Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Ligt de ondernemingsraad (OR) dwars, dan hangt wat u als ondernemer kunt doen af van het soort besluit. Bij een adviesplichtig besluit mag u na een negatief advies toch doorgaan, maar u wacht dan een maand en de OR kan in beroep bij de Ondernemingskamer (artikel 25 en 26 Wet op de ondernemingsraden). Bij een instemmingsplichtig besluit heeft u zonder instemming vervangende toestemming van de kantonrechter nodig (artikel 27 lid 4 WOR).
Uit de rechtspraak van de Ondernemingskamer in 2026 blijkt dat ondernemers procedures vooral verliezen op de route, niet op de inhoud: geen advies gevraagd, of een adviesaanvraag zonder onderbouwing. Hieronder leest u welke regels gelden en waar het in de praktijk misgaat.
Inhoudsopgave
Welke rechten heeft de OR?
De WOR geeft de OR onder meer adviesrecht (artikel 25), instemmingsrecht (artikel 27), informatierecht (artikel 31) en initiatiefrecht (artikel 23). Het adviesrecht geldt voor belangrijke economische en organisatorische besluiten, het instemmingsrecht voor regelingen over het personeel.
Een OR die zich niet goed geïnformeerd voelt, gaat vaak dwarsliggen. Meer over de basis leest u in ons artikel ondernemingsraad begrepen.
Advies of instemming: de verschillen op een rij
| Punt | Adviesrecht | Instemmingsrecht |
|---|---|---|
| Wettelijke basis | art. 25 WOR | art. 27 WOR |
| Onderwerpen | O.a. reorganisatie, fusie of overname, sluiting of verplaatsing, belangrijke investeringen | O.a. arbeids- en rusttijden, beloning, beoordeling, arbobeleid, privacy en personeelsvolgsystemen |
| Kunt u doorgaan zonder steun OR? | Ja, na een maand opschorting (lid 6) | Nee, alleen met vervangende toestemming van de kantonrechter (lid 4) |
| Rechtsmiddel OR | Beroep bij de Ondernemingskamer binnen een maand (art. 26 lid 2) | Nietigheid inroepen binnen een maand (art. 27 lid 5) |
| Toets | Kon u in redelijkheid tot het besluit komen? (art. 26 lid 4) | Is de weigering onredelijk, of is het besluit nodig om zwaarwegende redenen? (art. 27 lid 4) |
Bron: Wet op de ondernemingsraden, versie geldend sinds 18 februari 2023 (geraadpleegd op 29 oktober 2026).
Wanneer en hoe vraagt u de OR om advies?
U vraagt advies over de besluiten in artikel 25 lid 1 WOR. Dat doet u op een moment dat het advies nog wezenlijke invloed kan hebben op het besluit (artikel 25 lid 2 WOR). In de adviesaanvraag geeft u de beweegredenen, de verwachte gevolgen voor het personeel en de maatregelen die u daarvoor wilt nemen (artikel 25 lid 3 WOR).
Die onderbouwing is geen formaliteit. De Ondernemingskamer oordeelde op 26 februari 2026 over een reorganisatie bij GfK Netherlands (ECLI:NL:GHAMS:2026:575). De adviesaanvraag was summier, bevatte geen concrete toelichting op de beweegredenen en de financiële onderbouwing kwam pas na het advies. De Ondernemingskamer vond dat de onderneming daarin tekortschoot. Toch wees zij de verzoeken van de OR af: de onderneming had de uitvoering opgeschort, haar afwijking van het advies voldoende gemotiveerd en kon het besluit daarom nog in redelijkheid nemen.
Wat gebeurt er als de OR negatief adviseert?
U mag het besluit toch nemen, maar moet de uitvoering opschorten tot een maand na de dag waarop u de OR over het besluit heeft geïnformeerd (artikel 25 lid 6 WOR). Volgt u het advies, dan geldt de opschorting niet. In die maand kan de OR beroep instellen bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam (artikel 26 lid 2 WOR).
De Ondernemingskamer toetst of u bij afweging van alle belangen in redelijkheid tot uw besluit kon komen (artikel 26 lid 4 WOR). Is dat niet zo, dan kan zij u verplichten het besluit in te trekken, de gevolgen ongedaan te maken en u verbieden het besluit verder uit te voeren.
