Samen blijven wonen na een scheiding: wat u moet regelen

Gepubliceerd op 15 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Samen in één huis blijven wonen na een scheiding mag, maar u moet afspraken maken over de hypotheek, de kosten, de kinderen en een einddatum. Let op: zolang u allebei op de hypotheekakte staat, kan de bank ieder van u voor de hele schuld aanspreken. En wil een van u later toch alleen in de woning blijven, dan kan de rechter dat in een kort geding bepalen.

Veel ex-partners blijven tijdelijk onder hetzelfde dak wonen, om financiële redenen, voor de kinderen of omdat er geen andere woonruimte is. Hieronder leest u wat dat juridisch en fiscaal betekent, welke afspraken u vastlegt en hoe een rechter beslist als het misgaat.

Waarom blijven ex-partners samen in één huis wonen?

De redenen zijn meestal praktisch. Een tweede woning is duur en schaars, verkoop kan ongunstig uitpakken door een restschuld, en kinderen houden hun vertrouwde omgeving. Lees ook over de keuzes bij een huurwoning na een scheiding en bij het verkopen van het huis.

Wat zijn de juridische gevolgen?

Wie samen blijft wonen, blijft meestal samen eigenaar van de woning en deelt de financiële verplichtingen. Dat heeft juridische gevolgen voor de eigendom, de hypotheek en uw positie bij de Belastingdienst.

Wie mag er in de woning blijven?

Zijn u beiden eigenaar, dan heeft u beiden recht op gebruik van de woning. Niemand kan de ander zomaar dwingen te vertrekken. De eigendomsverhoudingen bepalen verder wie wat mag: verkoop of een nieuwe hypotheek vraagt toestemming van beide eigenaren.

Tijdens de echtscheidingsprocedure kan de rechter als voorlopige voorziening bepalen wie de woning uitsluitend mag gebruiken (artikel 822 Rv). Ook na de scheiding kan de rechter een van beiden het voortgezet gebruik toekennen, zo nodig tegen een vergoeding.

Een uitspraak: wie moet vertrekken als beiden willen blijven?

In een kort geding bij de Rechtbank Noord-Holland van 25 september 2024 (ECLI:NL:RBNHO:2024:9801) woonden ex-partners na het einde van de relatie nog samen met hun twee kinderen in de gezamenlijke woning. Beiden wilden blijven. De voorzieningenrechter woog de belangen af en gaf de vrouw het uitsluitend gebruik.

Van belang was dat zij het grootste deel van de zorg voor de kinderen had, dat zij ruim 140 afwijzingen voor een sociale huurwoning kon laten zien en dat de man met zijn hogere inkomen makkelijker tijdelijke woonruimte kon vinden. De vrouw moest de man een gebruiksvergoeding betalen van € 209,19 per maand, berekend als 2,5 procent per jaar over de helft van de overwaarde, ervan uitgaande dat beiden de hypotheeklasten voor de helft bleven dragen.

De les: leg vooraf vast wat er gebeurt als het samenwonen niet meer gaat, wie dan vertrekt en of er een gebruiksvergoeding verschuldigd is.

Wie betaalt de hypotheek?

Staat u beiden op de hypotheekakte, dan bent u allebei hoofdelijk aansprakelijk voor de hele schuld. Betaalt de een niet, dan kan de bank de ander voor het hele bedrag aanspreken. Dat verandert pas als de bank een van u ontslaat uit de hoofdelijke aansprakelijkheid, meestal bij een overname van de woning.

Onderling kunt u afspreken wie welk deel van de lasten draagt. Die afspraak bindt alleen u beiden, niet de bank.

Welke fiscale en administratieve gevolgen zijn er?

Hypotheekrenteaftrek

Blijft u allebei in de woning wonen, dan houdt ieder in beginsel recht op aftrek over het eigen deel van de lening. Vertrekt een van u, dan blijft de woning voor die partner nog maximaal twee jaar een eigen woning, zolang de ex-partner er blijft wonen. Na die termijn vervalt de aftrek voor de vertrokken partner. Lees meer over de mogelijkheden voor uw hypotheek.

Laat de fiscale gevolgen van uw situatie beoordelen door een fiscalist of de Belastingdienst.

Fiscaal partnerschap, toeslagen en inschrijving

Staat u na de echtscheiding op hetzelfde adres ingeschreven, dan kunt u voor de Belastingdienst en Dienst Toeslagen in bepaalde gevallen nog als partners worden gezien, bijvoorbeeld als u samen eigenaar bent van de woning waarin u woont. Dat heeft gevolgen voor toeslagen en heffingskortingen.

