Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
Voorlopige hechtenis mag maximaal 104 dagen duren voordat uw zaak voor de rechter komt: 14 dagen bewaring en maximaal 90 dagen gevangenhouding. Daarna kan de hechtenis doorlopen tot de uitspraak, maar de rechter moet u vrijlaten als de hechtenis langer zou duren dan de straf die u waarschijnlijk krijgt (artikel 67a lid 3 Wetboek van Strafvordering).
Voorlopige hechtenis is geen straf. U zit vast terwijl het onderzoek loopt en het onschuldvermoeden geldt nog volledig. Daarom stelt de wet strenge eisen: een verdenking van een bepaald soort misdrijf, ernstige bezwaren en een concrete grond. In dit artikel leest u hoe de fasen verlopen, wanneer de rechter u mag vasthouden, hoe u om schorsing vraagt en wanneer u schadevergoeding krijgt.
Inhoudsopgave
Hoe verlopen de fasen van aanhouding tot zitting?
| Fase | Wie beslist | Maximale duur | Wetsartikel |
|---|---|---|---|
| Ophouden voor onderzoek | (Hulp)officier van justitie | 9 uur (nachturen van 0.00 tot 9.00 uur tellen niet mee) | Art. 56a Sv |
| Inverzekeringstelling | (Hulp)officier van justitie | 3 dagen, in uitzonderlijke gevallen nog eens 3 dagen | Art. 57 en 58 Sv |
| Bewaring | Rechter-commissaris | 14 dagen | Art. 63 en 64 Sv |
| Gevangenhouding | Raadkamer van de rechtbank | 90 dagen | Art. 65 en 66 Sv |
| Na het begin van de zitting | Strafrechter | Tot 60 dagen na de einduitspraak | Art. 66 lid 3 Sv |
Inverzekeringstelling: de eerste dagen op het politiebureau
Na uw aanhouding kan de officier van justitie u in verzekering stellen. Dat duurt maximaal drie dagen. De politie verhoort u in die periode. U heeft recht op overleg met een advocaat voor het eerste verhoor en op bijstand tijdens het verhoor (artikel 28c en 28d Sv). Uiterlijk drie dagen en vijftien uur na de aanhouding moet u aan de rechter-commissaris zijn voorgeleid (artikel 59a Sv).
Bewaring: de rechter-commissaris beslist
Vindt de officier van justitie langer vasthouden nodig, dan vordert hij bewaring bij de rechter-commissaris. U wordt gehoord, met uw advocaat erbij. De rechter-commissaris toetst of er ernstige bezwaren en een geldige grond zijn. Bewaring duurt maximaal veertien dagen. Bij een verdachte jonger dan achttien jaar beslist de kinderrechter als rechter-commissaris.
Gevangenhouding: de raadkamer beslist
Na de bewaring kan de officier van justitie gevangenhouding vorderen. Daarover beslist de raadkamer van de rechtbank, meestal met drie rechters. Gevangenhouding duurt in totaal maximaal 90 dagen; de raadkamer kan die termijn in één keer of in delen geven. Begint de inhoudelijke behandeling binnen die 104 dagen, dan loopt de hechtenis door tot uiterlijk zestig dagen na de einduitspraak.
Is het onderzoek na 104 dagen nog niet klaar, dan opent de rechtbank de zaak op een pro-formazitting. Daar beslist zij opnieuw over de hechtenis. Zolang u vastzit, mag de behandeling niet langer dan drie maanden worden onderbroken. In de praktijk volgt dus ongeveer elke drie maanden een nieuwe toets. Meer over het verloop van een strafzaak van aanhouding tot uitspraak leest u in een apart artikel.
Wanneer mag de rechter u in voorlopige hechtenis houden?
Er zijn drie lagen. Alle drie moeten aanwezig zijn, en de rechter moet dat per zaak motiveren.
- Het soort feit (artikel 67 Sv). Meestal moet op het misdrijf een gevangenisstraf van vier jaar of meer staan. Voor een aantal lichtere misdrijven die de wet noemt, kan het ook. Heeft u geen vaste woon- of verblijfplaats in Nederland, dan is voorlopige hechtenis mogelijk bij elk misdrijf waarop gevangenisstraf staat.
- Ernstige bezwaren. Er moet meer zijn dan een redelijk vermoeden van schuld: er moet een sterke verdenking zijn. Alleen bij verdenking van een terroristisch misdrijf is voor de bewaring een gewone verdenking genoeg (artikel 67 lid 4 Sv).
