uw naam? Dan blijft deze van u, tenzij uw partner kan aantonen dat hij of zij heeft meebetaald.
Rechten bij overlijden en erfrechtelijke gevolgen
Bij overlijden ontstaan er grote verschillen tussen gehuwden en samenwoners met een samenlevingscontract. Getrouwde partners zijn automatisch erfgenaam, terwijl samenwoners dit niet zijn zonder aanvullende regelingen.
Automatisch erfgenaamschap
Als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, bent u automatisch erfgenaam van uw partner. De wet regelt dit zonder dat u daar zelf iets voor hoeft te doen.
Bij overlijden krijgt u volgens het erfrecht een deel van de erfenis.
Met een samenlevingscontract bent u geen erfgenaam. U hebt zonder testament geen recht op de erfenis van uw partner.
Dit geldt zelfs als u al jaren samenwoont en gezamenlijk vermogen hebt opgebouwd.
Er zijn uitzonderingen op deze regel. Uw partner kan wel aanspraak maken op partnerpensioen als u elkaar aanmeldt bij het pensioenfonds.
Ook een overlijdensrisicoverzekering met kruislingse begunstiging zorgt voor financiële bescherming.
Testamenten en verblijvingsbeding
Met een testament kunt u uw partner als erfgenaam benoemen. Dit moet u bij een notaris laten vastleggen.
Zonder testament vererft u bezit aan uw kinderen, ouders, broers of zussen.
Een verblijvingsbeding is een clausule in uw notarieel samenlevingscontract. Dit regelt dat gezamenlijke bezittingen zoals uw koopwoning en inboedel naar de langstlevende partner gaan.
U hebt hiervoor geen apart testament nodig.
Let op de nadelen van een verblijvingsbeding. Als uw kort na elkaar overlijden, gaat alles eerst naar de langstlevende.
Daarna vererft het naar de familie van de langstlevende. De familie van de eerst overleden partner heeft dan geen recht op de erfenis.
Erfbelasting en schenkingen
Gehuwden betalen weinig erfbelasting over erfenissen van elkaar. Ze vallen in tariefgroep 1 met een vrijstelling van €774.530 (2025).
Over het bedrag daarboven betaalt u 10% tot 20% erfbelasting.
Samenwoners zonder geregistreerd partnerschap vallen in tariefgroep 2. Uw vrijstelling is slechts €2.694.
Over grotere bedragen betaalt u 30% tot 40% erfbelasting. Dit maakt erven veel duurder voor samenwoners.
| Relatie | Vrijstelling | Tarief |
|---|---|---|
| Gehuwden | €774.530 | 10-20% |
| Samenwoners | €2.694 | 30-40% |
Bij schenkingen geldt hetzelfde verschil. Gehuwden kunnen elkaar meer belastingvrij schenken dan samenwoners.
Opname in overlijdensakte
De overlijdensakte vermeldt automatisch uw echtgenoot of geregistreerd partner. De gemeente registreert dit op basis van uw burgerlijke staat.
Dit vergemakkelijkt de afwikkeling van de erfenis.
Als u samenwoont, staat uw partner niet vermeld in de overlijdensakte. Uw relatie is juridisch niet geregistreerd bij de gemeente.
Dit kan problemen geven bij het regelen van de erfenis en andere zaken. U moet dan zelf bewijzen dat u een relatie had met de overledene.
Dit doet u met uw samenlevingscontract en andere documenten. Het proces kost meer tijd en moeite dan bij gehuwden.
Kinderen en juridisch ouderschap
Bij een huwelijk krijgen beide partners automatisch het ouderlijk gezag over hun kind. Bij een samenlevingscontract moet de vader het kind eerst erkennen en daarna apart gezag aanvragen via de rechtbank.
Ouderlijk gezag en juridisch ouder worden
In een huwelijk bent u automatisch de juridische ouder van het kind dat geboren wordt. Dit geldt voor beide partners.
U hoeft niets extra te regelen.
Bij een samenlevingscontract ligt dit anders. Het kind is juridisch alleen van de moeder.
