Online reviews: wat is toegestaan en wat is smaad?

Gepubliceerd op 27 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026

Een negatieve online review is toegestaan zolang het gaat om een mening of een eerlijke weergave van de eigen ervaring. Wie een bedrijf zonder onderbouwing beschuldigt van concrete feiten zoals oplichting, handelt mogelijk onrechtmatig of maakt zich zelfs schuldig aan smaad of laster (art. 261 en 262 Sr).

U mag geen nepreviews plaatsen of negatieve beoordelingen zomaar verwijderen, en overtreding van deze regels kan leiden tot boetes tot 2 miljoen euro.

Het verschil tussen een eerlijke negatieve review en smaad is niet altijd duidelijk. Klanten hebben het recht om hun mening te geven, maar wanneer een beoordeling feitelijke onwaarheden bevat die uw reputatie beschadigen, kunt u juridische stappen ondernemen.

U moet weten waar de grens ligt tussen toegestane kritiek en onrechtmatige uitlatingen.

Hieronder leest u wat de wettelijke regels zijn voor online reviews, hoe u omgaat met valse beoordelingen en wanneer u juridische bescherming kunt zoeken.

Ook krijgt u praktische tips om een betrouwbaar reviewbeleid op te zetten dat zowel aan de wet voldoet als vertrouwen wekt bij uw klanten.

Wat zijn online reviews en waarom zijn ze belangrijk?

Online reviews zijn beoordelingen die klanten schrijven over producten of diensten die ze hebben gekocht. Consumenten gebruiken deze ervaringen om te beslissen of ze iets willen kopen bij uw webshop.

Waarom zijn reviews belangrijk voor consumenten en bedrijven?

Voor consumenten zijn reviews een manier om risico’s te verminderen bij online aankopen. U kunt lezen wat anderen vonden van een product voordat u geld uitgeeft.

Dit helpt u om betere keuzes te maken. Voor bedrijven zijn positieve reviews waardevol.

Ze bouwen vertrouwen op bij potentiële klanten. Veel consumenten lezen beoordelingen voordat ze iets kopen.

Reviews geven inzicht in:

• Kwaliteit van producten
• Betrouwbaarheid van de webshop
• Ervaringen met levering en service
• Problemen die u kunt verwachten

Hoe beïnvloeden reviews koopgedrag en reputatie?

Reviews beïnvloeden uw koopbeslissingen sterk. Een product met veel goede beoordelingen verkoopt beter dan hetzelfde product zonder reviews.

De reputatie van uw webshop hangt af van wat klanten schrijven. Positieve online reviews versterken uw naam.

Negatieve reviews kunnen uw reputatie schaden. Klanten lezen vaak meerdere reviews om een goed beeld te krijgen.

Ze kijken niet alleen naar het aantal sterren. Ze lezen ook wat anderen precies schrijven over hun ervaring.

Door tussen de regels te lezen, ontdekt u wat echt belangrijk is bij een product of dienst.

Welke regels gelden voor het plaatsen en modereren van reviews?

Bedrijven die reviews op hun website plaatsen, moeten zich aan strikte regels houden. Nepbeoordelingen zijn verboden en het zomaar verwijderen van negatieve recensies kan leiden tot boetes tot 2 miljoen euro.

Uit welke wetgeving komen de regels?

De regels voor online reviews komen voort uit Europese wetgeving voor consumentenbescherming. Deze wetgeving is in mei 2022 aangescherpt en uitgebreid.

De Nederlandse overheid handhaaft deze regels via twee toezichthouders: de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Autoriteit Financiële Markten. De wetgeving richt zich op het bestrijden van misleiding door handelaren.

Reviews moeten komen van echte klanten die het product of de dienst daadwerkelijk hebben gebruikt of gekocht. Als u een webshop hebt of reviews plaatst op uw website, gelden deze regels voor u.

