Gepubliceerd op 13 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Of uw ex-partner deelt in uw bedrijf, hangt vooral af van uw huwelijksregime: in een gemeenschap van goederen valt de onderneming of vallen de aandelen in de verdeling, onder huwelijkse voorwaarden alleen als een verrekenbeding dat meebrengt. Ook als het bedrijf buiten de gemeenschap valt, kan uw ex-partner nog aanspraak maken op een vergoeding, bijvoorbeeld de redelijke vergoeding van artikel 1:95a BW of verrekening van winst die in de onderneming is blijven zitten.
Hieronder leest u per huwelijksregime en rechtsvorm wat er met uw bedrijf gebeurt, welke peildata gelden en wat de Hoge Raad in 2025 besliste over de verhouding tussen uitkoop en alimentatie. Meer over de algemene gevolgen leest u in ons artikel scheiden als ondernemer.
Inhoudsopgave
Uw huwelijksregime bepaalt of het bedrijf wordt gedeeld
Trouwde u vóór 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden, dan geldt in beginsel de algehele gemeenschap van goederen. Trouwde u op of na die datum zonder voorwaarden, dan geldt de beperkte gemeenschap van goederen (artikel 1:94 BW).
Voor een geregistreerd partnerschap gelden dezelfde regels. Heeft u huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden, dan bepalen die voorwaarden wat er met het bedrijf gebeurt. Lees ook ons artikel over huwelijkse voorwaarden en over het ontbinden van een geregistreerd partnerschap.
| Regime | Valt het bedrijf in de verdeling of verrekening? | Wetsartikel |
|---|---|---|
| Algehele gemeenschap (huwelijk vóór 1 januari 2018) | Ja, de volledige waarde, tenzij erfenis of schenking met uitsluitingsclausule | Art. 1:94 (oud) en 1:100 BW |
| Beperkte gemeenschap (huwelijk vanaf 1 januari 2018) | Alleen als het tijdens het huwelijk is opgericht of gekocht; anders mogelijk een redelijke vergoeding | Art. 1:94 en 1:95a BW |
| Koude uitsluiting | Nee | Huwelijkse voorwaarden |
| Periodiek verrekenbeding | Overgespaard inkomen wel; het bedrijf alleen als het daaruit is gefinancierd | Art. 1:141 BW |
| Finaal verrekenbeding | In beginsel ja, tenzij uitgezonderd | Huwelijkse voorwaarden |
Algehele gemeenschap van goederen
In de algehele gemeenschap valt de hele onderneming of vallen alle aandelen in de gemeenschap, ook als u het bedrijf al vóór het huwelijk had. Bij de verdeling heeft ieder recht op de helft van de waarde (artikel 1:100 BW).
Een uitzondering geldt voor een bedrijf of aandelen die u kreeg via een erfenis of schenking met een uitsluitingsclausule; die blijven privé. Hoe de verdeling in deze situatie verloopt, leest u in ons artikel over scheiden in gemeenschap van goederen.
Beperkte gemeenschap van goederen
In de beperkte gemeenschap blijft een bedrijf dat u vóór het huwelijk had privé, evenals een bedrijf dat u tijdens het huwelijk erfde of geschonken kreeg. Een bedrijf dat tijdens het huwelijk is opgericht of gekocht, valt wel in de gemeenschap.
Valt de onderneming buiten de gemeenschap, dan heeft de gemeenschap volgens artikel 1:95a BW recht op een redelijke vergoeding voor de inzet van de ondernemer, voor zover die niet al aan de gemeenschap ten goede is gekomen, bijvoorbeeld via salaris of winstuitkering. Wat redelijk is, staat niet in de wet en er is nog weinig gepubliceerde rechtspraak over; de rechter beslist per geval. Meer leest u in ons artikel over de gevolgen van de beperkte gemeenschap.
Huwelijkse voorwaarden met of zonder verrekenbeding
Bij koude uitsluiting zijn er geen gemeenschap en geen verrekenplicht; het bedrijf blijft van de ondernemer. Bij een periodiek verrekenbeding moet het inkomen dat jaarlijks overblijft worden verrekend, maar niet de onderneming zelf, tenzij die met verrekenbaar inkomen is gefinancierd.
Is het periodiek verrekenbeding niet nagekomen, dan geldt het wettelijk vermoeden van artikel 1:141 lid 3 BW: het aanwezige vermogen wordt vermoed te zijn gevormd uit te verrekenen inkomen, tenzij uit de voorwaarden anders voortvloeit of de ondernemer het tegendeel bewijst. Ook winst die in de onderneming is gehouden terwijl die redelijkerwijs had kunnen worden uitgekeerd, kan volgens artikel 1:141 lid 4 BW als verrekenbaar inkomen gelden.
