Inbeslagname van goederen: hoe krijgt u uw spullen terug?

Gepubliceerd op 25 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026

Neemt de politie uw spullen in beslag, dan moeten die in beginsel terug zodra het belang van het strafonderzoek zich niet meer tegen teruggave verzet (artikel 116 Wetboek van Strafvordering). Gaat dat te traag of vindt u het beslag onterecht, dan kunt u bij de rechtbank een klaagschrift indienen (artikel 552a Sv), uiterlijk drie maanden nadat de strafzaak is geëindigd.

Inbeslagname beperkt uw eigendomsrecht en mag alleen onder voorwaarden. Hieronder leest u op welke gronden de politie spullen mag meenemen, wat er daarna gebeurt en hoe u uw spullen terugkrijgt.

Wat is inbeslagname van goederen?

Inbeslagname betekent dat de politie of een andere opsporingsdienst tijdens een strafrechtelijk onderzoek voorwerpen onder zich neemt. Het is een tijdelijke maatregel; over de definitieve bestemming beslist later het OM of de rechter.

De wettelijke basis staat in de artikelen 94 en 94a van het Wetboek van Strafvordering. De politie mag niet zomaar alles meenemen. Er moet een wettelijke grond zijn, het beslag moet in verhouding staan tot het onderzoek (proportionaliteit) en er mag geen minder ingrijpende manier zijn om hetzelfde doel te bereiken (subsidiariteit).

Inbeslagname raakt niet alleen verdachten. Ook voorwerpen van iemand die zelf geen verdachte is, kunnen in beslag worden genomen, bijvoorbeeld een auto die door een ander is gebruikt of een telefoon waarop bewijs staat. De eigenaar heeft dan dezelfde rechten om teruggave te vragen. Wanneer u als verdachte wordt aangemerkt, leest u in ons aparte artikel.

Wat is het verschil tussen strafrechtelijk en civiel beslag?

Strafrechtelijke inbeslagname draait om een strafonderzoek. Civiel beslag draait om het verhaal van een schuld.

Bij strafrechtelijke inbeslagname neemt de politie of de officier van justitie voorwerpen onder zich voor het onderzoek of om later crimineel voordeel te kunnen afnemen. U hoeft daarvoor niet schuldig te zijn bevonden. Bij civiel beslag legt een deurwaarder beslag namens een schuldeiser. Dat kan op grond van een vonnis (executoriaal beslag) of vooruitlopend op een procedure met verlof van de voorzieningenrechter (conservatoir beslag). Voor civiel conservatoir beslag hoeft de schuld dus nog niet door een rechter te zijn vastgesteld. De regels, de procedures en uw rechtsmiddelen verschillen per soort beslag.

Op welke gronden mag de politie goederen in beslag nemen?

Artikel 94 Sv noemt vier doelen: de waarheid aan het licht brengen, wederrechtelijk verkregen voordeel aantonen, latere verbeurdverklaring en latere onttrekking aan het verkeer. Daarnaast maakt artikel 94a Sv beslag mogelijk om later een ontnemingsvordering, boete of schadevergoeding te kunnen verhalen.

Wanneer neemt de politie spullen in beslag voor het bewijs?

De politie mag voorwerpen meenemen die kunnen helpen om de waarheid aan het licht te brengen. Alles wat relevant is voor het bewijs van een strafbaar feit valt hieronder.

Denk aan computers en telefoons, documenten en administratie, wapens die bij geweld zijn gebruikt en gereedschap voor inbraak of diefstal. Ook voorwerpen die indirect bewijs leveren, zoals een financiële administratie in een witwasonderzoek, kunnen in beslag worden genomen. Het beslag moet wel in verhouding staan tot het onderzoek. Is een telefoon eenmaal uitgelezen, dan is er vaak geen reden meer om het toestel zelf vast te houden.

Wanneer legt het OM beslag vanwege crimineel voordeel?

Heeft een verdachte mogelijk geld verdiend met strafbare feiten, dan kan het OM beslag leggen om dat voordeel later te kunnen afnemen. Dat beslag kan ook op legaal verkregen bezittingen rusten.