Ze zijn van toepassing op alle online aanbieders van producten en diensten. Ook platforms die bedrijfsreviews mogelijk maken, vallen onder deze wetgeving.

Wat moet er in uw reviewbeleid staan?

U moet op uw website duidelijk uitleggen hoe u met beoordelingen omgaat. Dit reviewbeleid moet voor klanten makkelijk te vinden zijn.

In uw reviewbeleid beschrijft u de volgende zaken:

• Hoe u controleert dat reviews van echte klanten komen
• Welke maatregelen u neemt om nepreviews te voorkomen
• Hoe u de reviewscore berekent (bijvoorbeeld via een sterrensysteem)
• Wanneer u beoordelingen aanpast of verwijdert

U mag reviews laten schrijven door mensen die u betaalt of aan wie u een product schenkt. Dit is alleen toegestaan als u dit duidelijk vermeldt, bijvoorbeeld met de tekst ‘gesponsord’.

Het is verboden om zelf reviews te schrijven en u voor te doen als klant.

Mag u negatieve recensies verwijderen?

U mag negatieve recensies niet zomaar weghalen omdat ze u niet bevallen. Een negatieve review verwijderen mag alleen met een geldige reden.

Denk aan racistische opmerkingen of beoordelingen waarvan u kunt aantonen dat ze niet kloppen of oneerlijk zijn. Als u een negatieve beoordeling verwijdert, moet u de reden vermelden.

De enige uitzondering: als u kunt bewijzen dat de review nep is, hoeft u geen verklaring te geven. De ACM en de Autoriteit Financiële Markten handhaven deze regels.

Bij overtredingen kunnen zij boetes opleggen tot 4 procent van uw jaaromzet of een maximum van 2 miljoen euro. Maakt u vaker een fout? Dan kan de boete oplopen tot 10 procent van uw jaaromzet.

Wanneer is een review smaad of laster?

Online reviews kunnen juridische problemen opleveren wanneer ze de grens overschrijden van een mening naar smaad of laster. De vrijheid van meningsuiting beschermt uw recht om een mening te delen, maar deze vrijheid heeft grenzen wanneer het gaat om reputatieschade.

Wat is het verschil tussen een mening en een feit?

Een mening is een persoonlijk oordeel dat u mag delen, zoals “Ik vond de service slecht.” Dit valt onder de vrijheid van meningsuiting.

Een feit is daarentegen iets dat waar of onwaar is, zoals “Dit bedrijf heeft mij opgelicht.” Bij een negatieve review moet u het verschil kennen.

Uitspraken over uw eigen ervaring zijn meestal toegestaan. Beschuldigingen over concrete feiten moeten kloppen.

Voorbeelden van toegestane meningen:

• “De prijs-kwaliteit verhouding is slecht”
• “Ik ben niet tevreden over de communicatie”
• “Het product voldeed niet aan mijn verwachtingen”

Voorbeelden van feitelijke beschuldigingen die bewezen moeten worden:

• “Dit bedrijf pleegt oplichting”
• “De verkoper liegt over de staat van het product”
• “Ze verkopen gestolen goederen”

Wat is smaad en wanneer wordt een review strafbaar?

Smaad is het opzettelijk verspreiden van beschuldigingen die iemands eer of goede naam schaden (art. 261 Sr). Bij laster gaat het specifiek om het bewust verspreiden van onware feiten (art. 262 Sr).

Beide zijn strafbaar in Nederland. Een negatieve recensie wordt strafbaar wanneer u feitelijke onwaarheden gebruikt.

De termen “oplichting” en “misleiding” zonder bewijs kunnen tot juridische gevolgen leiden. Het stelselmatig plaatsen van valse beschuldigingen vergroot het risico.

De rechtbank kijkt naar het concrete bewijs. Kunt u uw beschuldigingen niet onderbouwen, dan kan de rechter de review onrechtmatig verklaren.

