Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 13 september 2026
Wanneer een werkgever medewerkers ontslaat om bedrijfseconomische redenen, gelden er speciale regels voor de opzegtermijn.Bij bedrijfseconomisch ontslag mag de werkgever de tijd die UWV nodig had voor de ontslagprocedure aftrekken van de normale opzegtermijn, maar er moet altijd minimaal één maand overblijven.Werknemers kunnen hierdoor soms eerder hun baan kwijtraken dan ze verwachten.
Inhoudsopgave
Wat is bedrijfseconomisch ontslag?
Definitie en betekenis
Dit is een vorm van neutrale beëindiging van het arbeidscontract.Het ontslag heeft geen relatie met het gedrag of functioneren van de werknemer.De werkgever moet altijd eerst toestemming vragen aan het UWV voordat hij mag ontslaan.Dat beschermt werknemers tegen willekeurige beslissingen.Bij economisch ontslag vervalt de functie of wordt die overbodig.De werkgever moet kunnen aantonen dat het ontslag nodig is voor het bedrijf.Belangrijke kenmerken:- Het ontslag ligt niet aan de werknemer
- De werkgever moet gegronde redenen hebben
- Er loopt een strikte procedure via het UWV
- Werknemers houden recht op een uitkering
Veelvoorkomende bedrijfseconomische redenen
Een slechte financiële situatie is de meest gehoorde reden.Het bedrijf draait verlies of heeft niet genoeg omzet om iedereen te blijven betalen.Minder werk doordat klanten minder bestellen of de markt krimpt, leidt ook tot ontslagen.Een reorganisatie betekent dat het bedrijf anders wordt ingericht.Functies kunnen verdwijnen of samengevoegd worden.Automatisering en technologische ontwikkelingen maken sommige banen simpelweg overbodig.Machines of software nemen dan het werk van mensen over.Bij een overname ontstaan vaak dubbele functies.Het nieuwe bedrijf houdt niet altijd alle werknemers aan.Digitalisering zorgt dat oude werkwijzen verdwijnen en vraagt om andere vaardigheden.Situaties waarbij bedrijfseconomisch ontslag speelt
Als een bedrijf verhuist naar een andere plek, kunnen werknemers hun baan verliezen.Dat gebeurt vooral als de afstand naar de nieuwe locatie te groot is.Bedrijfssluiting is een duidelijke reden: iedereen raakt zijn baan kwijt omdat het bedrijf stopt.Bij werkvermindering zijn er minder opdrachten of klanten.Er is dan niet genoeg werk voor iedereen.Organisatorische veranderingen komen vooral bij grote bedrijven voor.Taken worden anders verdeeld of afdelingen samengevoegd.Soms moet een bedrijf kiezen tussen verschillende manieren om kosten te besparen.Ontslag is dan vaak het laatste redmiddel.De werkgever moet eerst kijken of herplaatsing mogelijk is.Pas als dat niet lukt, mag hij mensen ontslaan.De opzegtermijn bij bedrijfseconomisch ontslag uitgelegd
Bij bedrijfseconomisch ontslag gelden dezelfde opzegtermijnen als bij gewoon ontslag.Hoe lang die termijn is, hangt af van hoelang iemand in dienst is en wat er in de cao of arbeidsovereenkomst staat.Hoe lang is de opzegtermijn?