Dit heet conservatoir beslag in het strafrecht of verhaalsbeslag (artikel 94a Sv). Het is bedoeld om zeker te stellen dat een latere ontnemingsmaatregel, geldboete of schadevergoedingsmaatregel kan worden betaald. Omdat het om het verhaal van een bedrag gaat, kan het OM ook beslag leggen op een huis, auto, bankrekening of cryptovaluta die legaal zijn verkregen. Voor dit beslag is een machtiging van de rechter-commissaris nodig. Wordt het onderzoek gedaan door de FIOD, dan leest u meer in ons artikel over een FIOD-onderzoek.

Het OM moet in de ontnemingsprocedure aannemelijk maken dat er wederrechtelijk voordeel is. In de praktijk wordt van een verdachte met veel onverklaard vermogen wel verwacht dat hij uitlegt waar het geld vandaan komt. Bewaar daarom stukken die de legale herkomst van uw vermogen aantonen, zoals loonstroken, schenkingsakten en bankafschriften.

Wat zijn verbeurdverklaring en onttrekking aan het verkeer?

Sommige voorwerpen worden definitief weggenomen. Bij verbeurdverklaring wordt de staat eigenaar; bij onttrekking aan het verkeer verdwijnt een gevaarlijk of verboden voorwerp.

Verbeurdverklaring is een straf (artikel 33 Wetboek van Strafrecht) en kan bijvoorbeeld een auto treffen die is gebruikt om drugs te vervoeren. Onttrekking aan het verkeer is een maatregel (artikel 36b Wetboek van Strafrecht) voor voorwerpen waarvan het bezit in strijd is met de wet of het algemeen belang, zoals drugs, illegale wapens, munitie en namaakproducten. Over beide beslist de rechter. Voorwerpen die duidelijk verboden zijn, zoals drugs, worden in de praktijk vaak al voor de zitting vernietigd.

Hoe verloopt een inbeslagname?

De politie neemt de voorwerpen mee en legt vast wat er is ingenomen. Daarna beslist het Openbaar Ministerie wat er met het beslag gebeurt.

Wie beslist over het beslag: politie of Openbaar Ministerie?

De politie beslist ter plekke of iets in beslag wordt genomen. Het OM is daarna verantwoordelijk voor het beslag en beoordeelt steeds of het nog nodig is.

Agenten kijken of een voorwerp bewijs kan opleveren, uit strafbare feiten afkomstig is of gevaarlijk is. Het OM houdt toezicht en neemt de beslissingen over teruggave, bewaring, verkoop of vernietiging. De Aanwijzing inbeslagneming van het OM geeft daarvoor richtlijnen. Uitgangspunt is dat voorwerpen worden teruggegeven zodra het belang van het onderzoek dat toelaat.

Wat is de kennisgeving van inbeslagneming?

Na de inbeslagname stelt de politie een kennisgeving van inbeslagneming op, vaak KVI genoemd. U krijgt daarvan een bewijs van ontvangst.

De kennisgeving vermeldt onder meer de datum van inbeslagneming, een beschrijving van elk voorwerp, een registratienummer, het bedrag bij geld en de naam van de beslagene. Controleer het bewijs van ontvangst meteen. Staat een voorwerp er niet of verkeerd op, laat dat dan direct aanpassen of meld het schriftelijk. Een onvolledige lijst maakt het later lastig om teruggave te vragen.

Een opsporingsambtenaar kan u vragen of u afstand wilt doen van een voorwerp. Teken zo’n verklaring van afstand niet zonder na te denken. Wie afstand doet, verliest in beginsel het recht op teruggave, ook als het beslag later onterecht blijkt. Twijfelt u, teken dan niet en overleg eerst met een advocaat.

Waar worden de goederen opgeslagen?

In beslag genomen voorwerpen worden opgeslagen door de politie of, bij voertuigen en waardevolle goederen, vaak door Domeinen Roerende Zaken (DRZ). Elk voorwerp moet te traceren zijn.

Een in beslag genomen auto gaat meestal naar een depot. Opslag kost geld en een auto verliest in waarde. Daarom kan het OM besluiten om voorwerpen al voor het einde van de zaak te verkopen of te vernietigen. Daarvoor is een machtiging van de officier van justitie nodig (artikel 117 Sv). Na verkoop komt de opbrengst in de plaats van het voorwerp. Krijgt u later gelijk, dan ontvangt u die opbrengst in plaats van het voorwerp zelf.

Welke rechten hebt u bij inbeslagname?