U moet dan de review verwijderen en mogelijk een verbod krijgen om vergelijkbare uitingen te plaatsen.

Hoe weegt de rechter vrijheid van meningsuiting tegen reputatieschade?

De vrijheid van meningsuiting staat in artikel 7 van de Grondwet. Dit recht is belangrijk maar niet absoluut.

Het recht op bescherming van eer en goede naam kan zwaarder wegen. Bij negatieve recensies weegt de rechter beide belangen af.

Veroorzaakt uw review ernstige schade aan een bedrijf zonder geldige onderbouwing? Dan krijgt de reputatiebescherming voorrang.

Een voorbeeld ter illustratie: iemand plaatst meerdere reviews waarin hij een bedrijf zonder bewijs van oplichting beschuldigt. De rechter kan hem dan bevelen die reviews te verwijderen.

Een genuanceerdere kritische review kan wel blijven staan. U mag kritisch zijn over een bedrijf of product.

Blijf bij uw eigen ervaring en gebruik geen ongefundeerde beschuldigingen. Dit beschermt zowel uw vrijheid van meningsuiting als de reputatie van anderen.

Hoe gaat u om met nepreviews?

Valse reviews kunnen schade toebrengen aan uw bedrijf of juist u misleiden als consument. Er zijn duidelijke kenmerken om nepreviews te herkennen, en ook regels over hoe u ermee om moet gaan.

Hoe herkent u een nepreview?

Nepreviews hebben vaak herkenbare kenmerken waar u op kunt letten. Ze zijn meestal kort en bevatten overdreven positieve of negatieve opmerkingen.

Let op reviews die geen concrete details noemen over het product of de dienst. Echte klanten schrijven meestal specifieke ervaringen op, terwijl valse reviews vaak algemeen blijven.

Kenmerken van mogelijke nepreviews:

• Heel korte teksten zonder details
• Overdreven positieve of negatieve taal
• Geen vermelding van specifieke producteigenschappen
• Meerdere reviews met vergelijkbare teksten
• Reviews die snel achter elkaar geplaatst worden

Veel reviews op hetzelfde moment of met bijna identieke teksten kunnen wijzen op nepbeoordelingen. Kijk ook naar het profiel van de persoon die de review plaatst.

Heeft diegene meerdere reviews geschreven of is het een nieuw account?

Welke boetes staan er op nepreviews?

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Autoriteit Financiële Markten bewaken de regels voor online reviews. Als u zich niet aan de wet houdt, kunnen deze organisaties boetes uitdelen.

De boetes kunnen oplopen tot 4 procent van uw jaaromzet of een maximumboete van 2 miljoen euro. Bij herhaalde overtredingen kan de boete zelfs stijgen naar 10 procent van uw jaaromzet.

Het is verboden om zelf reviews te plaatsen alsof u een klant bent. U mag ook geen likes op social media plaatsen om reclame te maken voor uw eigen producten of diensten.

Betalen voor reviews mag wel, maar alleen als u dit duidelijk aangeeft met bijvoorbeeld de tekst ‘gesponsord’. Transparantie is hierbij belangrijk om problemen met de ACM te voorkomen.

Hoe meldt u een valse beoordeling?

U kunt het platform waar de valse review staat verzoeken om deze te verwijderen. Veel platforms hebben een meldfunctie speciaal voor nepreviews.

Als bedrijf mag u een negatieve review alleen verwijderen als u kunt aantonen dat deze nep is of niet klopt. Vermeld altijd de reden waarom u een negatieve beoordeling verwijdert, behalve als u kunt bewijzen dat het echt een nepreview is.

U kunt de plaatser van de recensie ook uitnodigen voor een gesprek en vragen om de review aan te passen of te verwijderen. Dit werkt alleen als u weet wie de review heeft geplaatst.