De vader moet het kind erkennen bij de burgerlijke stand om juridisch ouder te worden.
Juridisch ouder zijn betekent niet dat u automatisch ouderlijk gezag hebt. Als vader met een samenlevingscontract moet u na de erkenning apart het gezamenlijk gezag aanvragen.
Gezamenlijk gezag en gezagsregister
Na het erkennen van het kind kunt u als ouders een verzoek indienen bij de rechtbank. Dit doet u via rechtspraak.nl.
De rechtbank registreert het gezamenlijk gezag in het gezagsregister.
Pas na deze registratie bent u beide de wettelijke vertegenwoordiger van uw kind. Dit betekent dat u beslissingen mag nemen over medische zorg.
U kunt bepalen waar het kind naar school gaat. U geeft toestemming voor paspoorten en reizen.
U bent verantwoordelijk voor de opvoeding.
Bij een huwelijk staat dit gezag direct vast. U hoeft geen extra stappen te ondernemen na de geboorte.
Rechten en plichten bij geboorte binnen relatievormen
De relatie waarin u het kind krijgt bepaalt uw juridische positie direct na de geboorte. Bij een huwelijk hebt u beide vanaf dag één alle rechten en plichten als ouder.
Met een samenlevingscontract moet de vader actie ondernemen. Zonder erkenning heeft hij geen enkele juridische band met het kind.
Hij mag geen beslissingen nemen en heeft geen automatisch omgangsrecht.
Ook bij alimentatie en erfrecht maakt uw relatie verschil. In beide gevallen moet u bij uit elkaar gaan een ouderschapsplan maken.
Dit is verplicht zodra er kinderen zijn. Het plan regelt waar het kind woont, hoe de omgang verloopt en welke financiële afspraken er gelden.
Beëindiging van relatie: scheiding en gevolgen
Bij het uit elkaar gaan ziet u grote verschillen tussen getrouwde stellen en samenwoners. Getrouwde partners doorlopen een formele echtscheiding via de rechtbank, terwijl samenwoners meestal zelfstandig hun relatie kunnen beëindigen.
Ook de financiële gevolgen zoals alimentatie en de verdeling van bezittingen lopen sterk uiteen.
Procedure van beëindiging
Als u getrouwd bent, moet u officieel scheiden via de rechtbank. Dit betekent dat u een advocaat nodig hebt die uw verzoek tot echtscheiding indient.
De rechter spreekt de scheiding uit en neemt beslissingen over openstaande zaken.
Bij een samenlevingscontract hoeft u niet naar de rechtbank. U kunt de relatie zelf beëindigen door het contract op te zeggen.
Dit mag u eenzijdig doen, ook als uw partner het er niet mee eens is.
Zonder tussenkomst van de rechtbank regelt u alles onderling. Dit maakt het proces vaak sneller en goedkoper dan een echtscheiding.
Wel moet u zelf zorgen dat alle afspraken goed op papier komen te staan.
Alimentatie en onderhoudsplicht
Partneralimentatie bestaat alleen bij een huwelijk. Als u getrouwd bent geweest, kunt u partneralimentatie aanvragen als uw ex-partner meer verdient en u niet genoeg inkomsten hebt.
Deze onderhoudsplicht kan meerdere jaren duren.
Met een standaard samenlevingscontract hebt u geen recht op partneralimentatie. U heeft geen wettelijke onderhoudsplicht naar elkaar.
Kinderalimentatie geldt voor iedereen met kinderen. Of u nu getrouwd was of samenwoonde maakt hierbij niet uit.
Beide ouders blijven verplicht bij te dragen aan de kosten van hun kind. De hoogte van de alimentatie hangt af van uw inkomens en de zorgtaken.
Verdeling van bezittingen en schulden
Bij een huwelijk in gemeenschap van goederen verdeelt u alle bezittingen en schulden die tijdens het huwelijk zijn ontstaan. Dit betekent dat u alles fifty-fifty delen, tenzij u andere afspraken maakt.