De duur van de opzegtermijn hangt af van het dienstverband.Hoe langer u werkt, hoe langer de termijn.Wettelijke opzegtermijnen:- Minder dan 5 jaar: 1 maand
- 5 tot 10 jaar: 2 maanden
- 10 tot 15 jaar: 3 maanden
- 15 jaar of meer: 4 maanden
Opzegtermijn zoals vastgelegd in cao of arbeidsovereenkomst
Veel cao’s en contracten hebben langere opzegtermijnen dan de wet.Die afspraken gelden dan.Werkgevers moeten altijd de langste termijn volgen.Dus als de cao 3 maanden voorschrijft en de wet 1 maand, dan geldt 3 maanden.Sommige cao’s hebben aparte regels voor bedrijfseconomisch ontslag.Ze kunnen bijvoorbeeld langere termijnen eisen zodat werknemers meer tijd krijgen om ander werk te zoeken.Het is slim om de eigen cao en arbeidsovereenkomst goed te lezen.Daarin staat precies welke termijn voor u geldt.Aftrekken van de UWV-procedure van de opzegtermijn
De UWV-procedure duurt meestal zo’n 4 tot 6 weken.Die tijd telt niet mee voor de opzegtermijn.De opzegtermijn begint pas als het UWV toestemming geeft.Voorbeeld: Stel, u hebt recht op 2 maanden opzegtermijn en de UWV-procedure duurt 5 weken.Dan duurt het hele traject van aanvraag tot laatste werkdag ongeveer 3,5 maand.Werkgevers mogen de UWV-procedure niet gebruiken om de opzegtermijn in te korten.Beide stappen staan los van elkaar.Minimale en maximale opzegtermijn
Er bestaat geen wettelijk maximum voor de opzegtermijn in Nederland.Cao’s en contracten kunnen langere termijnen afspreken dan de wet.De minimale termijn is altijd 1 maand voor dienstverbanden korter dan 5 jaar.Voor werknemers in de proeftijd geldt geen opzegtermijn bij bedrijfseconomisch ontslag.Veel voorkomende cao-termijnen:- Metaal: tot 4 maanden
- Zorg: tot 3 maanden
- Onderwijs: tot 4 maanden
- Overheid: tot 6 maanden
Stappen en procedure bedrijfseconomisch ontslag
De werkgever moet een officiële ontslagaanvraag indienen bij het UWV om toestemming te krijgen.Een ontslagcommissie beoordeelt de aanvraag volgens vaste regels.Werkgever en werknemer kunnen ook samen een vaststellingsovereenkomst sluiten.Ontslagaanvraag bij het UWV
De werkgever dient de ontslagaanvraag digitaal in via het werkgeversportaal van het UWV.Daarvoor is eHerkenning niveau 3 nodig.De aanvraag bestaat uit drie delen: formulieren A, B en C.Die moet de werkgever uploaden, samen met alle bijlagen.Vereiste documenten:- Jaarrekeningen en financiële prognoses
- Personeelsoverzicht met functies en dienstverbanden
- Onderbouwing bedrijfseconomische noodzaak
Rol van de ontslagcommissie
Het UWV kijkt altijd eerst naar drie hoofdpunten voordat ze een ontslagvergunning geven. Ze beoordelen elke aanvraag behoorlijk grondig.Toetsingspunten:- Bedrijfseconomische reden – De werkgever moet financiële stukken laten zien.
- Juiste werknemer – Ze passen het afspiegelingsbeginsel toe bij de selectie.
- Herplaatsingsmogelijkheden – Er mogen echt geen andere functies beschikbaar zijn binnen het bedrijf.
Alternatief: vaststellingsovereenkomst sluiten
Een vaststellingsovereenkomst is vaak sneller dan de UWV-procedure. Werkgever en werknemer maken samen afspraken over het ontslag.De werkgever kan eerst een voorlopige ontslagaanvraag indienen. Zo ontstaat er 14 dagen ruimte om te onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst.Voordelen vaststellingsovereenkomst:- Het gaat meestal sneller dan de UWV-procedure.
- U kunt afspraken op maat maken, bijvoorbeeld over vergoedingen.
- Minder juridische rompslomp.
Toepassen van het afspiegelingsbeginsel en ontslagvolgorde
Bij bedrijfseconomisch ontslag bepaalt het afspiegelingsbeginsel wie er als eerste uit moet. De wet wil zo de leeftijdsverdeling binnen het bedrijf beschermen.Uitleg afspiegelingsbeginsel
Het afspiegelingsbeginsel zorgt ervoor dat de leeftijdsverdeling na ontslag ongeveer hetzelfde blijft als daarvoor. Zo voorkomt u dat vooral jonge of juist oudere werknemers moeten vertrekken.Werkgevers delen mensen in groepen op basis van uitwisselbare functies. Dat zijn banen waarbij medewerkers elkaars werk kunnen overnemen.De wet verdeelt werknemers in vijf leeftijdsgroepen:- 15 tot 25 jaar
- 25 tot 35 jaar
- 35 tot 45 jaar
- 45 tot 55 jaar
- 55 jaar en ouder
Ontslagvolgorde volgens de wet