Bij een finaal verrekenbeding wordt bij de scheiding verrekend alsof u in gemeenschap van goederen was getrouwd. De waarde van de onderneming telt dan in beginsel mee, tenzij de voorwaarden het bedrijf uitdrukkelijk uitzonderen.
Eenmanszaak, vof of bv: wat wordt er verdeeld?
Bij een eenmanszaak of vof gaat het om de bedrijfsmiddelen, schulden en goodwill van de ondernemer zelf. Bij een bv gaat het om de aandelen; de bv zelf is een aparte rechtspersoon en wordt niet verdeeld.
Eenmanszaak
De ondernemer is met zijn privévermogen aansprakelijk voor de bedrijfsschulden. Valt de zaak in de gemeenschap, dan kunnen schuldeisers zich tijdens het huwelijk ook verhalen op de gemeenschapsgoederen (artikel 1:96 BW).
Die aansprakelijkheid stopt niet automatisch met de scheiding. Volgens artikel 1:102 BW blijft de ondernemer aansprakelijk voor de schulden die hij aanging, en blijft de ex-partner voor gemeenschapsschulden van de ander aansprakelijk met de goederen die hij of zij uit de gemeenschap kreeg. De verschillen per rechtsvorm leest u in ons artikel bv, eenmanszaak of vof bij echtscheiding.
Vof
Bij een vof valt het aandeel van de ondernemer in de vennootschap in de verdeling, niet het bedrijf zelf. De vennootschapsovereenkomst bepaalt meestal wat er gebeurt als een vennoot uittreedt of als de echtgenoten allebei vennoot zijn.
Vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vof (artikel 18 Wetboek van Koophandel). Een uittredende vennoot blijft aansprakelijk voor de schulden van vóór de uittreding. Meer leest u in ons artikel over vof en echtscheiding.
Bv en dga
Bij een besloten vennootschap worden de aandelen verdeeld of verrekend, niet de bezittingen van de bv. Meestal houdt de dga de aandelen en betaalt hij de ex-partner de helft van de waarde uit.
Toedeling van aandelen aan de ex-partner vraagt een notariële akte (artikel 2:196 BW) en moet passen in de blokkeringsregeling van de statuten. Bij een holdingstructuur kijkt de rechter ook naar de reserves in de holding en de werkmaatschappij.
Waarde en peildatum
Uitgangspunt is de waarde in het economische verkeer: de prijs die een redelijk handelende koper zou betalen. Meestal stelt een registervaluator of accountant die waarde vast, bij voorkeur één deskundige die beide partners samen kiezen. Komt u daar niet uit, dan kan de rechter een deskundige benoemen (artikel 194 Rv).
Deskundigen gebruiken vaak de discounted-cashflowmethode of een rendementswaarde, aangevuld met de intrinsieke waarde van bezittingen en schulden. Persoonlijke goodwill die volledig aan de ondernemer verbonden is, verhoogt de verkoopwaarde vaak weinig. Ook een latente belastingclaim wordt meestal in de waarde meegewogen. De methoden zelf bespreken wij in ons artikel over waardering van een onderneming bij echtscheiding.
| Regime | Samenstelling | Waarde |
|---|---|---|
| Gemeenschap van goederen | Dag van indiening van het echtscheidingsverzoek (art. 1:99 lid 1 BW) | Datum van verdeling; stelt de rechter de verdeling vast, dan de datum van zijn uitspraak |
| Verrekenbeding | Dag van indiening van het echtscheidingsverzoek (art. 1:142 BW) | Zelfde datum, tenzij de voorwaarden anders bepalen |
Dat bij een rechterlijke verdeling de datum van de uitspraak telt, bevestigde de Hoge Raad op 8 december 2023 (ECLI:NL:HR:2023:1722) voor onder meer twee bedrijfspanden. Partijen kunnen samen een andere datum afspreken. Omdat de waarde van een bedrijf in korte tijd sterk kan veranderen, is de keuze van de peildatum vaak een belangrijk punt in de onderhandelingen.
Uw ex-partner uitkopen
Meestal houdt de ondernemer het bedrijf en betaalt hij de ex-partner diens aandeel in de waarde uit. U kunt daarbij afspreken dat de betaling in termijnen plaatsvindt, met rente en zekerheid, zodat de onderneming niet in liquiditeitsproblemen komt.
Leg de afspraken vast in het echtscheidingsconvenant. Komt u er samen niet uit, dan kunt u de rechter vragen de verdeling vast te stellen (artikel 3:185 BW). Meer leest u in ons artikel over uw partner uitkopen bij scheiding; ook mediation bij scheiding kan helpen. Een uitkoop kan fiscale gevolgen hebben; laat die beoordelen door een fiscalist.