Samenwoners met een samenlevingscontract hebben geen gemeenschap van goederen. Wat op uw naam staat blijft van u.
Wat op naam van uw ex staat blijft van uw ex. Dit geldt ook voor schulden.
Heeft u samen een koophuis op beide namen? Dan moet u dit verdelen, verkopen of één van u koopt de ander uit.
Deze regel geldt voor zowel gehuwden als samenwoners. U kunt altijd een verdeling of verkoop afdwingen bij de rechtbank als u het niet eens wordt.
Betrokkenheid van de rechtbank
Bij een echtscheiding bent u verplicht naar de rechtbank te gaan. De rechter spreekt de scheiding uit en neemt besluiten over alimentatie, verdeling van bezittingen en pensioenverevening.
Dit proces kost tijd en geld.
Samenwoners kunnen meestal zonder rechtbank uit elkaar gaan. Dit geldt voor de beëindiging van de relatie zelf.
U hoeft geen toestemming te vragen aan een rechter.
Toch kan de rechtbank ook bij samenwoners nodig zijn. Dit gebeurt bijvoorbeeld als u het niet eens wordt over de verdeling van het koophuis.
Of als uw kinderen hebben en geen overeenstemming bereiken over het ouderschapsplan. In die gevallen moet u alsnog naar de rechter stappen voor specifieke geschillen.
Fiscale en sociale gevolgen
De keuze tussen een samenlevingscontract en een huwelijk heeft directe impact op uw belastingaangifte en recht op toeslagen. Ook u aanspraak op sociale uitkeringen wordt anders beoordeeld, afhankelijk van uw relatievorm.
Fiscaal partnerschap
Met een notarieel samenlevingscontract kunt u kiezen voor een fiscaal partnerschap bij de inkomstenbelasting. U moet wel aan drie voorwaarden voldoen: beide partners zijn meerderjarig, u wonen samen op hetzelfde adres volgens de Basis Registratie Personen, en u heeft een notarieel samenlevingscontract.
Ook zonder notarieel contract wordt u automatisch fiscaal partner als u meer dan zes maanden onafgebroken samenwonen in hetzelfde kalenderjaar én samen een kind heeft of een woning bezitten.
Als fiscaal partners kunt u jaarlijks bepaalde vermogensbestanddelen zo gunstig mogelijk toewijzen. Dit geldt voor de rendementsgrondslag in box 3, inkomsten uit eigen woning, en aftrekbare giften.
Inkomsten uit arbeid kunt u niet vrij verdelen.
Bij een huwelijk bent u automatisch fiscaal partner. Dit hoeft u niet apart aan te vragen.
Belasting en toeslagen
Voor de erfbelasting worden samenwoners met een notarieel contract met verzorgingsclausule gelijkgesteld aan gehuwden. U moet wel langer dan zes maanden op hetzelfde adres ingeschreven staan.
Dit betekent dat u gebruikmaakt van dezelfde vrijstelling als bij een huwelijk.
Zonder notarieel contract krijgt u pas de volledige vrijstelling na vijf jaar samenwonen. Een samenlevingscontract versnelt dus uw recht op de partnervrijstelling bij erfbelasting.
Voor toeslagen kijkt de Belastingdienst naar uw toeslagpartnerschap. U bent toeslagpartner als u getrouwd bent, een geregistreerd partnerschap hebt, of samenwoont en samen een kind hebt.
Ook als u een samenlevingscontract hebt met notariële vastlegging van wederzijdse zorgverplichting, bent u toeslagpartner.
Invloed op uitkeringen en sociale rechten
Bij samenwonen met een samenlevingscontract wordt u voor sociale uitkeringen anders beoordeeld dan bij een huwelijk. UWV en gemeenten hanteren hun eigen criteria om te bepalen of u een gezamenlijke huishouding voert.
Voor een bijstandsuitkering kijkt de gemeente naar uw totale woonsituatie. Ze beoordelen of u een gezamenlijke huishouding voert, ook als u geen samenlevingscontract hebt.