Stappen bij valse beoordelingen:

1. Verzamel bewijs dat de review nep is
2. Meld de review bij het platform
3. Documenteer uw pogingen tot verwijdering
4. Overweeg juridische stappen bij ernstige schade

Hoe beschermt u zich tegen een schadelijke review?

Wanneer een review onterecht of schadelijk is, zijn er juridische mogelijkheden om op te treden. U kunt bepaalde stappen zetten om uw reputatie te beschermen en eventueel een schadevergoeding te krijgen.

Wanneer onderneemt u juridische actie?

U kunt juridische actie ondernemen als een review onrechtmatig is. Dit is het geval bij smaad en laster, wanneer iemand bewust valse beschuldigingen maakt die uw goede naam schaden.

Ook als de reviewer geen klant is of overduidelijk liegt, kunt u actie ondernemen. Begin met het documenteren van de onterechte review.

Maak screenshots en bewaar alle bewijzen die aantonen dat de review onterecht is. Vraag eerst het platform om de review te verwijderen.

Leg uit waarom de review onrechtmatig is en lever bewijs aan. Google en andere platforms hebben meldprocedures voor dit soort situaties.

Als het platform weigert, kunt u een advocaat inschakelen. Een formele brief van een advocaat heeft vaak meer effect.

De advocaat kan uitleggen waarom de review onrechtmatig is volgens de wet.

Wanneer is een kort geding zinvol?

Een kort geding biedt een snelle manier om een schadelijke review te laten verwijderen. U vraagt de rechter om binnen enkele weken een beslissing te nemen.

Dit is belangrijk als de review direct schade veroorzaakt aan uw bedrijf. Bij een kort geding laat u zien dat de review onrechtmatig is.

U moet bewijzen dat er smaad of laster plaatsvindt, of dat de review valse informatie bevat. De rechter kan het platform vervolgens dwingen om de review te verwijderen.

De kosten van een kort geding liggen meestal tussen de 3.000 en 7.000 euro. Dit hangt af van de complexiteit van de zaak en de advocaatkosten.

Als u wint, moet de verliezende partij soms een deel van uw kosten betalen.

Kunt u schadevergoeding eisen?

U kunt een schadevergoeding eisen als een onterechte review meetbare schade heeft veroorzaakt. Dit kan omzetverlies zijn, kosten voor reputatieherstel of andere financiële schade.

U moet kunnen aantonen dat de review direct tot deze schade heeft geleid. De hoogte van de schadevergoeding hangt af van de ernst van de situatie.

Factoren zijn het aantal mensen dat de review heeft gezien, hoe lang deze online stond en hoeveel omzet u hebt verloren. Soms is het platform zelf aansprakelijk.

Dit geldt als het platform weigert een duidelijk onrechtmatige review te verwijderen na een melding. Ook als het platform nepreviews faciliteert of niet controleert, kan het aansprakelijk zijn.

Het bewijzen van schade vereist concrete cijfers. Verzamel gegevens over uw omzet voor en na de review, klachten van klanten of gemiste opdrachten.

Hoe zorgt u voor betrouwbare online reviews?

Een goed reviewsysteem vraagt om transparantie bij positieve beoordelingen en een professionele aanpak van negatieve feedback. Door duidelijke regels te volgen en eerlijk te communiceren, bouwt u vertrouwen op bij uw klanten.

Hoe vraagt u op een eerlijke manier om positieve reviews?

U mag klanten actief vragen om reviews te schrijven na een aankoop. Stuur bijvoorbeeld een e-mail met een link naar uw reviewpagina.

U kunt ook een kortingscode aanbieden voor hun volgende bestelling als ze een review achterlaten. U mag geen nepreviews plaatsen door uzelf voor te doen als klant.

Dit is wettelijk verboden en kan leiden tot boetes tot 2 miljoen euro. Als u iemand betaalt of een gratis product geeft voor een review, moet u dit duidelijk aangeven.

Voeg de tekst ‘gesponsord’ of ‘product ontvangen’ toe aan de beoordeling. Transparantie is verplicht.