Geen advies gevraagd: dan gaat het mis
Hoe dat uitpakt, bleek op 6 mei 2026 bij DecatNS, onderdeel van de Decathlongroep (ECLI:NL:GHAMS:2026:1232). De onderneming had toegezegd advies te vragen over de nieuwe inrichting van haar designteam, maar deed dat niet en begon al met de uitvoering. De Ondernemingskamer oordeelde dat het besluit adviesplichtig was (artikel 25 lid 1 onder d en e WOR) en dat de onderneming het niet in redelijkheid had kunnen nemen. DecatNS moest het besluit intrekken, de gevolgen zoveel mogelijk ongedaan maken en mocht het niet verder uitvoeren.
Opvallend is ook het oordeel over de termijn. Het beroep van de OR was op tijd, omdat de beroepstermijn pas begon toen duidelijk was dat geen advies zou worden gevraagd. Volgens de Ondernemingskamer was het aan de onderneming om dat ondubbelzinnig te communiceren.
Wat doet u als de OR instemming weigert?
Instemming is nodig voor besluiten over de regelingen in artikel 27 lid 1 WOR. Is een onderwerp al inhoudelijk in een cao geregeld, dan vervalt het instemmingsrecht (artikel 27 lid 3 WOR).
Neemt u zo’n besluit zonder instemming, dan is het nietig als de OR daarop binnen een maand een beroep doet (artikel 27 lid 5 WOR). Werknemers hoeven zich dan niet aan de nieuwe regeling te houden.
Weigert de OR, dan kunt u de kantonrechter om vervangende toestemming vragen (artikel 27 lid 4 WOR). De rechter geeft die alleen als de weigering van de OR onredelijk is, of als uw besluit nodig is vanwege zwaarwegende bedrijfsorganisatorische, bedrijfseconomische of bedrijfssociale redenen. Voordat het zover komt, kan de bedrijfscommissie van de SER bemiddelen.
Hoe worden andere geschillen met de OR opgelost?
Gaat het geschil over de naleving van de WOR, bijvoorbeeld over informatie of het houden van overlegvergaderingen, dan kunnen de OR en de ondernemer de kantonrechter vragen de ander tot naleving te verplichten (artikel 36 WOR). Ook hier kan de bedrijfscommissie eerst bemiddelen.
De kosten die de OR redelijkerwijs maakt voor een deskundige of een procedure komen voor rekening van de ondernemer, maar alleen als de OR u vooraf over die kosten heeft ingelicht (artikel 22 lid 2 WOR). Houd daar bij een conflict rekening mee.
Hoe voorkomt u als ondernemer een procedure bij de Ondernemingskamer?
- Vraag advies op tijd, voordat het besluit in feite vaststaat, en begin niet al met de uitvoering.
- Geef in de adviesaanvraag de motieven, de financiële onderbouwing, de gevolgen en de maatregelen voor het personeel.
- Motiveer schriftelijk waarom u afwijkt van het advies.
- Schort de uitvoering een maand op na een besluit dat afwijkt van het advies.
- Twijfelt u of een besluit adviesplichtig is, laat dat dan ondubbelzinnig aan de OR weten.
Wat moet de OR bewaken?
- Vraag schriftelijk om ontbrekende informatie (artikel 31 WOR).
- Motiveer uw advies en noem concrete alternatieven.
- Stel beroep in binnen een maand na kennisgeving van het besluit (artikel 26 lid 2 WOR).
- Roep nietigheid binnen een maand in bij een besluit zonder instemming (artikel 27 lid 5 WOR).
- Meld vooraf aan de ondernemer dat u een advocaat of deskundige inschakelt (artikel 22 lid 2 WOR).
Wat kunnen wij voor u doen als de OR dwarsligt?
Ons team arbeidsrecht begeleidt ondernemers en ondernemingsraden bij medezeggenschapstrajecten.
- Wij beoordelen of een besluit advies- of instemmingsplichtig is.
- Wij stellen de advies- of instemmingsaanvraag op en controleren de onderbouwing.
- Wij vragen vervangende toestemming bij de kantonrechter.
- Wij voeren de procedure bij de Ondernemingskamer.
Kan de OR een reorganisatie tegenhouden?
Niet rechtstreeks, want een reorganisatie valt onder het adviesrecht. De OR kan wel in beroep bij de Ondernemingskamer. Die kan het besluit laten intrekken als het niet in redelijkheid is genomen, zoals bij DecatNS in mei 2026.
Wie betaalt de advocaat van de OR?
De ondernemer, als de kosten redelijkerwijs nodig zijn en de OR hem vooraf over de kosten heeft ingelicht (artikel 22 WOR).