De wet schrijft een vaste volgorde voor bij bedrijfseconomisch ontslag. Werkgevers moeten deze stappen doorlopen voordat ze vaste krachten ontslaan.Eerste stap: externe krachten Uitzendkrachten en gedetacheerde medewerkers moeten als eerste stoppen. Dit geldt voor alle externe krachten in uitwisselbare functies.Tweede stap: tijdelijke contracten Arbeidscontracten die binnen 26 weken aflopen, worden niet verlengd. De werkgever moet dit melden in de ontslagaanvraag bij het UWV.Derde stap: vertrekkende werknemers Werknemers die al hebben opgezegd of met pensioen gaan, tellen mee bij de berekening. Hun vertrek vermindert het aantal ontslagen dat nodig is.Laatste stap: afspiegelingsbeginsel Pas daarna komt het afspiegelingsbeginsel voor vaste werknemers. Binnen elke leeftijdsgroep gaat degene met het kortste dienstverband als eerste.Rechten van werknemers bij bedrijfseconomisch ontslag
Werknemers hebben rechten bij bedrijfseconomisch ontslag. Die rechten bieden financiële bescherming en hulp bij het zoeken naar nieuw werk.Herplaatsing en scholing
De werkgever moet eerst kijken of er nog andere banen zijn binnen het bedrijf. Dit heet herplaatsing.De werkgever heeft hiervoor de tijd van de wettelijke opzegtermijn. Deze termijn verschilt per arbeidsovereenkomst:- 1 maand bij korte dienstverbanden
- 2-4 maanden bij langere dienstverbanden
Transitievergoeding en ontslagvergoeding
Werknemers krijgen bij bedrijfseconomisch ontslag altijd een transitievergoeding. Die is verplicht als u minstens 2 jaar in dienst bent geweest.De hoogte is:- 1/3 maandsalaris per dienstjaar
- Maximaal 84.000 euro (bedrag 2025)
Recht op WW-uitkering
Meestal hebt u na bedrijfseconomisch ontslag recht op een WW-uitkering. UWV keurt deze bijna altijd goed in zulke gevallen.De uitkering bedraagt:- 75% van het laatstverdiende loon (eerste 2 maanden)
- 70% van het laatstverdiende loon (daarna)
Bijzondere situaties
Soms gelden er andere regels voor de opzegtermijn bij bedrijfseconomisch ontslag. Dat gebeurt vooral bij collectief ontslag, waarbij een sociaal plan kan worden gemaakt en cao-afspraken een rol spelen.Collectief ontslag: extra regels en meldplicht
Er is sprake van collectief ontslag als een werkgever minstens 20 mensen binnen 3 maanden ontslaat om bedrijfseconomische redenen. Die werknemers moeten binnen hetzelfde UWV-werkgebied werken.De werkgever moet het collectief ontslag melden bij:- Het UWV
- De vakbond
- De ondernemingsraad (bij bedrijven met meer dan 50 werknemers)
- UWV bekijkt of het ontslag echt nodig is.
- De vakbond krijgt tijd om te overleggen over een sociaal plan.
- Het afspiegelingsbeginsel moet worden toegepast.
Sociaal plan: betekenis en inhoud
Een sociaal plan bevat afspraken over hoe de werkgever de gevolgen van reorganisatie opvangt. Het is niet verplicht, maar meestal wordt er bij collectief ontslag wel eentje opgesteld.Typische inhoud van een sociaal plan:- Ontslagvergoedingen (soms hoger dan de transitievergoeding)
- Aangepaste opzegtermijnen
- Outplacement en begeleiding
- Van-werk-naar-werktrajecten
- Herplaatsingsmogelijkheden
Specifieke afspraken in de cao
De cao kan eigen regels hebben over opzegtermijnen bij bedrijfseconomisch ontslag. Die regels gaan boven de wettelijke minimumtermijnen.Mogelijke cao-afspraken:- Langere opzegtermijnen dan wettelijk verplicht
- Verschillende termijnen per functiegroep
- Extra procedures bij ontslag
- Aanvullende vergoedingen
Juridische controle en uitzonderingen
Bij bedrijfseconomisch ontslag mag de werkgever niet zomaar direct ontslaan. De kantonrechter moet toestemming geven en er gelden verboden voor bepaalde groepen werknemers.Naar de kantonrechter
De werkgever moet de kantonrechter om toestemming vragen voor ontslag om bedrijfseconomische redenen. Dit geldt voor alle werknemers met een vast contract.De kantonrechter controleert of het ontslag terecht is. Hij kijkt naar de financiële situatie van het bedrijf en checkt of de werkgever andere oplossingen heeft geprobeerd.Belangrijke documenten die nodig zijn:- Financiële cijfers van het bedrijf
- Bewijs van economische problemen
- Herplaatsingsonderzoek
- Sociale plannen bij grote reorganisaties
Uitzonderingen en opzegverboden bij ontslag
Sommige werknemers hebben extra bescherming tegen ontslag. Voor deze groepen geldt een ontslagverbod, zelfs als het bedrijf economisch in zwaar weer zit.Werknemers met ontslagverbod:- Zwangere vrouwen
- Werknemers die ziek thuis zijn
- Leden van de ondernemingsraad
- Vakbondsbestuurders tijdens hun functie
Veelgestelde Vragen
Wat zijn de stappen van het opzegproces bij ontslag om economische redenen?