Dit gaat verder dan alleen de juridische vorm van uw relatie. Een huwelijk of geregistreerd partnerschap betekent dat uw inkomen en vermogen altijd samen telt voor uitkeringen.
Bij een samenlevingscontract kan dit verschillen per instantie en situatie. Uw pensioenrechten blijven gescheiden bij samenwonen, terwijl gehuwden standaard aanspraak maken op partnerpensioen.
Praktische en symbolische overwegingen bij keuze relatievorm
De keuze tussen een samenlevingscontract en huwelijk gaat verder dan alleen juridische verschillen. De maatschappelijke betekenis, internationale erkenning en de begeleiding door een notaris spelen ook een belangrijke rol bij deze beslissing.
Symboliek en maatschappelijke erkenning
Een huwelijk heeft in Nederland een sterke symbolische waarde die een samenlevingscontract niet heeft. Wanneer u trouwt, maakt u uw relatie publiekelijk bekend en krijgt u automatisch maatschappelijke erkenning.
Bij een samenlevingscontract ontbreekt deze symbolische lading grotendeels. Volgens de wet hoort u niet officieel bij elkaar, ook al woont u samen en heeft u afspraken op papier staan.
Dit verschil merkt u in de praktijk bij familie, vrienden en sociale situaties. De symbolische waarde speelt vooral een rol bij persoonlijke overtuigingen en culturele achtergronden.
Voor sommige mensen is trouwen een belangrijk doel in hun leven. Anderen kiezen juist bewust voor een minder formele band.
Internationale erkenning (inclusief homohuwelijk)
Een huwelijk wordt wereldwijd erkend, wat belangrijk is als u in het buitenland gaat wonen of werken. Een samenlevingscontract heeft geen internationale status en wordt buiten Nederland meestal niet erkend.
Het homohuwelijk is in Nederland sinds 2001 mogelijk en heeft dezelfde juridische status als een traditioneel huwelijk. Wanneer u naar het buitenland verhuist, moet u wel rekening houden met lokale wetgeving.
Niet alle landen erkennen het homohuwelijk of zelfs reguliere buitenlandse huwelijken op dezelfde manier. Voor internationale paren of mensen die regelmatig verhuizen is trouwen daarom praktischer.
U krijgt dan automatisch rechten in veel landen, zoals bij medische beslissingen of erfeniskwesties.
Rol van de notaris en juridische advisering
Een notaris helpt u bij het maken van afspraken over uw relatie. Bij een samenlevingscontract is de notaris niet altijd verplicht, maar het is wel verstandig om juridisch advies in te winnen.
De notaris kan het contract precies afstemmen op uw situatie en wensen. Wanneer u trouwt en huwelijkse voorwaarden wilt opstellen, is een notaris wel verplicht.
De notaris legt uit wat de standaard wetgeving betekent en welke alternatieven er zijn. Dit geldt voor zaken als vermogen, schulden en erfenis.
Vraag de notaris altijd om duidelijke uitleg over de juridische gevolgen van uw keuze. De kosten voor een notaris variëren, maar deze investering kan veel problemen voorkomen.
Veelgestelde vragen
Bij een huwelijk krijgt u automatisch een wettelijk pakket aan rechten en plichten, terwijl u bij een samenlevingscontract bijna alles zelf moet vastleggen. De verschillen in vermogen, erfrecht, pensioen en fiscale behandeling zijn groter dan veel mensen denken.
Wat zijn de belangrijkste verschillen in vermogensrecht tussen een samenlevingscontract en een huwelijk?
Wanneer u trouwt, krijgt u automatisch te maken met de wettelijke gemeenschap van goederen. Dit betekent dat alle bezittingen en schulden die u tijdens het huwelijk krijgt automatisch van u samen bent.
Bent u op of na 1 januari 2018 getrouwd? Dan vallen bezittingen en schulden van voor het huwelijk buiten deze gemeenschap, tenzij ze al gezamenlijk waren.
Met een samenlevingscontract krijgt u geen automatische gemeenschap van goederen. U blijft eigenaar van uw eigen spullen en verantwoordelijk voor uw eigen schulden.