Plaats alleen reviews van echte klanten die uw product of dienst daadwerkelijk hebben gebruikt. Gebruik een accountsysteem of verificatie via e-mail om dit te controleren.

Leg in uw reviewbeleid uit hoe u controleert of reviews echt zijn. Toon zowel positieve als negatieve beoordelingen op uw website.

Een mix van reviews oogt geloofwaardiger dan alleen vijfsterrenbeoordelingen.

Hoe reageert u op een negatieve review?

Reageer professioneel en snel op negatieve reviews. Bied excuses aan als dat terecht is en leg uit hoe u het probleem gaat oplossen.

Een goede reactie kan een ontevreden klant alsnog overtuigen. U mag negatieve reviews niet zomaar verwijderen.

Dit is alleen toegestaan als u een geldige reden hebt. Denk aan racistische opmerkingen, duidelijk valse informatie, of als u kunt bewijzen dat de review nep is.

Vermeld altijd de reden waarom u een negatieve review verwijdert, tenzij u kunt aantonen dat het een neprecensie is. Gebruik uw reviewbeleid om uit te leggen wanneer en waarom u beoordelingen aanpast of verwijdert.

Zie negatieve feedback als een kans om te verbeteren. Analyseer terugkerende klachten en past u uw product of dienst aan.

Klanten waarderen het als u hun kritiek serieus neemt en er actie op onderneemt.

Waar let u als ondernemer op?

• Zet een reviewbeleid op uw website waarin staat hoe u controleert of reviews van echte klanten komen.
• Vermeld bij reviews waarvoor u iets heeft gegeven duidelijk dat ze gesponsord zijn.
• Verwijder een negatieve review alleen met een geldige reden, en leg die reden vast.
• Maak bij een onrechtmatige review screenshots met datum en vraag het platform eerst om verwijdering.

Waar let u als schrijver van een review op?

• Beschrijf uw eigen ervaring en geef uw mening, zonder anderen zonder bewijs van strafbare feiten te beschuldigen (art. 261 en 262 Sr).
• Vermeld het als u voor de review iets heeft ontvangen, zoals korting of een gratis product.
• Bewaar facturen en berichten die uw ervaring onderbouwen.
• Ontvangt u een sommatie om een review te verwijderen, laat die dan binnen de gestelde termijn beoordelen.

Wat kunnen wij voor u doen bij een onrechtmatige review?

Bij een geschil over een online review kan onze praktijk civiel recht u op deze punten bijstaan:

• Wij beoordelen of een review een toegestane mening is of een onrechtmatige uitlating (art. 6:162 BW).
• Wij stellen een verwijderingsverzoek aan het platform op, met het bewijs dat de review onjuist is.
• Wij sturen de schrijver een sommatie met een redelijke termijn om de review te verwijderen of aan te passen.
• Wij vragen in kort geding om verwijdering van de review en een verbod op vergelijkbare uitingen.
• Wij toetsen uw reviewbeleid aan de regels tegen nepreviews en misleidende handelspraktijken.

Samengevat

• Een mening over uw eigen ervaring valt onder de vrijheid van meningsuiting (art. 7 Grondwet).
• Smaad is het opzettelijk aantasten van iemands goede naam door een concreet feit te verspreiden (art. 261 Sr); laster is dat doen terwijl u weet dat het onwaar is (art. 262 Sr).
• Ondernemers mogen geen nepreviews plaatsen en moeten gesponsorde reviews als zodanig vermelden.
• De ACM handhaaft de regels voor online reviews en kan boetes opleggen.
• Een onrechtmatige review kunt u via het platform, een sommatie of een kort geding laten verwijderen.

Veelgestelde vragen

Ondernemers en consumenten hebben vaak vragen over wat wel en niet mag bij online reviews. De grens tussen een eerlijke mening en smaad is niet altijd duidelijk.