De werkgever vraagt eerst een ontslagvergunning aan bij UWV. Hij moet onderbouwen waarom ontslag nodig is, meestal met financiële documenten.
UWV stuurt de aanvraag door naar de werknemer. Die krijgt 14 dagen om te reageren via een verweerformulier.
UWV kijkt of de ontslagvolgorde klopt. Ook checkt UWV of herplaatsing binnen het bedrijf haalbaar is, binnen een redelijke termijn.
Geeft UWV toestemming? Dan heeft de werkgever 4 weken om het ontslag officieel aan te zeggen. De werknemer ontvangt een brief met de einddatum van het contract.
Welke factoren bepalen de lengte van de opzegtermijn bij een bedrijfseconomisch ontslag?
Hoe lang de opzegtermijn is, hangt af van het aantal dienstjaren. Voor elke 5 jaar dienstverband komt er ongeveer 1 maand bij.
De maximale opzegtermijn is 4 maanden. Soms wijkt de cao of het contract hiervan af.
UWV mag de tijd die de procedure duurt, aftrekken van de opzegtermijn. Er moet wel altijd minstens 1 maand overblijven.
Duurt de UWV-procedure bijvoorbeeld 5 weken? Dan trekt de werkgever die tijd af van de opzegtermijn, waardoor het dienstverband sneller eindigt.
Hoe kan ik bezwaar maken tegen de opzegtermijn bij een bedrijfseconomisch ontslag?
De werknemer kan binnen 14 dagen schriftelijk reageren op de ontslagaanvraag bij UWV. Daarvoor gebruikt hij het verweerformulier van UWV.
Een advocaat kan hierbij ondersteunen. Ook vakbonden en rechtsbijstand geven advies.
Komt er geen toestemming van UWV? Dan kan de werkgever naar de kantonrechter stappen. Hulp van een advocaat arbeidsrecht is dan wel echt aan te raden.
De werknemer mag de bedrijfseconomische redenen betwisten. Ook kan hij controleren of de ontslagvolgorde klopt.
Op welke vergoedingen heb ik recht bij een bedrijfseconomisch ontslag?
Bij ontslag om bedrijfseconomische redenen heeft de werknemer recht op een transitievergoeding. Dit is een wettelijk vastgestelde vergoeding.
Vaak volgt er ook recht op een WW-uitkering. Dat geldt als u buiten uw schuld om uw baan kwijtraakt.
Soms regelt het sociaal plan extra vergoedingen. De cao kan ook aanvullende rechten geven.
Bij een beëindigingsovereenkomst kunnen werkgever en werknemer andere vergoedingen afspreken. Het is slim om altijd eerst advies te vragen voor u tekent.
Welke verplichtingen heeft de werkgever bij het meedelen van een bedrijfseconomisch ontslag?
De werkgever moet het ontslag per aangetekende brief versturen. Daarbij houdt hij zich aan de wettelijke opzegtermijn.
Hij moet de bedrijfseconomische redenen aantonen met concrete bewijzen. Alleen zeggen dat het slecht gaat, is niet genoeg.
Bestaat er een ondernemingsraad? Dan moet de werkgever daar advies aan vragen.
De werkgever moet de juiste ontslagvolgorde volgen. Ook onderzoekt hij eerst of herplaatsing mogelijk is binnen het bedrijf.
Pas als herplaatsing niet lukt binnen redelijke tijd, mag de werkgever overgaan tot ontslag.
Hoe wordt de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) toegepast op de opzegtermijn bij bedrijfseconomische ontslagen?
De cao kan andere opzegtermijnen bevatten dan de wet. Werkgevers mogen deze termijnen niet korter maken dan wat wettelijk verplicht is.
Sommige cao’s wijzen een ontslagcommissie aan in plaats van het UWV. Zo’n commissie controleert de ontslagregels op een vergelijkbare manier.
De cao kan ook andere regels geven over de volgorde van ontslag. Soms gebeurt dat op basis van kwaliteiten, soms door simpelweg te loten.
Een sociaal plan in de cao geeft vaak extra rechten bij ontslag. Daarin staan meestal afspraken over vergoedingen en begeleiding.