Wilt u als samenwoners wel een gemeenschap van goederen? Dan moet u dit expliciet vastleggen in het samenlevingscontract bij de notaris.
Hoe verschilt de wettelijke erfrechtregeling tussen gehuwden en partners met een samenlevingscontract?
Als echtgenoot hebt u automatisch recht op een deel van de erfenis van uw partner. U krijgt het vruchtgebruik over de hele nalatenschap, wat betekent dat u het mag gebruiken maar niet verkopen zonder toestemming van andere erfgenamen.
Bij een samenlevingscontract hebt u geen enkel automatisch erfrecht. Uw partner kan zelfs volledig onterfd zijn als er geen testament is gemaakt.
Wilt u als samenwonenden dat uw partner erft? Dan moet u dit regelen via een testament. Zonder testament gaat de erfenis naar bloedverwanten zoals kinderen, ouders of broers en zussen.
Op welke manier wordt pensioenopbouw anders behandeld bij samenwonenden versus gehuwden?
Gehuwden hebben automatisch recht op nabestaandenpensioen wanneer hun partner overlijdt. Dit geldt voor zowel het AOW-partnerpensioen als het pensioen via de werkgever.
Met een samenlevingscontract moet u dit nabestaandenpensioen apart aanvragen bij uw pensioenfonds. Niet alle pensioenfondsen verlenen dit automatisch aan ongetrouwde partners.
U moet vaak kunnen aantonen dat u minstens zes maanden samenwoont en op hetzelfde adres staat ingeschreven. Sommige fondsen stellen strengere eisen of kennen wachttijden.
Wat zijn de fiscale verschillen tussen een huwelijk en een samenlevingscontract met betrekking tot schenkingen en erfenissen?
Echtgenoten betalen geen schenkbelasting over giften aan elkaar tijdens het huwelijk. U kunt elkaar onbeperkt geld en goederen schenken zonder fiscale gevolgen.
Bij overlijden geldt voor gehuwden een hoge vrijstelling in de erfbelasting. In 2025 bedraagt deze vrijstelling meer dan €700.000.
Partners met een samenlevingscontract worden fiscaal gezien als vreemden voor elkaar. U kunt elkaar maar €2.658 per jaar belastingvrij schenken.
Voor erfenissen geldt voor samenwoners dezelfde lage vrijstelling. Alles daarboven wordt belast tegen het hoge tarief voor vreemden van 30% tot 40%.
Hoe verloopt de procedure voor het ontbinden van een samenlevingscontract in vergelijking met een echtscheiding?
Een echtscheiding moet altijd via de rechter verlopen. U hebt verplicht een advocaat nodig en de procedure duurt minimaal enkele maanden.
Een samenlevingscontract kunt u eenvoudiger beëindigen. In veel contracten staat dat u het kunt opzeggen met een opzegtermijn van drie tot zes maanden.
U hoeft niet naar de rechter als u het eens bent over de verdeling van bezittingen. Wel is het verstandig om de beëindiging schriftelijk vast te leggen.
Staan er kinderen op het spel of zijn er geschillen over bezittingen? Dan kan het toch ingewikkeld worden en hebt u mogelijk rechtshulp nodig.
Welke invloed heeft een huwelijk of samenlevingscontract op de ouderlijke verantwoordelijkheden en rechten?
Als gehuwden krijgen kinderen die u samen krijgt automatisch twee ouders met gezamenlijk gezag. U bent allebei vanaf de geboorte volledig verantwoordelijk voor het kind.
Bij een samenlevingscontract heeft alleen de moeder automatisch het ouderlijk gezag. De andere ouder moet het kind eerst officieel erkennen.
Na erkenning heeft de andere ouder alle rechten en plichten als ouder. Maar het gezamenlijk gezag komt niet automatisch.
U moet gezamenlijk gezag apart aanvragen bij de rechtbank. Dit kan ook vastgelegd worden bij de geboorteaangifte als de erkenning tegelijk gebeurt.