- Een grond (artikel 67a Sv). Vluchtgevaar of een gewichtige reden van maatschappelijke veiligheid. Die laatste is in de wet uitgewerkt in vier gronden.
| Grond | Wanneer |
|---|---|
| Vluchtgevaar | Ernstig rekening houden met het gevaar dat u zich aan de vervolging onttrekt, bijvoorbeeld bij geen vast adres of sterke banden met het buitenland |
| Geschokte rechtsorde | Feit waarop twaalf jaar gevangenisstraf of meer staat en waardoor de rechtsorde ernstig is geschokt |
| Herhalingsgevaar | Ernstig gevaar dat u een misdrijf pleegt waarop zes jaar of meer staat, of dat de veiligheid van de staat of de gezondheid of veiligheid van personen in gevaar brengt |
| Recidive in vijf jaar | Verdenking van bepaalde misdrijven, terwijl u in de vijf jaar ervoor onherroepelijk bent veroordeeld voor een soortgelijk feit |
| Onderzoeksbelang | Vrijlating zou de waarheidsvinding belemmeren, anders dan door uw eigen verklaring, bijvoorbeeld door getuigen te beïnvloeden |
De rechter moet zijn beslissing toespitsen op uw zaak. Een standaardformulier met aangekruiste gronden is niet genoeg. De Hoge Raad overwoog op 9 november 2021 dat beslissingen over voorlopige hechtenis telkens een motivering moeten bevatten die op de voorliggende zaak is toegesneden. Die plicht volgt uit artikel 24 lid 1 en artikel 78 lid 2 Sv. De Hoge Raad noemde daarbij drie uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens van 9 februari 2021 tegen Nederland over te summier gemotiveerde hechtenisbeslissingen.
Mag de hechtenis langer duren dan de verwachte straf?
Nee. Voorlopige hechtenis wordt niet bevolen of moet worden opgeheven als ernstig rekening moet worden gehouden met de mogelijkheid dat u geen onvoorwaardelijke vrijheidsstraf krijgt, of een kortere straf dan de tijd die u al vastzit (artikel 67a lid 3 Sv). De advocaat wijst daarom bij elke beslissing op de straf die in vergelijkbare zaken wordt opgelegd. Hoe de rechter de straf bepaalt, leest u in welke factoren een rol spelen bij de straf.
Welke rechten heeft u terwijl u vastzit?
- Een advocaat. Zit u in voorlopige hechtenis, dan wordt een advocaat aan u toegevoegd. U kunt ook zelf een advocaat kiezen. Gesprekken met uw advocaat zijn vertrouwelijk. Lees ook over de keuze met of zonder advocaat.
- Gehoord worden. U wordt gehoord voordat de rechter-commissaris beslist over bewaring, en u kunt bij de raadkamer verschijnen.
- Kennisneming van het dossier. U heeft recht op de processtukken (artikel 30 Sv). Stukken die van belang zijn voor de beslissing over uw hechtenis, mogen u in beginsel niet worden onthouden.
- Een tolk. Spreekt u onvoldoende Nederlands, dan heeft u recht op een tolk en op vertaling van essentiële stukken.
- Op elk moment om opheffing of schorsing vragen (artikel 69 en 80 Sv).
Wat betekenen beperkende maatregelen?
De officier van justitie kan in het belang van het onderzoek beperkingen opleggen (artikel 62 Sv). U mag dan bijvoorbeeld geen bezoek of post ontvangen en geen contact hebben met anderen dan uw advocaat. Uw advocaat mag in die periode geen boodschappen doorgeven die de beperkingen zouden omzeilen. Tegen de beperkingen kunt u een bezwaarschrift indienen bij de rechter-commissaris.
Hoe komt u eerder vrij: opheffing, schorsing en hoger beroep
| Middel | Wat het oplevert | Bij wie | Wetsartikel |
|---|---|---|---|
| Verzoek tot opheffing | Volledige vrijlating, omdat de gronden of ernstige bezwaren ontbreken | Rechter-commissaris of raadkamer, afhankelijk van de fase | Art. 69 Sv |
| Verzoek tot schorsing | Vrijlating onder voorwaarden; de hechtenis blijft op de achtergrond bestaan | Rechter-commissaris of raadkamer | Art. 80 Sv |
| Hoger beroep tegen gevangenhouding | Nieuwe beoordeling door het gerechtshof | Gerechtshof, binnen drie dagen | Art. 71 Sv |
| Hoger beroep tegen afwijzing van opheffing of schorsing | Nieuwe beoordeling door het gerechtshof | Gerechtshof | Art. 87 Sv |
Tegen beslissingen van het hof over voorlopige hechtenis staat geen cassatie open. Meer over hoger beroep in strafzaken leest u in een apart artikel.
Welke voorwaarden kan de rechter aan schorsing verbinden?
Bij schorsing komt u vrij onder voorwaarden. U moet altijd beloven mee te werken aan de tenuitvoerlegging als de schorsing wordt opgeheven. Daarnaast kan de rechter bijzondere voorwaarden stellen. Meer over de voorwaarden voor schorsing en over schorsing van de gevangenhouding leest u in aparte artikelen.
- een meldplicht bij de politie of de reclassering;
- een contactverbod of locatieverbod;
- inleveren van uw paspoort;
- elektronisch toezicht met een enkelband;
- een borgsom (zekerheidstelling).
Overtreedt u een voorwaarde, dan kan de officier van justitie vorderen dat de schorsing wordt opgeheven. U gaat dan terug naar het huis van bewaring. Een borgsom kan dan aan de Staat vervallen.