Uw inschrijving in de Basisregistratie Personen moet kloppen met waar u werkelijk woont. Staat u op een ander adres ingeschreven terwijl u feitelijk samenwoont, dan kunt u toeslagen moeten terugbetalen. Draagt een van u bij aan de woonlasten van de ander, dan kan dat fiscaal als partneralimentatie worden gezien.

Welke afspraken legt u vast?

Samen wonen na een scheiding werkt alleen met duidelijke, schriftelijke afspraken. Neem ze op in het echtscheidingsconvenant of in een aparte overeenkomst. Een voorbeeld ter illustratie van wat daarin hoort:

Afspraken over de kinderen

Bij een echtscheiding met minderjarige kinderen is een ouderschapsplan verplicht (artikel 815 Rv). Beschrijf daarin ook de periode onder één dak: wie zorgt wanneer, wie kookt, wie gaat naar ouderavonden. En beschrijf de zorgverdeling na de verhuizing van een van u. Leg kinderen uit dat u gescheiden bent, ook al woont u nog samen. Zie ook ons artikel over het verplichte ouderschapsplan.

Waarom een einddatum onmisbaar is

Zonder einddatum blijft een tijdelijke situatie makkelijk jaren duren. Spreek een concrete datum af, bijvoorbeeld binnen de tweejaarstermijn voor de renteaftrek, en leg vast wat er dan gebeurt: verkoop, overname of uitkoop. Spreek ook af op welke datum de woning wordt getaxeerd en wat er gebeurt met waardestijging of -daling tot de overdracht.

Komt u er niet uit, dan kan ieder van u de rechter vragen de verdeling van de woning vast te stellen (artikel 3:185 BW). De rechter kan de woning dan aan een van beiden toedelen tegen vergoeding, of verkoop gelasten.

Hoe helpt een mediator?

Een mediator helpt u neutraal bij het maken van werkbare afspraken over kosten, privacy, de kinderen en de einddatum. Lees meer over hoe mediation werkt. De afspraken worden daarna vastgelegd in het convenant. Laat een familierechtadvocaat het document controleren voordat u tekent.

Mediation werkt alleen als u allebei nog met elkaar kunt praten. Is er geweld of dreiging, dan is samen blijven wonen geen optie en kan de rechter een voorlopige voorziening treffen. Meer tips om conflicten te beperken vindt u in ons artikel over conflicten voorkomen tijdens een echtscheiding.

Welke valkuilen kent samen blijven wonen?

• Emotionele verwarring: de nabijheid kan valse hoop op verzoening geven en de verwerking vertragen.
• Oude patronen: ruzies over geld en huishouden keren terug, nu zonder de relatie als buffer.
• Nieuwe relaties: een nieuwe partner leidt snel tot spanning in huis.
• Kinderen: zij snappen vaak niet waarom ouders gescheiden zijn maar samen blijven wonen, en raken sneller in een loyaliteitsconflict.
• Geen exit: zonder einddatum en exitregeling blijft u vastzitten, of moet de rechter beslissen wie vertrekt.

Plan een vast moment, bijvoorbeeld elke maand, om te bespreken hoe het gaat. Spreek vooraf af welke situatie het einde van het samenwonen betekent: een nieuwe woning, een serieuze nieuwe relatie of een onwerkbare situatie.

Hoe wij helpen als u samen blijft wonen

Samen blijven wonen werkt alleen met afspraken die later niet ter discussie staan. Wij kunnen:

• de afspraken over woning, kosten, kinderen, gebruiksvergoeding en einddatum vastleggen in het echtscheidingsconvenant;
• regelen wat er op de einddatum met de woning gebeurt: verkoop, toedeling of uitkoop, inclusief de taxatie;
• het ouderschapsplan opstellen voor de periode onder één dak en voor daarna;
• beoordelen wat het voor de alimentatie betekent als een van u bijdraagt aan de lasten van de ander;
• een voorlopige voorziening of kort geding over het uitsluitend gebruik van de woning voeren, of de rechtbank vragen de verdeling vast te stellen (artikel 3:185 BW).

In het kort

• Samen blijven wonen na een scheiding mag; leg afspraken over kosten, privacy, kinderen en een einddatum schriftelijk vast.
• Zolang u allebei op de hypotheekakte staat, bent u ieder aansprakelijk voor de hele schuld.
• Vertrekt een van u, dan blijft de renteaftrek voor die partner nog maximaal twee jaar mogelijk.
• Willen beiden blijven, dan weegt de rechter de belangen af, zoals de Rechtbank Noord-Holland op 25 september 2024 deed.
• Komt u er niet uit over de woning, dan kan de rechter de verdeling vaststellen (artikel 3:185 BW).

Veelgestelde vragen

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina scheidingsadvocaat.