U hebt recht op een bewijs van ontvangst en op informatie over het beslag. Bent u het niet eens met het beslag, dan kunt u een klaagschrift indienen bij de rechtbank.

Welke documenten krijgt en bewaart u?

De politie moet u een bewijs van ontvangst geven met daarop wat is meegenomen en wanneer. Bewaar alle documenten goed; u hebt ze nodig als u teruggave wilt vragen.

Belangrijke stukken zijn het bewijs van ontvangst, de kennisgeving van inbeslagneming, alle correspondentie met het OM en bewijs dat u eigenaar bent, zoals aankoopbonnen, facturen of een kentekenbewijs. Vraag teruggave eerst schriftelijk aan bij het OM, met vermelding van het registratienummer. Soms volgt teruggave dan zonder procedure.

Hoe dient u een klaagschrift in?

Met een klaagschrift vraagt u de rechtbank om het beslag op te heffen en de voorwerpen aan u terug te geven (artikel 552a van het Wetboek van Strafvordering). U dient het in bij de griffie van de rechtbank.

Een klaagschrift is schriftelijk, gemotiveerd en ondertekend. U legt uit waarom het beslag niet (langer) gerechtvaardigd is en waarom u recht hebt op de voorwerpen. U kunt ook klagen over het uitblijven van een beslissing tot teruggave. De rechtbank behandelt het klaagschrift in raadkamer en kijkt of het nog in het belang van het onderzoek is om het beslag te handhaven. Bij beslag voor het bewijs is de rechter terughoudend zolang het onderzoek loopt. Gaat het om beslag met het oog op verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer, dan wijst de rechter het klaagschrift alleen toe als het hoogst onwaarschijnlijk is dat de strafrechter later zo’n beslissing zal nemen.

Tegen de beslissing van de rechtbank kan cassatie worden ingesteld bij de Hoge Raad, zowel door u als door het OM. Hoger beroep bij het gerechtshof is bij een klaagschrift niet mogelijk.

Welke termijn geldt voor een klaagschrift?

Dien het klaagschrift zo snel mogelijk na de inbeslagneming in. De uiterste termijn is drie maanden nadat de strafzaak is geëindigd (artikel 552a lid 3 Sv).

Een zaak is geëindigd als er een onherroepelijke uitspraak is of als het OM de zaak definitief niet vervolgt. Komt u te laat, dan verklaart de rechter het klaagschrift niet-ontvankelijk en is deze route afgesloten. Wacht dus niet tot het einde van de zaak. Is de officier van justitie van plan de voorwerpen aan een ander terug te geven, dan wordt u daarover in beginsel geïnformeerd en hebt u korte tijd om daartegen te klagen. Reageer dan direct.

Een klaagschrift houdt niet vanzelf alle beslissingen van het OM tegen. Wordt u op de hoogte gebracht van een voorgenomen verkoop of vernietiging, laat dan meteen beoordelen of en hoe u daartegen kunt opkomen.

Wat gebeurt er met de in beslag genomen goederen?

Tijdens het onderzoek beslist het OM; aan het einde van de strafzaak beslist de rechter in het vonnis over het beslag (artikel 353 Sv). De uitkomst kan teruggave, bewaring, verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer zijn.

Welke beslissingen zijn mogelijk?

Welke beslissing volgt, hangt af van de zaak en het soort voorwerp.

Teruggave: het voorwerp is niet (meer) nodig en gaat terug naar de beslagene of naar de rechthebbende. Soms wordt het voorwerp teruggegeven aan een ander dan degene bij wie het in beslag is genomen, bijvoorbeeld aan de eigenaar van een gestolen fiets.

Bewaring: het voorwerp blijft in beslag zolang het nodig is voor het bewijs, of totdat duidelijk is wie de rechthebbende is.

Verbeurdverklaring: de rechter verklaart het voorwerp verbeurd en de staat wordt eigenaar. Dat gebeurt vaak bij voorwerpen waarmee het feit is gepleegd of die uit het feit zijn verkregen.

Onttrekking aan het verkeer: gevaarlijke of verboden voorwerpen, zoals wapens en drugs, worden vernietigd of anderszins uit de omloop gehaald.

Hoe verlopen teruggave, verkoop en vernietiging in de praktijk?

Krijgt u voorwerpen terug, dan ontvangt u meestal een brief met instructies over waar en wanneer u ze kunt ophalen. Neem daarbij uw legitimatie en het registratienummer mee.

