Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Als franchisenemer heeft u recht op tijdige en eerlijke informatie, ondersteuning door de franchisegever, instemming bij bepaalde wijzigingen van de formule en afspraken over goodwill. Daartegenover volgt u de formule, betaalt u de vergoedingen en houdt u de knowhow geheim. Die rechten staan sinds 1 januari 2021 in de Wet franchise (artikelen 7:911 tot en met 7:922 BW) en gelden alleen als u in Nederland bent gevestigd.
Veel hangt daarnaast af van wat in uw franchisecontract staat. Hieronder leest u wat de wet regelt, welke rechten en plichten u heeft, hoe een rechter het instemmingsrecht in 2025 toepaste bij Albert Heijn, en waar u op let bij beëindiging en overdracht.
Inhoudsopgave
Wat is een franchisecontract?
Een franchisecontract is de overeenkomst waarin de franchisegever u tegen vergoeding het recht geeft om zijn franchiseformule te exploiteren. De formule bestaat meestal uit een merk of handelsnaam, knowhow, een huisstijl en vaste werkwijzen. Een franchiseovereenkomst is een schriftelijk contract tussen twee zelfstandige ondernemers.
De franchisenemer is dus geen werknemer. De rechten en plichten van een werkgever gelden in deze relatie niet, al kan de mate van zeggenschap van de franchisegever soms vragen oproepen. Een franchise is ook iets anders dan een gelijkwaardig samenwerkingsverband of joint venture: de franchisegever houdt de regie over de formule.
Wat regelt de Wet franchise?
De Wet franchise staat in titel 16 van Boek 7 BW. De wet beperkt de contractsvrijheid op een aantal punten. Van veel regels mag niet in het nadeel van de franchisenemer worden afgeweken.
| Onderwerp | Wat de wet regelt |
|---|---|
| Informatie vooraf | De franchisegever geeft de concept-overeenkomst en de belangrijke (financiële) informatie schriftelijk vóór het sluiten |
| Bedenktijd | Na het verstrekken van de informatie geldt een periode van ten minste vier weken waarin het contract niet wordt gesloten en de afspraken niet in uw nadeel worden gewijzigd |
| Informatie van de franchisenemer | Ook de aspirant-franchisenemer geeft de informatie die de franchisegever redelijkerwijs nodig heeft |
| Goed franchisegeverschap en goed franchisenemerschap | Beide partijen gedragen zich als goed franchisegever en goed franchisenemer (art. 7:912 BW) |
| Overleg | De franchisegever voert periodiek overleg met de franchisenemer, onder meer over de ondersteuning |
| Instemmingsrecht | Voor bepaalde wijzigingen van de formule of een afgeleide formule is instemming van de franchisenemers nodig (art. 7:921 BW) |
| Goodwill | De overeenkomst moet afspraken bevatten over goodwill bij het einde |
| Concurrentiebeding na afloop | Ten hoogste één jaar, beperkt tot het gebied waarin u de formule exploiteerde, en schriftelijk |
Bron: Wet franchise, titel 16 Boek 7 BW (artikelen 7:911-7:922), in werking sinds 1 januari 2021.
Welke informatie krijgt u vóór het tekenen?
De franchisegever moet u vóór het sluiten schriftelijk de belangrijke informatie geven. In de praktijk gebeurt dat in een precontractueel informatiedossier (PID). Daarin staan onder meer:
- de concept-franchiseovereenkomst en een beschrijving van de formule;
- alle vergoedingen en verplichte investeringen;
- de financiële gegevens die voor uw beslissing van belang zijn;
- informatie over de franchisegever en het netwerk.
Daarna geldt een standstillperiode van ten minste vier weken. In die periode mag de franchisegever de overeenkomst niet sluiten en de voorgenomen afspraken niet in uw nadeel wijzigen. Gebruik die tijd om prognoses door een accountant te laten doorrekenen en om met bestaande en vertrokken franchisenemers te praten.
U heeft ook een eigen onderzoeksplicht. Wie een prognose zonder kritische blik overneemt, kan zich achteraf moeilijker op onjuiste informatie beroepen.
Welke plichten heeft u tijdens de looptijd?
Tijdens de looptijd volgt u de formule zoals de franchisegever die voorschrijft. De verplichtingen staan meestal in het franchisehandboek:
- kwaliteit: u houdt zich aan de standaarden van de formule;
- rapportage: u levert financiële en operationele gegevens aan;
- merkgebruik: u gebruikt logo’s en huisstijl zoals voorgeschreven;
- geheimhouding: u houdt de knowhow geheim, ook na het einde van het contract;
- territorium: u blijft binnen het toegewezen gebied als dat is afgesproken.
U betaalt meestal een eenmalige instapvergoeding, een doorlopende franchisevergoeding (vaak een percentage van de omzet) en een bijdrage aan een gezamenlijk marketingfonds. Vaak moet u inkopen bij aangewezen leveranciers; let dan op de leveranciersafspraken. Sommige formules werken met een eigen distributieovereenkomst.
Uw verkoopprijzen mag de franchisegever volgens het mededingingsrecht in beginsel niet bindend voorschrijven. Adviesprijzen en maximumprijzen zijn wel toegestaan.
Wat zijn de plichten van de franchisegever?
De franchisegever informeert u vooraf, ondersteunt u tijdens de looptijd en overlegt periodiek met u. Welke ondersteuning u krijgt, moet in de overeenkomst staan. Denk aan training bij de start en bij wijzigingen van de formule, commerciële begeleiding, marketingmateriaal en ondersteuning bij systemen.
Het personeel in uw vestiging blijft bij u in dienst. U bent de werkgever, ook als de franchisegever de training verzorgt.
Wanneer heeft u instemmingsrecht?