Het bedrijf en de alimentatie
Voor de alimentatie kijkt de rechter naar de draagkracht van de ondernemer, meestal op basis van de gemiddelde winst of het dga-inkomen over meerdere jaren. Winst die in de bv blijft terwijl die redelijkerwijs had kunnen worden uitgekeerd, kan daarbij worden meegeteld.
De Hoge Raad besliste op 12 september 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1268) dat een dga die zijn ex-partner heeft uitgekocht op basis van een DCF-waardering, niet automatisch dubbel betaalt als de winst ook voor de alimentatie meetelt. Hij heeft immers de winstcapaciteit van de aandelen gekregen. Het hof mocht in die zaak uitgaan van een redelijk dividend van € 50.000 per jaar, bij een gemiddeld resultaat na belasting van ruim € 157.000.
Kinderalimentatie gaat voor partneralimentatie. Kinderalimentatie loopt tot 21 jaar; partneralimentatie duurt sinds 1 januari 2020 in beginsel maximaal vijf jaar (artikel 1:157 BW), met wettelijke uitzonderingen, onder meer zolang er jonge kinderen zijn. Lees ook wat kinderalimentatie inhoudt.
Als ondernemer: dit legt u vast
- Welk huwelijksregime geldt en wat uw huwelijkse voorwaarden precies zeggen.
- Of een periodiek verrekenbeding jaarlijks is uitgevoerd, en zo niet, welk bewijs u heeft.
- Met welk geld het bedrijf is opgericht of gefinancierd, bijvoorbeeld met een erfenis.
- Wat de blokkeringsregeling in de statuten vraagt voordat u aandelen toedeelt.
- Of een uitkoop in termijnen haalbaar is voor de liquiditeit van de onderneming.
Als partner van de ondernemer: dit vraagt u op
- Jaarrekeningen en aangiften van ten minste de laatste drie jaar; bij weigering kan de rechter inzage bevelen (artikel 843a Rv).
- Een overzicht van winst die in de bv is achtergehouden terwijl die had kunnen worden uitgekeerd.
- Bij een privé-onderneming: gegevens om een redelijke vergoeding (artikel 1:95a BW) te onderbouwen.
- Afspraken over een gezamenlijke waardeerder en een peildatum voordat de waardering start.
- Zekerheden voor termijnbetalingen bij een uitkoop.
Wat wij doen bij scheiden met een eigen bedrijf
- Uw huwelijksregime en huwelijkse voorwaarden beoordelen en uw aanspraken berekenen.
- Met u een waardeerder kiezen en het waarderingsrapport toetsen.
- Onderhandelen over de verdeling, de uitkoop en de betalingsregeling.
- Het echtscheidingsconvenant opstellen of beoordelen.
- Procederen over de verdeling, verrekening of alimentatie. Meer over onze familierechtadvocaten.
In het kort
- In de algehele gemeenschap valt het bedrijf volledig in de verdeling, tenzij een uitsluitingsclausule geldt.
- In de beperkte gemeenschap blijft een voorhuwelijks bedrijf privé, maar kan de gemeenschap een redelijke vergoeding claimen (art. 1:95a BW).
- Bij een niet-uitgevoerd periodiek verrekenbeding geldt het vermoeden van art. 1:141 lid 3 BW.
- Een uitkoop op basis van toekomstige winst sluit meetellen van die winst voor alimentatie niet automatisch uit (HR 12 september 2025).
Veelgestelde vragen
Blijft een erfenis die ik in mijn bedrijf stak buiten de verdeling?
Onder de beperkte gemeenschap blijft een erfenis automatisch privé; in de algehele gemeenschap alleen met een uitsluitingsclausule. Is privégeld in een gemeenschappelijk bedrijf gestoken, dan kunt u een vergoedingsrecht hebben (artikel 1:87 BW); bewaar daarom de bewijsstukken.
Moet ik mijn bedrijf verkopen om mijn ex-partner te betalen?
Meestal niet. U kunt de ex-partner uitkopen, eventueel in termijnen. Komt u er niet uit, dan kan de rechter een verdeling vaststellen, waarbij hij ook naar de belangen van de onderneming kijkt.
Kan mijn ex-partner na de scheiding nog worden aangesproken voor mijn bedrijfsschulden?
Voor gemeenschapsschulden die u aanging, blijft uw ex-partner aansprakelijk met de goederen die hij of zij uit de gemeenschap kreeg (artikel 1:102 BW). Leg daarom in het convenant vast wie welke schulden draagt.