Voorwerpen die de staat mag houden, worden vaak door DRZ verkocht. De opbrengst gaat naar de staat. Gevaarlijke of verboden voorwerpen worden vernietigd. Geld of goederen die uit strafbare feiten afkomstig zijn, krijgt u niet terug. Wordt u vrijgesproken of wordt de zaak geseponeerd, dan krijgt u de voorwerpen in beginsel terug, tenzij zij verboden zijn of aan een ander toebehoren.

Is een voorwerp beschadigd of in waarde gedaald door het beslag, dan kunt u onder omstandigheden schadevergoeding vragen. Na een vrijspraak of sepot kunt u ook vergoeding van advocaatkosten vragen, uiterlijk drie maanden na het einde van de zaak.

Wanneer schakelt u een advocaat in?

Schakel een advocaat in zodra u een kennisgeving van inbeslagneming ontvangt of als het OM weigert voorwerpen terug te geven. Een klaagschrift vraagt kennis van het strafprocesrecht en de jurisprudentie.

Belangrijke momenten zijn het ontvangen van de kennisgeving, een dreigende verkoop of vernietiging, en een weigering van het OM om voorwerpen terug te geven. Voor ondernemers is snel handelen extra belangrijk, bijvoorbeeld als bedrijfsadministratie, voertuigen of computers in beslag zijn genomen. Een advocaat kan met het OM afspraken maken over het maken van kopieën, zodat u uw administratie kunt blijven voeren. Een uitnodiging voor verhoor die samengaat met beslag, bespreekt u het liefst vooraf met een advocaat; lees ook ons artikel over een uitnodiging voor een politieverhoor.

Een advocaat beoordeelt of het beslag rechtmatig was, onderhandelt met het OM en stelt het klaagschrift op. Hoe een strafzaak in het geheel verloopt, leest u in ons artikel van aanhouding tot vrijspraak.

Hoe legt u alles vast tijdens het proces?

Bewaar alles wat met de inbeslagname te maken heeft en communiceer bij voorkeur schriftelijk. Zo kunt u later aantonen wat u wanneer hebt gedaan.

Houd een map bij met het bewijs van ontvangst, de kennisgeving, alle correspondentie met het OM en uw eigendomsbewijzen. Belt u met een instantie, noteer dan de datum, het tijdstip en de naam van de persoon die u sprak. Reageer snel op verzoeken, want vertraging werkt vaak in uw nadeel. Houd uw advocaat op de hoogte van alles wat er speelt.

Wat kunnen wij voor u doen bij inbeslagname van goederen?

Wij staan verdachten, ondernemers en andere eigenaren bij van wie spullen in een strafonderzoek in beslag zijn genomen.

• Wij controleren de kennisgeving van inbeslagneming en beoordelen of het beslag een grondslag heeft in artikel 94 of 94a Sv.
• Wij vragen het OM schriftelijk om teruggave (artikel 116 Sv) en maken zo nodig afspraken over kopieën van uw administratie.
• Wij stellen het klaagschrift op en dienen het in bij de rechtbank, binnen de termijn van artikel 552a Sv.
• Wij komen op tegen een voorgenomen verkoop of vernietiging en bewaken de korte termijn om daartegen te klagen.
• Wij vragen na vrijspraak of sepot vergoeding van de advocaatkosten aan, binnen drie maanden na het einde van de zaak (artikel 591a Sv).

Samengevat

• Inbeslagname kan voor het bewijs, voor het aantonen van crimineel voordeel, voor verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer (artikel 94 Sv), en om later een bedrag te verhalen (artikel 94a Sv).
• Teruggave is het uitgangspunt zodra het onderzoek dat toelaat (artikel 116 Sv).
• Teken niet zomaar een verklaring van afstand; u verliest dan in beginsel het recht op teruggave.
• Met een klaagschrift (artikel 552a Sv) vraagt u de rechtbank om teruggave, uiterlijk drie maanden na het einde van de zaak.
• Tegen de beslissing op het klaagschrift staat alleen cassatie open.

Veelgestelde vragen

Law & More staat verdachten, ondernemers en andere beslagenen bij bij het terugvorderen van in beslag genomen goederen; meer over onze werkwijze leest u op de pagina strafrecht.