Wil de franchisegever de formule wijzigen op een manier die extra investeringen van u vraagt of uw financiële afspraken raakt, dan is in veel gevallen instemming van de franchisenemers nodig. Hetzelfde geldt voor een afgeleide formule die met uw vestigingen concurreert (artikel 7:911 lid 2 sub b en artikel 7:921 BW).
De rechtbank Noord-Holland paste dit op 8 januari 2025 toe in een geschil tussen de Vereniging van Albert Heijn Franchisenemers en Albert Heijn Franchising (ECLI:NL:RBNHO:2025:43). Het ging om Maaltijd Thuis, een bezorgdienst voor maaltijden onder de naam en het logo van Albert Heijn. Volgens de rechtbank was dat een afgeleide formule: de maaltijden waren grotendeels dezelfde als in de winkels, en naam en logo riepen associatie op met de formule. Omdat partijen geen drempel voor omzetverlies hadden afgesproken, was instemming al nodig als redelijkerwijs enig omzetverlies te verwachten was. Albert Heijn moest dus eerst instemming vragen.
De uitspraak heeft ook een keerzijde. In reconventie oordeelde de rechtbank dat de vereniging zich sinds 24 november 2023 niet als goed franchisenemer gedroeg (artikel 7:912 BW), omdat zij afspraken over een drempelwaarde bleef koppelen aan een ander onderwerp. Ook franchisenemers moeten dus redelijk onderhandelen.
Wat mag een concurrentiebeding na afloop inhouden?
De Wet franchise heeft het postcontractuele non-concurrentiebeding begrensd. Na het einde van het contract geldt zo’n beding alleen:
- voor ten hoogste één jaar;
- voor het gebied waarin u de formule exploiteerde;
- voor producten of diensten die concurreren met die van de formule;
- als het nodig is om de knowhow te beschermen en schriftelijk is vastgelegd.
Tijdens de looptijd mag u in de regel geen concurrerende activiteiten ontplooien zonder toestemming. Het franchiserechtelijke beding is iets anders dan een concurrentiebeding in een arbeidscontract.
Hoe zit het met goodwill, territorium en intellectueel eigendom?
De wet geeft geen automatisch recht op een bepaald goodwillbedrag, maar verplicht partijen om in de overeenkomst afspraken te maken over goodwill bij het einde. Lees die regeling vóór het tekenen. Bij goodwill gaat het om de waarde die u zelf heeft opgebouwd, zoals uw klantenbestand en lokale naamsbekendheid.
Exclusiviteit in een gebied heeft u alleen als dat in het contract staat. Laat de grenzen precies vastleggen, ook voor online verkoop. Een eigen vestiging van de franchisegever in uw gebied is alleen uitgesloten als het contract dat bepaalt.
Het merk en de formule blijven van de franchisegever. U krijgt alleen een gebruiksrecht zolang het contract loopt, en na afloop levert u materialen en documentatie in zoals het contract voorschrijft.
Hoe verlopen beëindiging, verlenging en overdracht?
Een franchiseovereenkomst eindigt door afloop van de looptijd, door opzegging of door ontbinding bij een ernstige tekortkoming. Lees ook hoe u een franchisecontract beëindigt zonder schadeclaim.
| Situatie | Wat geldt in de regel |
|---|---|
| Contract voor bepaalde tijd | Tussentijds opzeggen alleen als het contract dat toestaat |
| Contract voor onbepaalde tijd | Opzeggen met de afgesproken of een redelijke termijn; zie onze uitleg over opzegtermijnen |
| Ernstige tekortkoming | Ontbinding, meestal na ingebrekestelling met een hersteltermijn |
| Verlenging | Stilzwijgend als het contract dat bepaalt, of na nieuwe onderhandelingen |
| Verkoop aan een opvolger | Meestal toestemming van de franchisegever nodig (contractsovername) |
Na het einde blijven de geheimhouding, een eventueel concurrentiebeding en de goodwillafspraken gelden. Is uw vestiging gehuurd, let dan ook op de koppeling met de huur, bijvoorbeeld bij een huurovereenkomst voor bepaalde tijd.
Wat controleert u als franchisenemer vóór het tekenen?
- Heeft u de informatie en de concept-overeenkomst ten minste vier weken vóór het sluiten ontvangen?
- Zijn prognoses en verplichte investeringen doorgerekend?
- Staat er een regeling over goodwill in de overeenkomst?
- Blijft het concurrentiebeding na afloop binnen één jaar en uw eigen gebied?
- Zijn exclusiviteit en de grenzen van uw gebied, ook online, precies vastgelegd?
Wat kunnen wij voor u doen bij een franchisecontract?
- Wij beoordelen het informatiedossier en de concept-overeenkomst binnen de standstillperiode.
- Wij toetsen de overeenkomst aan de dwingende regels van de Wet franchise.
- Wij onderhandelen over goodwill, exclusiviteit en het concurrentiebeding.
- Wij beoordelen of een wijziging van de formule instemming vereist.
- Wij begeleiden beëindiging, overdracht of een geschil. Zie ook onze pagina ondernemingsrecht advocaat en ons overzicht van juridisch advies bij contracten.
Wat als ik mij niet aan de franchiseovereenkomst houd?
Meestal volgt eerst een ingebrekestelling met een hersteltermijn. Bij een ernstige tekortkoming kan de franchisegever de overeenkomst ontbinden en schadevergoeding vorderen. Staat er een boetebeding in het contract, dan kan de rechter de boete in bepaalde gevallen matigen. Zie ook contractbreuk.
Geldt de Wet franchise ook als mijn franchisegever in het buitenland zit?
De beschermende regels gelden voor franchisenemers die in Nederland zijn gevestigd. Waar de franchisegever zit, is daarvoor niet beslissend.