Ook een toegewezen schorsing staat niet vast. In een zaak die het Gerechtshof Amsterdam op 30 november 2022 behandelde, had de rechtbank de hechtenis geschorst. De officier van justitie ging in hoger beroep. Het hof hief de schorsing op, omdat het recidivegevaar groot was gezien de verdenking van grootschalige drugshandel en eerdere veroordelingen. De zorg van de verdachte voor zijn moeder en de steun aan de moeder van zijn kind wogen daar volgens het hof niet tegen op, ook al was er nog geen zicht op een inhoudelijke behandeling.
Wat gebeurt er met uw voorarrest na de uitspraak?
Wordt u veroordeeld tot een gevangenisstraf, dan gaat de tijd in voorarrest daar volledig af (artikel 27 Sr). Bij een taakstraf wordt het voorarrest omgerekend naar uren; de rechter trekt dan een aantal uren per dag voorarrest af. Hoe de rechter kiest tussen taakstraf, geldboete of gevangenisstraf, leest u in een apart artikel.
Bij vrijspraak wordt de voorlopige hechtenis opgeheven. Gaan het Openbaar Ministerie of u in hoger beroep, dan kan de hechtenis ook in die fase doorlopen of opnieuw worden bevolen.
Wanneer krijgt u schadevergoeding voor voorlopige hechtenis?
Eindigt de zaak zonder straf of maatregel, bijvoorbeeld door vrijspraak of sepot, dan kunt u de rechtbank vragen om een vergoeding voor de schade door verzekering en voorlopige hechtenis. Dat staat in artikel 89 en 90 Sv. U moet het verzoek indienen binnen drie maanden na het einde van de zaak. De rechter kent de vergoeding toe als daar naar billijkheid gronden voor zijn. De enkele vrijspraak betekent dus niet automatisch dat u een vergoeding krijgt.
- Vermogensschade: bijvoorbeeld gemist inkomen en kosten door de detentie.
- Immateriële schade: een vergoeding per dag, afhankelijk van onder meer de plaats van detentie (politiecel of huis van bewaring).
- Kosten van een advocaat: die vraagt u apart (artikel 591a Sv).
Meer leest u in schadevergoeding na vrijspraak. Voor schade die niet onder deze regeling valt, kunt u soms een civiele procedure voeren.
Wat verandert er met het nieuwe Wetboek van Strafvordering?
Stand per oktober 2026: het nieuwe Wetboek van Strafvordering is aangenomen, maar nog niet in werking. De inwerkingtreding volgt bij koninklijk besluit; de streefdatum is 2029. Tot die tijd gelden de artikelnummers in dit artikel. De geldende tekst staat op wetten.overheid.nl. Uitleg over hoe een rechtszaak in Nederland verloopt vindt u in een apart artikel.
Wat wij doen bij voorlopige hechtenis
- Wij staan u bij tijdens de voorgeleiding bij de rechter-commissaris en voeren verweer tegen de bewaring.
- Wij toetsen of er ernstige bezwaren en een grond volgens artikel 67 en 67a Sv zijn, en of de beslissing op uw zaak is toegesneden.
- Wij dienen verzoeken tot opheffing of schorsing in en stellen passende voorwaarden voor.
- Wij stellen hoger beroep in bij het gerechtshof en dienen bezwaar in tegen beperkende maatregelen.
- Wij vragen na vrijspraak of sepot schadevergoeding aan op grond van artikel 89 Sv.
Meer over onze aanpak leest u op de pagina strafrechtadvocaat. Wilt u eerst weten of u verdachte of getuige bent, lees dan dat artikel.
In het kort
- Tot de zitting maximaal 104 dagen: 14 dagen bewaring en 90 dagen gevangenhouding.
- Nodig zijn een feit uit artikel 67 Sv, ernstige bezwaren en een grond uit artikel 67a Sv, met een motivering die op uw zaak is toegesneden.
- De hechtenis mag niet langer duren dan de straf die u waarschijnlijk krijgt.
- U kunt op elk moment om opheffing of schorsing vragen; tegen gevangenhouding staat binnen drie dagen hoger beroep open.
- Na vrijspraak of sepot vraagt u binnen drie maanden schadevergoeding (artikel 89 Sv).
Veelgestelde vragen
Mag mijn familie weten dat ik vastzit?
In beginsel wel; u kunt aangeven wie wordt ingelicht. Gelden er beperkende maatregelen (artikel 62 Sv), dan kan contact met familie tijdelijk worden verboden. Dat geldt dan ook voor berichten via uw advocaat.
Verlies ik mijn baan door voorlopige hechtenis?
Niet automatisch. Voorlopige hechtenis is geen ontslaggrond op zich. Wel hoeft de werkgever in de regel geen loon te betalen als u niet kunt werken doordat u vastzit. Of ontslag mogelijk is, hangt af van de verdenking en uw functie; laat dat apart beoordelen.
Kan ik na een veroordeling in eerste aanleg vrijkomen tijdens het hoger beroep?
Ja, u kunt ook dan om opheffing of schorsing vragen. Het hof weegt mee hoeveel van de opgelegde straf u al heeft uitgezeten. Nadert het voorarrest de opgelegde straf, dan speelt artikel 67a lid 3 Sv een grote rol.
Lees ook: CBR versus strafrechter: twee keer gestraft voor één fout? Inzicht en regels
